Gạn đục khơi trong cho sân khấu cải lương

Khắt khe hơn để chọn đúng nhân tố triển vọng

Nếu năm 2023 cuộc thi thu hút đến 60 thí sinh từ 24 đơn vị nghệ thuật tham gia thì năm nay chỉ còn 36 gương mặt từ 12 đơn vị. Việc lực lượng dự thi giảm gần một nửa đến từ quy chế được xem là khắt khe so với mọi năm. Trong đó, ngoài việc giới hạn độ tuổi dưới 40, các thí sinh còn phải đáp ứng yêu cầu về bằng cấp và thời gian lao động nghệ thuật trong môi trường chuyên nghiệp.

Các thí sinh được nhà hát cải lương Trần Hữu Trang đào tạo và bồi dưỡng từ năm 2010 đến nay - ẢNH: ĐÔNG A

Rõ ràng đây là sự đổi mới hướng đến việc chuyên nghiệp hóa đội ngũ. Nhìn vào danh sách dự thi có thể thấy rõ. Tất cả thí sinh đều là những gương mặt đã có quá trình gắn bó lâu dài với sàn diễn, được đào tạo bài bản và ít nhiều khẳng định được tên tuổi. Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang có 5 thí sinh dự thi thì Trọng Hiếu và Trúc Phương tốt nghiệp Trường đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM còn Diễm Kiều, Mỹ Linh và Kim Tiến xuất thân từ lớp đào tạo do chính nhà hát phối hợp Trường cao đẳng Văn hóa nghệ thuật TPHCM tổ chức. Cả năm nghệ sĩ đều có quá trình làm nghề bền bỉ, tích lũy kinh nghiệm sàn diễn phong phú nhiều năm qua.

Ở khu vực phía Nam, đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ (tỉnh Tây Ninh) có đội hình mạnh nhất với 6 thí sinh, trong đó có 3 thí sinh bước ra từ cuộc thi Chuông vàng vọng cổ là Võ Hoàng Dư - giải Ba (2020) cùng 2 “chuông vàng” khác là Kim Cương (2018) và Hoàng Nghi (2024).

Thêm một thí sinh còn rất trẻ nhưng đã có dáng dấp ngôi sao là Trọng Nhân đến từ đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long. Sinh năm 2004, Trọng Nhân đã được học tập và rèn luyện trên sân khấu Huỳnh Long từ thuở thiếu niên. Đến nay, anh chỉ mới góp mặt ở 2 hội diễn nhưng đã gặt hái chiếc huy chương Bạc Liên hoan Sân khấu Thủ Đô 2022 và giải Diễn viên triển vọng Liên hoan cải lương toàn quốc 2024.

Sân khấu Vũ Luân cũng giới thiệu một gương mặt giàu nội lực là Bích Trâm - cô đào đến từ Kiên Giang (nay là An Giang) từng giành huy chương Vàng Liên hoan cải lương toàn quốc 2024 và gây ấn tượng với khán giả TPHCM qua vai Thị Bình trong vở Lôi vũ gần đây.

Nhà hát Cao Văn Lầu (Cà Mau) có Mỹ Lệ là quán quân Học viện Cải lương 2024 và Lâm Minh Nghiêm cũng giành chiếc huy chương Vàng đầu tiên trong sự nghiệp tại Liên hoan Cải lương toàn quốc 2024. Lâm Minh Nghiêm khá quen mặt với khán giả TPHCM bởi thường xuyên được các sân khấu tại TPHCM mời cộng tác.

Ở sân khấu phía Bắc, các đơn vị giàu truyền thống như nhà hát sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam, nhà hát cải lương Hà Nội, nhà hát nghệ thuật truyền thống Hải Phòng… đều góp mặt với lực lượng được đào tạo chính quy, gắn bó lâu dài cùng đơn vị và được “thử lửa” qua nhiều cuộc thi, hội diễn.

Nghệ sĩ trẻ buộc phải giỏi nghề và giàu tri thức

Nghệ sĩ nhân dân (NSND) Hồ Ngọc Trinh - trưởng đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ - cho rằng đây là cột mốc đầu tiên trong việc chuẩn hóa đội ngũ cho tương lai sân khấu cải lương.

Chuông vàng vọng cổ 2024 Lê Hoàng Nghi, kép chánh đoàn nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ, là một nhân tố nổi bật của cuộc thi. ẢNH: ĐÔNG A

Tuy nhiên, theo NSND Hồ Ngọc Trinh, việc chuẩn hóa này trước mắt sẽ là thách thức với sân khấu miền Nam vốn mang đặc thù nghề cha truyền con nối. Vì vậy, các đơn vị đào tạo truyền thống ngoài việc tuyển chọn năng khiếu cũng cần tính đến việc bồi dưỡng đường dài và chuẩn hóa trình độ theo quy định.

Với Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Võ Minh Lâm - thành viên hội đồng giám khảo, đây là sự thay đổi cần thiết để hướng nghệ sĩ phát triển song hành cả tài năng lẫn tri thức.

“Yêu cầu mới có thể khiến số lượng thí sinh ít hơn nhưng đổi lại sẽ là một lớp nghệ sĩ chất lượng hơn. Trong bối

cảnh xã hội đang phát triển mạnh mẽ và bước vào kỷ nguyên mới, việc nghệ sĩ tự nâng cấp trình độ bản thân vừa là trách nhiệm vừa là cách thể hiện lòng yêu nghề sâu sắc.

Để giỏi nghề và đi đường dài, bên cạnh năng khiếu thiên bẩm, người nghệ sĩ cần đặt việc học lên hàng đầu” - NSƯT Võ Minh Lâm khẳng định.

Ninh Lộc