Đi giữa ‘Vườn nhân’ nghe chuyện trăm năm của thi sĩ Lưu Trọng Lư

Căn cốt của một chữ “Thương”

Đối với công chúng, Lưu Trọng Lư là một trong những gương mặt tiên phong, người đã hấp thụ nhuần nhụy chủ nghĩa lãng mạn Pháp để tạo nên một giọng thơ giàu nhạc tính, tinh tế bậc nhất thế kỷ XX. Thế nhưng, tại không gian của “Vườn nhân”, di sản của ông lần đầu tiên được tiếp cận dưới một góc nhìn rất khác: góc nhìn từ phía sau ngòi bút, từ những mảnh đời đời thường thông qua ký ức của những người con, người cháu.

Đạo diễn Lưu Trọng Ninh chia sẻ về cuộc đời và di sản lãng mạn của cha mình

Xuyên suốt buổi trò chuyện, điều khiến người nghe rung động nhất chính là tình yêu thương con người đến thuần khiết của cố thi sĩ. Đạo diễn Lưu Trọng Ninh chia sẻ: “Cuộc đời của cha tôi được chứng minh bằng việc sớm tối không rời một chữ thương. Và chính vì chữ thương ấy, cha tôi đã viết nên câu thơ: “Đi giữa vườn nhân dạ ngẩn ngơ; Vì thương người lắm, mới say thơ…”

Chính chữ “Thương” và chữ “Nhân” đã định hình nên toàn bộ hành trình sống và sáng tác của Lưu Trọng Lư, biến cuộc đời ông thành một bài thơ trọn vẹn mà như Hoài Thanh - Hoài Chân từng nhận xét: “Lư thi sĩ hơn ai hết”.

Bài thơ Đi giữa vườn nhân sáng tác bởi nhà thơ Lưu Trọng Lư

Diện mạo mới của một bậc thầy văn xuôi đương đại

Nếu như thơ ca của Lưu Trọng Lư đã đi cùng ký ức của nhiều thế hệ độc giả Việt Nam thì tại “Vườn nhân”, các nhà nghiên cứu và công chúng còn khám phá ra một Lưu Trọng Lư khác: một cây bút văn xuôi sắc sảo và đầy tính tân tiến.

Triển lãm thu hút những người yêu nghệ thuật và có tình cảm sâu sắc với những trang thơ của cố thi sĩ

Theo một thống kê chưa đầy đủ được nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân công bố vào năm 2011, số lượng truyện ngắn, truyện dài mà Lưu Trọng Lư đã viết và in ấn trong toàn bộ đời văn của mình thực tế nhiều gấp vài ba lần tổng số tập thơ hay các vở kịch mà ông từng dàn dựng.

Trái ngược với vẻ “ngơ ngơ ngác ngác”, lãng đãng trong thơ, văn xuôi của ông lại cực kỳ chỉn chu, đẩy mạnh vào cấu trúc và tâm lý với những dụng công kỹ thuật tinh tường. Đọc văn xuôi của ông, người ta thấy được hàm lượng tư tưởng nhân văn, tính phản tư và triết lý thời đại rất sâu sắc.

Từ phải sang: Nhà báo - Nhà văn Lưu Trọng Văn, Nhà báo Lưu Trọng Bình, Nhà nghiên cứu Lý Đợi, Đạo diễn Lưu Trọng Ninh

Sự kết nối giữa di sản và tương lai

Triển lãm “Vườn nhân” không đơn thuần là một sự kiện trưng bày tư liệu lịch sử văn học. Đến với không gian này, công chúng lần đầu tiên được tiếp cận nhiều hình ảnh, bản thảo, thư từ, kỷ vật gia đình được lưu giữ qua nhiều thế hệ, trong đó có những tài liệu quý giá lần đầu tiên được công bố.

Những kỉ vật còn lưu giữ đến hôm nay của cố thi sĩ

Tiếng đàn tranh của bà Tôn Nữ Lệ Minh nhiều lần trở thành nguồn cảm hứng thơ ca cho cố thi sĩ

Người xem như được bước vào không gian gia đình của cố thi sĩ, nơi mà sinh hoạt văn chương hòa quyện làm một với đời sống thực tế. Ở đó, vợ chồng thi sĩ (bà Tôn Nữ Lệ Minh và ông Lưu Trọng Lư) vẫn thường ngâm thơ cho nhau nghe, biến thi ca thành một thứ “bầu không khí” và là một truyền thống gia đình dòng tộc.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Thiều Kiên - Giám đốc Bảo tàng Nghệ thuật Quang San kỳ vọng: “Triển lãm không chỉ đơn thuần dừng lại ở việc trưng bày tư liệu, mà là nơi quý vị có thể nhìn sâu hơn vào con người bên trong của thi sĩ cũng như gia đình ông. Hy vọng buổi tọa đàm và triển lãm hôm nay sẽ phần nào mở ra cho mỗi người những sự kết nối đẹp giữa câu chuyện gia đình, ký ức, câu chuyện văn chương và về một huyền thoại của Việt Nam”.

Triển lãm mở cửa tự do từ ngày 22/05/2026 - 31/05/2026 tại Bảo tàng Nghệ thuật Quang San (TPHCM).

Ông Nguyễn Thiều Kiên phát biểu cảm nghĩ tại buổi tọa đàm

Một số hình ảnh khác tại triển lãm:

Ảnh chụp gia đình cố thi sĩ Lưu Trọng Lư

Sự hiện diện của những vị khách lớn tuổi là minh chứng sống động cho sức sống vượt thời gian và giá trị nhân văn bền bỉ mà di sản Lưu Trọng Lư để lại cho hậu thế

Giữa không gian thơ mộng của Vườn nhân, những tâm hồn đồng điệu đã hội ngộ để cùng ôn lại một thuở vàng son của văn học nước nhà

Tượng chân dung Lưu Trọng Lư do Trịnh Thanh Tùng tạo tác

Nhà thơ Tố Hữu sáng tác bài thơ tại lễ viếng Lưu Trọng Lư

Nhà thơ Lưu Trọng Lư nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học và nghệ thuật cho các sáng tác: Người con gái sông Gianh, Tiếng thu, Tỏa sáng đôi bờ

Những dòng thơ lãng mạn và tinh thần nhân văn của Lưu Trọng Lư vẫn lay động mạnh mẽ thế hệ độc giả đương đại

Trịnh Thanh Tùng vẽ chân dung thi sĩ Lưu Trọng Lư

Phương Nhã