Mẹ dùng thuốc chống trầm cảm khi mang thai, con có nguy cơ tự kỷ

15/05/2026 - 16:05

PNO - Những điều cha mẹ tương lai nên biết về ADHD, nguy cơ trẻ tự kỷ khi mẹ dùng thuốc chống trầm cảm trong thời gian mang thai.

Một nghiên cứu quy mô lớn vừa công bố trên tạp chí y khoa The Lancet Psychiatry cho thấy, việc sử dụng thuốc chống trầm cảm trước và trong thai kỳ nhìn chung không làm gia tăng đáng kể nguy cơ rối loạn phát triển thần kinh ở trẻ, sau khi đã tính đến các yếu tố di truyền và môi trường gia đình.

Nhóm nghiên cứu đã tổng hợp dữ liệu từ 37 nghiên cứu trước đây, bao gồm hơn 600.000 phụ nữ mang thai sử dụng thuốc chống trầm cảm và gần 25 triệu trường hợp mang thai không sử dụng thuốc.

Thuốc chống trầm cảm thường được coi là an toàn và hiệu quả đối với trầm cảm, lo lắng và các rối loạn khác. gpointstudio / Getty Hình ảnh
Thuốc chống trầm cảm thường được coi là an toàn và hiệu quả đối với trầm cảm, lo lắng và các rối loạn khác. Ảnh: Getty

Ban đầu, kết quả cho thấy việc người mẹ dùng thuốc chống trầm cảm trong thai kỳ có liên quan đến nguy cơ ADHD ở trẻ tăng 35% và nguy cơ tự kỷ không kèm khuyết tật trí tuệ tăng 69%.

Ở người cha, việc sử dụng thuốc chống trầm cảm cũng được ghi nhận liên quan đến nguy cơ ADHD ở con tăng 46% và nguy cơ tự kỷ tăng 28%.

Tuy nhiên, khi các nhà khoa học điều chỉnh dữ liệu để loại bỏ ảnh hưởng, như yếu tố di truyền, tiền sử gia đình và nguyên nhân khiến cha mẹ phải điều trị trầm cảm — phần lớn các mối liên hệ này suy giảm đáng kể hoặc biến mất. Nguy cơ tự kỷ còn lại chỉ khoảng 15%.

Theo Wing Chung Chang, giáo sư tâm thần học lâm sàng tại Đại học Hồng Kông (Trung Quốc) và đồng tác giả nghiên cứu, điều này cho thấy nguy cơ cao hơn trước đây có thể chủ yếu phản ánh “sự dễ tổn thương tiềm ẩn về di truyền và tâm lý trong các gia đình có cha mẹ mắc rối loạn tâm thần”, thay vì do chính thuốc chống trầm cảm gây ra.

Thuốc chống trầm cảm, đặc biệt là nhóm SSRI (ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc), là phương pháp điều trị phổ biến cho trầm cảm và lo âu.

Tuy nhiên, những lo ngại về tác động của các loại thuốc này đối với thai nhi ngày càng gia tăng, nhất là sau cuộc họp chuyên gia do US Food and Drug Administration tổ chức vào tháng 7/2025 nhằm xem xét khả năng siết chặt cảnh báo với thuốc SSRI trong thai kỳ.

Một số ý kiến tại cuộc họp cho rằng thuốc chống trầm cảm có thể liên quan đến tự kỷ, sẩy thai hoặc dị tật bẩm sinh. Tuy nhiên, nhiều tổ chức y khoa lớn đã chỉ trích các tuyên bố này là “mất cân bằng” và chưa đánh giá đầy đủ nguy cơ nghiêm trọng của trầm cảm không được điều trị ở phụ nữ mang thai.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng trầm cảm trong thai kỳ không chỉ ảnh hưởng đến người mẹ mà còn tác động đến sự phát triển của thai nhi.

Theo Nancy Byatt, bác sĩ tâm thần chu sinh tại Trường Y UMass Chan, các vấn đề sức khỏe tâm thần trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ sinh non, nhẹ cân, khó khăn về nhận thức và hành vi ở trẻ sau này.

Bên cạnh đó, các rối loạn tâm thần chu sinh hiện chiếm khoảng 23% các ca tử vong liên quan đến mang thai ở người mẹ.

Jonathan Alpert - Chủ tịch khoa tâm thần học tại Trung tâm Y tế Montefiore ở New York - cho rằng những phát hiện mới mang lại sự trấn an về mức độ an toàn của các thuốc chống trầm cảm hiện đại.

Ông nhấn mạnh phụ nữ mang thai hoặc chuẩn bị mang thai không nên tự ý ngừng thuốc mà cần thảo luận kỹ với bác sĩ để cân nhắc giữa nguy cơ nhỏ tiềm ẩn của thuốc và nguy cơ lớn hơn từ trầm cảm không được điều trị.

Một điểm đáng chú ý của nghiên cứu là sức khỏe tâm thần của người cha cũng có thể đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thần kinh của con.

Các nhà nghiên cứu cho rằng tâm thần học chu sinh hiện không chỉ tập trung vào mẹ và em bé, mà cần xem xét cả người cha. Việc tối ưu hóa sức khỏe tâm thần cho cả hai phụ huynh được xem là yếu tố quan trọng đối với sự phát triển lâu dài của trẻ em.

Các chuyên gia khuyến nghị phụ nữ mang thai hoặc đang lên kế hoạch mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi thay đổi bất kỳ loại thuốc nào, đặc biệt là thuốc chống trầm cảm.

Trọng Trí (theo CNN)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI