Thủ tướng trị vì lâu đời nhất Nhật Bản qua đời ở tuổi 101

29/11/2019 - 13:04

PNO - Phát ngôn viên đảng cầm quyền cho biết vào sáng 29/11 rằng ông Yasuhiro Nakasone, một trong những thủ tướng tại vị lâu nhất của Nhật Bản và được biết đến như người bạn thân của Tổng thống Mỹ - Ronald Reagan, đã qua đời ở tuổi 101.

Sinh ra ở quận Takasaki, phía tây bắc Tokyo, vào ngày 27/5/1918, trong gia đình buôn gỗ giàu có, ông Nakasone tốt nghiệp Đại học Tokyo trước khi vào Bộ Nội vụ năm 1941. Ông gia nhập Sở cảnh sát Tokyo sau khi Nhật Bản đầu hàng vào năm 1945. Nakasone có hai con gái và một con trai là chính trị gia, Hirofumi.

Ông Nakasone giữ chức vị thủ tướng từ 1982 đến 1987, đã tham gia chiến trường thế giới với cố Tổng thống Mỹ Reagan và cố Thủ tướng Margaret Thatcher trong khi chiến đấu với các quan chức về cải cách trong nước.

Ông nói rằng mình đã không đạt được giấc mơ sửa đổi chủ nghĩa hòa bình của đất nước, hiến pháp sau chiến tranh để làm rõ tình trạng mơ hồ của quân đội.

Ông Nakasone nói với Reuters trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 1/2010: "Sửa đổi hiến pháp cần có thời gian. Tôi nhấn mạnh với công chúng rằng điều đó là cần thiết, nhưng không thể bắt đầu sửa đổi một cách nhanh chóng".

Thủ tướng Shinzo Abe đã biến việc nới lỏng các giới hạn của hiến pháp do Mỹ soạn thảo thành mục tiêu chính, nhưng việc sửa đổi điều luật về hòa bình của Đạo luật thứ Chín vẫn còn gây tranh cãi.

Thu tuong tri vi lau doi nhat Nhat Ban qua doi o tuoi 101
Nguyên Thủ tướng Yasuhiro Nakasone luôn muốn cải cách quốc phòng và tư nhân hóa các doanh nghiệp nhà nước, nhưng nỗ lực của ông không mấy thành công trong 5 năm tại nhiệm.

Ông Nakasone cũng phá vỡ một quy tắc bất thành văn về việc giới hạn ngân sách quốc phòng hàng năm ở mức 1% tổng sản phẩm quốc dân.

Năm 1983, ông trở thành thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản chính thức đến thăm Hàn Quốc, sửa chữa mối quan hệ với một quốc gia mà Nhật Bản chiếm đóng từ năm 1910 đến năm 1945.

Nakasone - một cựu Trung úy trong Hải quân Hoàng gia đã mất em trai của mình trong Thế chiến II - khiến các nước châu Á phẫn nộ khi ông đến thăm đền Yasukuni tại Tokyo, nơi những tội phạm chiến tranh bị kết án được vinh danh cùng những binh lính phục vụ chiến tranh Nhật Bản, nhân kỷ niệm 40 năm Nhật Bản đầu hàng. Ông quyết định không lặp lại cuộc viếng thăm sau khi vụ việc gây ra bạo loạn ở Trung Quốc.

Ông Nakasone theo đuổi cải cách trong nước mạnh mẽ, tư nhân hóa các độc quyền đường sắt, thuốc lá và viễn thông nhà nước. Tuy nhiên, các nhà phê bình nói rằng ông đã thất bại trong việc thực hiện một loạt các đề xuất cải cách để giúp nền kinh tế Nhật Bản phát triển.

Ông cũng ít thành công trong việc cải cách hệ thống giáo dục của Nhật Bản, theo hướng vừa thấm nhuần đạo đức và kỷ luật truyền thống, vừa nuôi dưỡng những cá nhân có thể cạnh tranh toàn cầu.

Nakasone giành được nhiệm kỳ năm thứ năm hiếm hoi sau khi lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do (LDP) đến một chiến thắng lớn trong cuộc bầu cử năm 1986. Nhưng sự nghiệp của ông bị che mờ bởi các liên kết đến một vụ bê bối chính trị lớn, một trò lừa đảo cổ phiếu.

Ông đã rời khỏi LDP năm 1989 vì vụ bê bối nhưng hai năm sau đó được chào đón trở lại với tư cách là cố vấn cấp cao. Ông bị buộc phải nghỉ hưu vào năm 2003 khi 85 tuổi cùng với các chính khách cao tuổi khác theo yêu cầu của Thủ tướng Junichiro Koizumi, người rất muốn làm trẻ hóa hình ảnh của LDP.

Linh La (Theo Reuters)

 
TIN MỚI