Ngoại là mùa tết trong con

Trong những mảnh ký ức chập choạng của tuổi thơ, tôi có vô vàn những câu chuyện buồn vui về ngoại. Nhưng thật tình, có quá nhiều kỷ niệm đáng nhớ về những mùa tết bên ngoại mà tôi cố gắng gom nhặt vào trong tiềm thức. Ấy vậy mà, chẳng bao giờ là đủ như chính tình yêu thương của ngoại dành cho gia đình.

Năm nay ngoại đã 92 tuổi. Lưng đã còng, da đã nhăn. Tóc đã thưa hơn. Nhưng đầu óc của ngoại vẫn còn minh mẫn hơn rất nhiều so với cái tuổi xưa nay hiếm.

Từ cách sắp xếp đồ đạc trong nhà, đến việc nấu nướng bày biện trong mâm cỗ, ngoại đã được thực hành nhuần nhuyễn khi làm dâu con. Đến khi làm mẹ và làm bà, ngoại vẫn sẵn sàng chỉ dạy cho các con, các cháu trong nhà. Đôi lúc, chúng tôi thầm nghĩ, ngoại là trụ cột vững chãi, là người giữ nếp nhà tuyệt vời nhất qua bao năm tháng.

Ngoại vẫn giữ tục đi lễ chùa đầu năm. Ảnh: tác giả cung cấp

Vào những ngày giáp tết, ngoại dắt các dì đi bộ xuống những hộ làm lò nung trong làng để chọn mua chiếc lò đất ưng ý về tiễn ông Công, ông Táo về trời. Ngoại chỉ bày cho mẹ và dì lựa chọn những chiếc lò có lớp đất nung màu cam tươi. Cửa bếp vừa vặn, vỉ lót có lỗ nhỏ, ba chân lò đều nhau để cầu mong cho một năm mới viên mãn và sung túc.

Các món ăn trong ngày tết, không món nào ngoại không biết làm. Từ bánh tét quen thuộc, bánh tro dùng ăn chay đến bánh thuẫn, bánh bông lan dâng cúng. Từ dưa món, củ kiệu đến thịt heo ngâm mắm. Ngoại cất công làm vừa đỡ tốn tiền mua sắm, vừa an toàn cho sức khỏe mọi người trong nhà.

Chúng tôi vẫn nhớ nhất những ngày 27 âm lịch, ngoại ngồi chính giữa sân nhà, bày biện đủ loại nguyên liệu để gói bánh tét. Các cậu, các dì và cả đám cháu nhỏ xúm xít ngồi lại tập tành gói từng đòn bánh tét. Thức bánh truyền thống mà ngoại vẫn luôn duy trì việc gói cho đến tận ngày hôm nay.

Dẫu tay ngoại đã già, chậm hơn đôi phần so với lúc trước, nhưng cách ngoại cắt thịt mỡ, vuốt hạt nếp, rải hạt đậu xanh, xếp lá chuối, bó chặt đòn bánh, cột dây lạt vẫn điệu nghệ như xưa. Đòn bánh cầm chắc tay, mối dây đều tăm tắp giữa các phần. Ngoại gói bánh không chỉ để ăn mà còn gửi gắm cả sự trau chuốt vào bên trong. Những đòn bánh đẹp mắt sẽ được ngoại xếp riêng và dùng để biếu các bên sui gia dâu rể.

Không chỉ dừng lại ở sự kỳ công trong việc chế biến món ăn, ngoại còn chăm chút lau dọn bàn thờ gia tiên trước khi đón tết. Lư hương, bộ chân đèn, lục bình được ngoại kêu thợ về nhà đánh bóng, màu vàng sáng loáng trông mới tinh. Khách khứa khi đến nhà chúc tết đều khen lấy khen để bởi sự tỉ mỉ trong cách bài trí trên bàn thờ.

Hoa huệ đỏ khoe sắc và tỏa hương thơm dịu. Mâm trái cây ngũ quả vừa vặn chỉ mong cầu bình an trong gia đạo. Nét hương trầm tỏa hương thơm trong làn khói mờ ảo. Mọi thứ đã chuẩn bị xong, và lòng ngoại chỉ mong chờ con cháu về đông đủ để cùng nhau đón tết.

Ngoại và cậu rạng rỡ bên cây mai vàng trước sân nhà. Ảnh: tác giả cung cấp

Thêm một mùa tết cổ truyền đang về, lòng người cứ nôn nao và háo hức được đón một cái tết ấm áp bên mọi thành viên trong gia đình. Chỉ mong sao tết năm nay và những mùa tết sau, khi trở về nhà, chúng tôi vẫn lại thấy dáng hình của ngoại đang ngồi trước sân. Chỉ khi có ngoại thì cái tết đoàn viên mới thật sự trọn vẹn ý nghĩa và đong đầy niềm hạnh phúc.

Đức Bảo