Thi tốt nghiệp THPT 2026: Cách làm tốt bài thi môn toán, văn, Anh

Môn ngữ văn: Nắm vững từng thể loại văn bản

Cô Nguyễn Hồng Thanh Thương - giáo viên môn văn Trường THPT Lương Thế Vinh (phường Cầu Ông Lãnh) - cho biết: Năm nay, Bộ GD-ĐT không công bố đề minh họa thi tốt nghiệp THPT. Nhưng căn cứ hướng dẫn về yêu cầu đánh giá và bảng năng lực bộ đã ban hành, cấu trúc đề thi ngữ văn bao gồm 2 phần. Phần 1: Đọc hiểu ngữ liệu ngoài sách giáo khoa, thuộc 1 trong 3 loại: văn học, nghị luận và thông tin. Phần 2: Viết nghị luận xã hội hoặc nghị luận văn học.

Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 tại TPHCM

Lưu ý, nếu ngữ liệu đọc hiểu là văn bản nghị luận xã hội hoặc văn bản thông tin thì phần nghị luận xã hội yêu cầu viết đoạn văn, nghị luận văn học yêu cầu viết bài văn. Nếu ngữ liệu đọc hiểu là văn bản văn học hoặc văn bản nghị luận văn học thì phần nghị luận xã hội yêu cầu viết bài văn, nghị luận văn học viết đoạn văn.

Để làm tốt phần đọc hiểu, học sinh cần nắm vững kiến thức về từng thể loại văn bản. Bởi đề cho ngữ liệu ngoài sách giáo khoa, chỉ khi có kiến thức thì các em mới “giải mã” được yêu cầu. Đối với phần viết, các em cần nắm vững từng kiểu bài viết và cách tạo lập văn bản theo quy trình. Với nghị luận văn học, chú ý các kiểu bài viết: phân tích và đánh giá; so sánh 2 văn bản; phân tích làm rõ 1 đặc điểm của thể loại qua văn bản…

Với nghị luận xã hội, chú ý các kiểu bài viết: bàn luận 1 vấn đề liên quan đến tuổi trẻ; viết bài phát biểu trong lễ phát động phong trào hoặc hoạt động xã hội; viết thư trao đổi công việc hoặc 1 vấn đề đáng quan tâm… Các em phải đọc kỹ đề bài, xác định từ khóa rồi lập dàn ý để hình dung rõ ràng cấu trúc và hướng lập luận, tránh lặp ý, thiếu ý. Phải thực hiện đúng độ dài đề yêu cầu, không viết lan man.

Ngoài kiến thức trên lớp, học sinh nên cập nhật tin tức xã hội qua truyền thông, báo chí uy tín để mở rộng hiểu biết, tích lũy bằng chứng viết nghị luận xã hội. Đây cũng là cách thực hành “đọc hiểu” các văn bản thông tin, văn bản nghị luận. Bên cạnh đó, các em tìm đọc những quyển sách hay để nuôi dưỡng cảm hứng, củng cố kỹ năng đọc hiểu.

Trong vòng 120, học sinh nên dành 25-30 phút cho phần đọc hiểu, 85-90 phút cho phần viết. Trong đó, chia thời gian viết đoạn và viết bài theo tỉ lệ 20:70 hoặc 30:60 tùy độ khó của đề và thế mạnh của mình. Nên nhớ phải hoàn thành tất cả nội dung đề đưa ra, không bỏ dở phần nào. Dành 5 phút cuối để rà soát bài làm trước khi nộp.

Trong giai đoạn này, các em nên ôn tập kỹ năng đọc hiểu và viết, nắm vững các yêu cầu cần đạt đối với từng thể loại văn bản, từng kiểu bài viết và cách xử lý từng dạng câu hỏi. Hãy luyện tập những dạng đề khác nhau để có kinh nghiệm phân bố thời gian, xử lý vấn đề đa dạng. Tạo thói quen trình bày sạch đẹp, rõ ràng, mạch lạc. Đặc biệt là không mắc lỗi chính tả, dùng từ, diễn đạt. Đừng quên giữ gìn sức khỏe, nuôi dưỡng cảm xúc tích cực để bước vào kỳ thi với trạng thái tốt nhất.

