Sàn thương mại điện tử tăng phí, chủ shop nhỏ chới với

Bán nhiều cũng chưa chắc có lời

Theo thông báo từ sàn thương mại điện tử (TMĐT) Shopee, từ ngày 1/5, “phí xử lý giao dịch” tăng từ 4,91% lên 6% giá trị đơn hàng, áp dụng với hầu hết phương thức thanh toán.

Tương tự, từ ngày 9/5, sàn TMĐT TikTok Shop cũng áp dụng mức phí thanh toán khoảng 6%, có thể nâng mức phí cố định theo ngành hàng lên 16,1%, chưa bao gồm voucher, thuế và các khoản hỗ trợ chương trình bán hàng khác.
Anh Quốc An - chủ một shop bán nội thất trên Shopee - cho biết, nếu cộng toàn bộ các khoản phí cơ bản, tổng chi phí trên Shopee hiện tại khoảng 24,5% giá trị đơn hàng. Mức này của TikTok Shop là khoảng 27,6%. Nhưng đó cũng chỉ là chi phí cơ bản. Nếu tính thêm phí quảng cáo, tiếp thị liên kết (affiliate), vận hành, live stream hay khuyến mãi thì tổng chi phí thực tế ở Shopee có thể lên gần 40% và ở TikTok Shop là hơn 45%.

Anh than, phí tăng, trong khi sức mua lại kém nên nhiều shop rất lao đao: “Không tăng giá thì lỗ, mà tăng giá thì khách bỏ đi. Có tháng, chỉ bán được vài đơn hàng nhưng vẫn phải chạy quảng cáo để giữ hiển thị. Tôi đang tính rời sàn hoặc giảm bớt hoạt động”.

Khách hàng chọn mua sản phẩm trên một sàn thương mại điện tử

Chị Minh Nhi - chủ một shop bán nông sản trên TikTok Shop - cho biết, tình trạng “phí chồng phí” khiến các chủ shop nhỏ gần như không còn lợi nhuận: “Từ đầu năm tới nay, chi phí logistics tăng, giờ phí sàn cũng tăng nên áp lực càng lớn. Bán nhiều chưa chắc đã lời nhiều”.

Trên các diễn đàn, một số chủ shop cho rằng, khi chi phí sàn bị đẩy lên quá cao, để có lời, chủ shop buộc phải tăng giá hoặc cắt giảm khuyến mãi, nên cuối cùng, người tiêu dùng là bên chịu thiệt.

Chủ shop “nắm dao đằng lưỡi”

Việc Shopee và TikTok Shop tăng phí gần như cùng lúc cho thấy “cuộc chơi” TMĐT đang nằm trong tay một vài “ông lớn”.

Theo báo cáo của Công ty Nghiên cứu thị trường Momentum Works, 3 nền tảng Shopee, TikTok Shop và Lazada hiện chiếm gần như toàn bộ thị phần TMĐT ở Đông Nam Á. Riêng ở Việt Nam, Shopee vẫn dẫn đầu, chiếm khoảng 57 - 58% thị phần, TikTok Shop tăng trưởng rất nhanh, chiếm gần 40%. Người bán hàng không có quá nhiều lựa chọn để thay đổi nền tảng TMĐT.

Ông Vương Ngọc Dũng - Giám đốc marketing Công ty cổ phần Mỹ phẩm Sài Gòn - cho biết, năm 2025, công ty đạt doanh thu khoảng 100 tỉ đồng trên 3 sàn Shopee, TikTok Shop và Lazada nhưng chi phí cho sàn, cho marketing và các khoản liên quan đến bán hàng online đã chiếm gần phân nửa doanh thu. Sau khi trừ tiếp chi phí sản xuất, nhân công và vận hành, công ty gần như không còn lãi. Dù vậy, công ty vẫn phải duy trì sự hiện diện trên các sàn bởi mua sắm online là vì xu hướng chung.

Ông Phạm Văn Việt - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH Việt Thắng Jean - cho hay, trong ngành may mặc, biên độ lợi nhuận chỉ ở mức vài phần trăm. Khi phí sàn và chi phí đầu vào cùng tăng, doanh nghiệp càng gặp khó. Trong khi đó, các doanh nghiệp đang phải cạnh tranh rất gay gắt với hàng may mặc xuyên biên giới từ Trung Quốc.

Ông so sánh: “Với chiếc áo cùng chất liệu, kiểu dáng, giá hàng Trung Quốc chỉ hơn 100.000 đồng, nhưng nếu doanh nghiệp trong nước bán với giá này thì chắc chắn lỗ”. Theo ông, Việt Nam cần có thêm nhiều nền tảng TMĐT nội địa đủ sức cạnh tranh để hỗ trợ doanh nghiệp Việt, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Tiến sĩ Đinh Thế Hiển - Viện trưởng Viện Nghiên cứu tin học và kinh tế ứng dụng - nhận định, chi phí vận hành tăng cao đang tạo sức ép lớn lên doanh nghiệp bán lẻ và các shop nhỏ. Từ năm 2025, đã có “làn sóng” người bán rời các sàn. Theo báo cáo của Metric (nền tảng số liệu TMĐT), ở Việt Nam, trong năm 2025, đã có khoảng 48.400 gian hàng rời khỏi các sàn TMĐT lớn.

Theo ông, thay vì đua nhau giảm giá liên tục, doanh nghiệp Việt cần tập trung xây dựng thương hiệu số bền vững, đầu tư mạnh hơn cho nội dung, live stream, quảng bá trên mạng (social commerce) và ứng dụng AI để hiểu khách hàng hơn, từ đó tăng khả năng giữ chân người mua trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Bên cạnh nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, cũng cần thêm các chính sách hỗ trợ về logistics, chuyển đổi số, quản lý hàng giả và xây dựng thương hiệu Việt trên môi trường số để tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp nội địa.

Mai Ca