Báo Phụ nữ TPHCM 51 năm đồng hành cùng đời sống văn hóa

Bền bỉ với nghệ thuật truyền thống và những giá trị đẹp

Một trong những dấu ấn của trang Văn hóa - Văn nghệ Báo Phụ nữ TPHCM là sự bền bỉ với nghệ thuật truyền thống. Ngay từ những số báo đầu tiên đã có nhiều bài viết giới thiệu vở diễn, hoạt động, gương mặt nghệ sĩ ở các loại hình sân khấu như hát bội, cải lương - vốn gắn bó với đời sống tinh thần người Nam Bộ.

Trang Văn hóa - Văn nghệ Báo Phụ nữ TPHCM luôn đồng hành cùng đời sống văn hóa với nhiều tuyến bài và cách thể hiện đa dạng

Dịp kỷ niệm 100 năm nghệ thuật cải lương, loạt bài viết đã góp phần nhắc nhớ ký ức đẹp về những gánh hát, rạp hát, nghệ sĩ, vở diễn và những thăng trầm của một loại hình nghệ thuật độc đáo. Không yêu cải lương chỉ bằng hoài niệm, nhiều bài viết còn đặt ra những vấn đề cụ thể của đời sống cải lương hôm nay: sự thưa vắng khán giả, giới hạn trong cách dàn dựng, quảng bá, tổ chức biểu diễn, đào tạo lực lượng kế thừa… Chuỗi talk show Cải lương hôm nay ra đời xuất phát từ những trăn trở ấy: Làm sao để khán giả trẻ hào hứng với cải lương lịch sử? Làm mới cải lương đến đâu là đủ? Âm nhạc cải lương đang thay đổi ra sao? Nghệ sĩ trẻ có thể giữ lửa nghề bằng cách nào?…

Các bài viết về cải lương không lấy thời hoàng kim làm chuẩn. Thay vào đó, cải lương được đặt trong bối cảnh mới của thị trường giải trí và sự thay đổi của công chúng. Theo đó, cải lương vẫn có thể tái định vị trong thời đại số nếu được nhìn như một di sản sống có khả năng thích ứng và kết nối với khán giả hôm nay.

Cùng tinh thần quảng bá những tác phẩm có giá trị, chương trình Từ trong đất lửa - giới thiệu các tác phẩm văn học nghệ thuật được trao giải về chủ đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh - cũng nhận được nhiều phản hồi tích cực từ độc giả và giới văn nghệ sĩ. Qua các buổi talk show và bài viết, tác phẩm được đặt trong câu chuyện sáng tạo cụ thể, gắn với văn nghệ sĩ, nhân vật, bối cảnh ra đời. Nhờ vậy, những tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật có thêm điều kiện đến gần công chúng hơn.

Đưa văn hóa gắn với đời sống hằng ngày

Trang Văn hóa - Văn nghệ Báo Phụ nữ TPHCM cũng luôn bám sát những vấn đề gần gũi của văn hóa đời sống như văn hóa mạng, cách ứng xử nơi công cộng, mối quan hệ giữa công chúng và nghệ sĩ hay những câu hỏi về sự tử tế trong cuộc sống hằng ngày.

Diễn đàn Xây dựng cộng đồng văn hóa thời đại 4.0 đặt văn hóa vào những hành vi cụ thể: ứng xử nơi công cộng; giao tiếp trên mạng xã hội; cách con người đối xử với nhau trong gia đình, trường học, không gian đô thị và môi trường số...

Những hạt mầm văn hóa đọc ở cuộc thi Kể chuyện sách thiếu nhi lần 1 - năm 2025

Diễn đàn Ý kiến gen Z cũng là hướng tiếp cận các vấn đề văn hóa của giới trẻ theo cách riêng của báo. Báo mở không gian để người trẻ bày tỏ quan điểm về nhiều khía cạnh trong đời sống: áp lực trưởng thành, trách nhiệm xã hội, tình yêu… hay cách nhìn nhận các giá trị truyền thống. Diễn đàn còn là nhịp cầu nối các thế hệ tạo thêm cơ hội để các thế hệ lắng nghe nhau.

Báo còn mở rộng sự gắn kết với cộng đồng qua cuộc thi Kể chuyện sách thiếu nhi Một trang sách, một hạt mầm yêu thương. Khi trẻ em được kể về cuốn sách mình yêu thích, văn hóa đọc trở thành một trải nghiệm thú vị, nơi gia đình, nhà trường, đơn vị xuất bản và cộng đồng cùng tham gia. Từ những trang sách, các em học cách rung động, lắng nghe, chia sẻ và yêu những điều tử tế. Đó cũng là những nền tảng đầu tiên để hình thành con người văn hóa.

Từ chính sách đến đời sống văn hóa

Khi văn hóa được nhìn như một nguồn lực phát triển, báo cũng mở rộng các tuyến bài sang công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số, không gian sáng tạo, di sản trong đời sống hiện đại và những chính sách đang định hình môi trường văn hóa mới.
Các bài viết về Nghị quyết 80-NQ/TW, chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa hay chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa thường gắn chủ trương với những vấn đề cụ thể của đời sống: lối ra cho sân khấu xã hội hóa, cách đổi mới bảo tàng, khai thác di sản, phát triển không gian sáng tạo, hợp tác công - tư và xây dựng thị trường cho sản phẩm văn hóa…

Các chủ trương, chính sách phát triển văn hóa được nhìn từ chuyển động của bảo tàng, di tích, sân khấu, lễ hội, đường sách và đời sống công chúng. Khi những khái niệm như công nghiệp văn hóa, quyền lực mềm hay nguồn lực nội sinh được đặt vào những ví dụ gần gũi, chính sách trở nên dễ hình dung và thuyết phục hơn.

Cùng với việc giới thiệu, cổ vũ các giá trị tích cực, báo cũng không né tránh đề cập những biểu hiện lệch chuẩn trong đời sống văn hóa. Báo đã có nhiều bài viết về hiện tượng người nổi tiếng gây náo loạn mạng xã hội, nổi tiếng dựa trên sự dối trá, quảng cáo lố, văn hóa câu view, bạo lực ngôn từ và ứng xử thiếu chuẩn mực trên không gian mạng. Từ những hiện tượng cụ thể, các bài viết với sự tham gia của các chuyên gia, nhà nghiên cứu… thường phân tích thấu đáo những vấn đề đáng lo (sự lệch chuẩn trong cách nhìn về thành công, trách nhiệm của người dùng mạng xã hội, vai trò của nền tảng số…), từ đó đề xuất những giải pháp thực tế.

Với các bài viết về ứng xử của nghệ sĩ và công chúng trên mạng xã hội, báo đặt vấn đề chừng mực. Khi viết về một vở diễn, bộ phim hay hiện tượng văn hóa gây tranh luận, những nỗ lực và giá trị đạt được vẫn được ghi nhận. Nhưng sự dễ dãi, lệch chuẩn hoặc thiếu trách nhiệm với công chúng cũng được chỉ ra. Nhờ vậy, lời góp ý của báo có sức nặng hơn do xuất phát từ trách nhiệm với đời sống văn hóa của những người làm báo.

Hơn nửa thế kỷ, Báo Phụ nữ TPHCM bền bỉ đi cùng đời sống văn hóa bằng tinh thần cổ vũ cái đẹp, trân trọng ký ức và thẳng thắn trước những sự lệch chuẩn. Đó là hành trình của một tờ báo chọn đối thoại thay cho cực đoan, giữ trách nhiệm xã hội và đồng hành cùng những chuyển động văn hóa hôm nay.

Ban Văn hóa - Văn nghệ