Môn toán: Rèn kỹ năng tính toán chính xác

Về đề toán, thầy Hà Vĩ Đức - Tổ trưởng chuyên môn tổ toán Trường THPT Tây Thạnh (phường Tây Thạnh) - cho hay, đề gồm 3 phần. Phần I là 12 câu trắc nghiệm, học sinh chọn 1 đáp án đúng trong 4 phương án, mỗi câu đúng được 0,25 điểm. Phần II là 4 câu hỏi trắc nghiệm đúng/sai, mỗi câu hỏi có 4 ý (a, b, c, d). Học sinh phải chọn “đúng” hoặc “sai” cho từng ý. Đúng 1 ý được 0,1 điểm; đúng 2 ý được 0,25 điểm; đúng 3 ý được 0,5 điểm và đúng cả 4 ý được 1,0 điểm. Phần III là 6 câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Học sinh tự điền đáp án số vào phiếu trả lời tương tự như bài tập tự luận nhưng chỉ lấy kết quả cuối cùng. Mỗi câu đúng được 0,5 điểm.

Kiến thức kỳ thi chủ yếu nằm trong chương trình lớp Mười hai, kết hợp một số phần nền tảng lớp Mười và lớp Mười một để làm các câu hỏi vận dụng thực tế. Đề tập trung vào năng lực mô hình hóa các bài toán thực tế (chuyển động Oxyz, thể tích khối phức hợp) và tư duy logic vận dụng cao (xác suất, tổ hợp có ràng buộc) thay vì các kỹ thuật biến đổi tham số truyền thống. Do đó, học sinh cần nắm vững hệ thống kiến thức thay vì học tủ, không sa đà vào các kỹ thuật biến đổi toán học phức tạp, xa rời thực tế. Tập trung rèn luyện kỹ năng tính toán chính xác cho phần trả lời ngắn và tư duy phản biện sắc bén để kiểm chứng các mệnh đề đúng/sai. Đây cũng là yếu tố quyết định để đạt điểm cao.

Ngoài kiến thức chưa vững, học sinh thường mắc lỗi chủ quan khi giải nhanh các câu cơ bản và phán đoán vội vàng ở định dạng đúng/sai để dành thời gian cho phần vận dụng. Để khắc phục, các em cần rèn luyện tính cẩn trọng, tư duy phản biện để kiểm chứng từng mệnh.

Trong vòng 90 phút, học sinh nên dành khoảng 15 phút cho phần I. Đây là phần kiến thức cơ bản nên các em cần giải quyết nhanh, chính xác để lấy điểm. Dành khoảng 30-35 phút cho phần II. Vì mỗi câu có 4 ý cần kiểm chứng độc lập, học sinh cần đọc kỹ đề để không phán đoán vội vàng. Dành 30-35 phút cuối cho phần III. Đây là phần đòi hỏi năng lực mô hình hóa và tính toán chính xác tuyệt đối, nên học sinh cần tập trung cao độ và sử dụng máy tính cầm tay hiệu quả.

Thí sinh thi tốt nghiệp THPT tại TPHCM năm 2025

Khi gặp câu hỏi khó hoặc chưa từng tiếp xúc, học sinh hãy thử đưa các dữ kiện thực tế về ngôn ngữ toán học quen thuộc để tìm hướng giải quyết. Chủ động bỏ qua những câu vượt quá khả năng để tập trung dò thật kỹ những câu đã làm. 10 phút cuối để rà soát toàn bộ câu trả lời và phiếu tô đáp án.

Học sinh cần tập trung luyện đề theo đúng cấu trúc 3 phần để quen cách phân bổ thời gian và tính toán chính xác. Nên ưu tiên rà soát kiến thức nền tảng, song song với việc rèn luyện các bài toán thực tế phức tạp. Sau mỗi đề, học sinh cần tự đúc kết các lỗi sai để tránh lặp lại khi đi thi.

