Nhà báo Đức Liên và hành trình 'Đi để thương'

Viết để nhớ

Đi để Thương là một cuốn sách được ra đời từ khói bụi của những chuyến xe cứu trợ, từ tiếng còi xe cứu thương xé lòng của mùa hè năm 2021 và từ cả những giọt nước mắt thầm lặng của những đứa trẻ mồ côi.

Với hơn 60 trang sách, nhà báo Đức Liên đã tái hiện lại hành trình của Quỹ Khởi Sự Từ Tâm (Tập đoàn Kim Oanh) trong suốt 5 năm (2021 - 2025). Tác phẩm được chia thành những phần nội dung rõ rệt: từ cuộc chiến cam go chống lại đại dịch COVID-19 tại TPHCM và Bình Dương, đến những dự án an sinh xã hội bền vững như xây trường, xây cầu và cả những chuyến đi xuyên biên giới tới Myanmar.

Bìa tập tùy bút Đi để thương của nhà báo Đức Liên

Mở đầu những trang sách, độc giả sẽ được chứng kiến một "bức tranh tâm dịch" đầy chân thực. Đó là những ngày Sài Gòn "trọng thương", khi mà sự sống chỉ mỏng manh bằng một nhịp thở. Nhà báo Đức Liên đã ghi lại những quyết định mang tính lịch sử của bà Đặng Thị Kim Oanh và các cộng sự: nhập thuốc đặc trị quý hiếm, huy động hàng trăm máy thở khi nguồn cung đang cạn kiệt, hay việc vận chuyển 300 tấn gạo nghĩa tình đến từng con hẻm bị phong tỏa.

Bởi sự khốc liệt của đại dịch chẳng thể tránh né, những trang viết của ông cũng mang đậm tính thời sự, dồn dập và nghẹt thở như một bản tin nóng ngay tại hiện trường: cảnh người dân ùn ùn chạy xe máy về quê sau nhiều tháng phong tỏa, là những khu trọ có F0 tử vong ngay trong khu cách ly, là nỗi kiệt sức của đội ngũ thiện nguyện khi liên tục đi qua hơn 20 tỉnh thành giữa thời điểm dịch căng thẳng nhất.

Niềm tin về lòng trắc ẩn

Tuy nhiên, điều đọng lại sau những trang viết ấy không phải sự u ám, mà là cách tình người xuất hiện giữa thời điểm khó khăn nhất. Cuốn sách dành nhiều dung lượng để kể về những “đốm lửa nhỏ” giữa đại dịch: quán cơm chay 0 đồng của hai vợ chồng già ở Bình Thạnh, cô bé 9 tuổi làm bánh flan tặng y bác sĩ, hay người đàn ông bán cả căn nhà của mình để mua xe cứu trợ chống dịch.

Ngoài ra, nhà báo không chỉ liệt kê 317 tỉ đồng tổng kinh phí, mà ông còn dẫn dắt người đọc gặp gỡ những mảnh đời cụ thể của bé V. được hồi sinh nhờ ca mổ tim từ chương trình "Sóng chữa lành", là những sinh viên nghèo được tiếp bước đến trường nhờ học bổng, hay những cụ già neo đơn tìm lại hơi ấm trong những ngôi nhà tình thương.

Ảnh minh hoạ trong chương Cuộc đua sinh tử: Giành giật từng hơi thở

Đi để thương mang màu sắc của thể loại ký sự báo chí nhiều hơn là một tác phẩm văn chương thuần túy. Giọng kể mộc mạc, giàu tính ghi chép, đôi lúc giống như những lát cắt hiện trường được giữ lại nguyên vẹn sau mỗi chuyến đi. Chính sự chân thực ấy giúp cảm xúc trong sách trở nên gần gũi và dễ chạm tới người đọc.

Đọc Đi để thương, độc giả không chỉ thấy một hành trình từ thiện, mà thấy cả một triết lý sống. Với nhà báo Đức Liên, ông không "thần thánh hóa" việc làm từ thiện, mà coi đó là một "mệnh lệnh của lương tâm". Ông cho thấy rằng, thiện nguyện không phải là cho đi cái mình dư thừa, mà là sự dấn thân quyết liệt nhất khi giữa người với người cần nhau.

Tác phẩm vì thế còn là lời gợi nhắc rằng, giữa một thế giới đầy biến động, điều duy nhất giúp chúng ta không lạc lối chính là lòng trắc ẩn. Trong những thời điểm tưởng như con người dễ tuyệt vọng nhất, sự sẻ chia vẫn có thể trở thành điểm tựa để người khác bước tiếp.

Hồng Nga