Người dân Iran đón năm mới trong lo âu và thiếu thốn

Không khí mua sắm cho dịp tết Nowruz tại Iran trở nên ảm đạm trong tình hình chiến sự căng thẳng - Ảnh: Iraninlt

Tại Tehran, nhiều gia đình cho biết họ gần như không còn chuẩn bị gì cho năm mới. Leila - 38 tuổi - chia sẻ rằng, gia đình cô đã từ bỏ hoàn toàn các hoạt động thường niên như giặt thảm hay tổng vệ sinh nhà cửa.

"Mọi năm tôi bắt đầu dọn dẹp từ đầu tháng 2, nhưng năm nay chúng tôi chỉ biết nhìn lên bầu trời và chờ đợi" - cô nói.

Nowruz đánh dấu thời khắc xuân phân và có lịch sử hơn 3.000 năm, thường bắt đầu từ ngày 20/3 và kéo dài 2 tuần. Đây vốn là dịp để người dân Iran làm mới không gian sống, sum họp gia đình và gửi gắm hy vọng cho một khởi đầu tốt đẹp. Thế nhưng, năm nay, những biểu tượng của sự tái sinh ấy lại bị thay thế bởi nỗi lo sinh tồn.

Trong những năm bình thường, vài tuần trước Nowruz là khoảng thời gian bận rộn nhất. Các gia đình thực hiện "Khaneh Tekaani" - nghi thức tổng vệ sinh nhà cửa, với ý nghĩa rũ bỏ cái cũ để đón năm mới. Thảm được giặt sạch, tủ kệ được sắp xếp lại, không gian sống được làm mới như một cách thanh lọc cả về vật chất lẫn tinh thần.

Song song đó là việc trồng "Sabzeh" - mầm lúa, đậu hoặc lúa mạch, tượng trưng cho sự sinh sôi và hy vọng. Những chậu cây xanh này sau đó được đặt trên bàn lễ Haft-Seen, bên cạnh nến, trứng, gương và cá vàng tạo nên trung tâm của không khí lễ hội.

Tuy nhiên, năm nay, ngay cả những nghi thức giản dị này cũng trở nên xa xỉ. Kamran - một nhân viên văn phòng tại Hamedan - thừa nhận: "Chúng tôi hoàn toàn quên việc trồng Sabzeh vì tin tức chiến tranh dồn dập mỗi ngày".

Bên cạnh yếu tố chiến sự, khó khăn kinh tế đang bào mòn sâu sắc đời sống người dân. Các khu chợ vốn tấp nập trước dịp Nowruz với cảnh mua sắm bánh kẹo, quần áo mới và đồ trang trí nay trở nên trầm lắng.

Golnaz - 35 tuổi, chủ một cửa hàng nhỏ tại Karaj - cho biết, năm nay gia đình cô không mua sắm gì. "Những năm trước, dù lạm phát, chúng tôi vẫn cố gắng mua một vài thứ. Nhưng năm nay thì không có tiền, cũng chẳng còn tâm trạng" - cô nói.

Theo Golnaz, giá cả tăng vọt khiến ngay cả những nhu cầu cơ bản cũng trở nên khó đáp ứng. "Mọi thứ đắt lên gấp nhiều lần. Tôi kinh doanh mỹ phẩm nhưng tháng này còn chưa đủ tiền trả tiền thuê cửa hàng" - cô chia sẻ. Trong khi đó, chồng cô - một tài xế công nghệ - cũng giảm làm việc vì lo ngại không kích và lượng khách sụt giảm khi người dân hạn chế ra ngoài.

Không chỉ đời sống vật chất bị ảnh hưởng, tâm lý xã hội cũng thay đổi rõ rệt. Trên mạng xã hội, nhiều người Iran bày tỏ sự hụt hẫng khi mùa lễ không còn mang lại cảm giác háo hức như trước.

"Nếu mọi thứ bình thường, giờ này tôi đã hoàn tất việc chuẩn bị, nhà đầy hương hoa và bánh kẹo" - một người viết. Người khác chia sẻ: “Điều khiến tôi đau lòng: đây lẽ ra phải là mùa năm mới. Khi còn nhỏ, tôi từng rất mong chờ, nhưng những cảm xúc đó giờ đã dần biến mất".

Trong nhiều thế hệ, Nowruz là biểu tượng của sự tái sinh, đoàn tụ và hy vọng. Thế nhưng năm nay, không khí đón tết cổ truyền tại Iran bị che phủ bởi chiến tranh, giá cả leo thang và nỗi lo về tương lai khiến lễ hội trở nên lặng lẽ hơn bao giờ hết.

Nhật Minh (theo Iraninlt)