Môn tiếng Anh: Học xác định từ khóa

Cô Lý Thị Ngọc Lan - Tổ trưởng chuyên môn tổ tiếng Anh Trường THPT Đào Sơn Tây (phường Linh Xuân) - chia sẻ: Đề thi môn tiếng Anh có 40 câu hỏi dạng trắc nghiệm với 4 lựa chọn A, B, C, D. Các câu hỏi này tập trung vào 4 mảng kiến thức chính. Thứ nhất là phần ngữ pháp, từ vựng trong ngữ cảnh. Thứ hai là phần điền từ vào đoạn văn (cloze test), gồm: từ vựng theo ngữ cảnh, liên kết câu, logic đoạn văn, ngữ pháp ứng dụng. Thứ ba là đọc hiểu (reading comprehension), gồm: các dạng câu hỏi ý chính, thông tin chi tiết, từ đồng nghĩa, từ thay thế, suy luận, thái độ tác giả, mục đích bài viết… Thứ tư là sắp xếp đoạn hội thoại, đoạn văn.

Học sinh cần tập trung luyện đọc mỗi ngày, học từ vựng theo chủ đề, luyện kỹ năng suy luận… Từ vựng trong đề thi khá phong phú, học sinh cần hệ thống từ vựng theo chủ đề như: giáo dục, môi trường, công nghệ, xã hội, nghề nghiệp… Về ngữ pháp, học sinh cần nắm vững các cấu trúc câu như: câu điều kiện (if), câu bị động, rút gọn mệnh đề quan hệ, cụm từ (collocation), cụm động từ (phrasal verbs), lượng từ, liên từ (conjunction), trật tự từ…

Trong đề thi, nội dung khó nhất là các câu hỏi về suy luận, thái độ tác giả, dạng câu hỏi sentence insertion (chèn câu), từ vựng theo ngữ cảnh. Để làm đúng những câu hỏi dạng này, học sinh cần phải đọc câu hỏi trước, gạch chân từ khóa, xác định loại câu hỏi; đọc nhanh đoạn văn, tập trung câu đầu đoạn, câu cuối đoạn, từ nối; xác định vị trí thông tin; loại đáp án nhiễu… Để hạn chế mất thời gian, học sinh không cần dịch toàn bộ bài viết tiếng Anh. Tuy nhiên, các em vẫn cần đọc kỹ, tránh việc chọn đáp án theo từ khóa giống bài nhưng không đúng theo yêu cầu, không chú ý từ nối nên sai ngữ nghĩa.

Trong vòng 50 phút, học sinh cần dành 10 phút để làm câu hỏi dễ trước, thường là câu hỏi về ngữ pháp, cụm từ (collocations), cụm động từ (phrasal verbs), dạng từ (word form). Đối với bài đọc cloze test, các em dành khoảng 8-10 phút. Dành 20-25 phút để làm bài đọc hiểu và 5 phút cuối để rà soát lại bài, tránh bỏ trống, tô nhầm đáp án. Nếu gặp những câu hỏi chưa từng gặp trước đó, các em cần bình tĩnh. Đọc kỹ các từ xung quanh để đoán ý, tìm dấu hiệu logic; loại trừ đáp án không đúng, đáp án sai cấu trúc… tạm thời chọn đáp án có khả năng đúng nhất, chuyển sang câu khác thay vì dừng lại quá lâu.

Khi ôn tập, học sinh nên củng cố kiến thức cho phần chắc chắn được điểm, tăng tốc độ làm bài, rèn luyện kỹ năng đọc hiểu, giữ tâm lý ổn định. Những khi làm đề và sửa bài, lưu ý không chỉ xem đáp án đúng mà phải tìm hiểu vì sao sai, từ khóa nào quyết định đáp án…

Trang Thư