Ly hôn tuổi xế chiều: Tự do không có tuổi - Sống mòn trong hôn nhân “vàng, bạc, ngọc trai”

Nhiều người mặc định tuổi già là lúc vui vầy cùng con cháu. Thế nhưng, nhiều cụ ông, cụ bà đang phải sống mòn trong những cuộc hôn nhân “chết lâm sàng”. Có đôi không còn tranh cãi, không còn va chạm nhưng mỗi ngày trôi qua là một sự tra tấn về tinh thần khi phải cố diễn vai hạnh phúc để giữ thể diện cho con cái, gia đình.

Ngưỡng... "tràn ly"

Lướt quanh các diễn đàn hay những hội nhóm riêng tư dành cho người cao tuổi (NCT), không khó bắt gặp những dòng tâm sự, lời khẩn cầu được giải thoát. Tài khoản M.N. viết: “Tôi là hưu trí, 68 tuổi, lẽ ra phải được thong dong uống trà, đọc sách. Nhưng thực tế, mỗi sáng thức dậy, lòng tôi lại nặng trĩu. Hơn 30 năm hôn nhân, chưa một ngày tôi thực sự thấy bình yên”.

Tình mặn nghĩa nồng trải gần 65 năm của vợ chồng phó giáo sư, tiến sĩ sử học Huỳnh Lứa - chuyên gia tâm lý Hồ Thị Tuyết Mai là tài sản quý giá của đại gia đình và xã hội - ẢNH: DIỆU HIỀN

Vợ ông giỏi giang, tháo vát nhưng quá nóng nảy và luôn muốn kiểm soát mọi thứ. Vì ngại va chạm, ông chọn cách im lặng, nhẫn nhịn. Ông cứ ngỡ chữ nhẫn ấy sẽ giữ được tổ ấm nhưng lại khiến bà nghĩ ông vô tâm, còn ông thì kiệt sức trong sự ngột ngạt. Ông từng nói bóng gió chuyện ly hôn nhưng các con đều phản ứng: “Già rồi, bao năm chịu được, giờ ly hôn làm gì?” hay “Già rồi bỏ nhau thiên hạ cười”.

Suốt 20 năm chung sống với người chồng vũ phu, công khai ngoại tình, bà Võ Thu Loan - một giáo viên ở Vĩnh Long - cố chấp nhận chỉ để đợi ngày cầm cuốn sổ hưu. Bà sợ danh dự nghề nghiệp bị vấy bẩn nếu người chồng “Chí Phèo” đến trường quậy phá như ông từng tuyên bố nếu bà ly hôn. Bà chịu đựng những vết bầm trên da thịt để con yên tâm vào đại học. Sự hy sinh ấy như bản án treo bà tự tuyên cho mình.

Điều đáng nói, có những người mẹ, người cha muốn được giải thoát lại bị con cái ngăn cản bằng lý lẽ: “Cha mẹ già rồi, còn có một đoạn, lao xao mà làm gì…”. Đặc biệt, càng có địa vị xã hội, con cái càng sợ gia đình xáo trộn ảnh hưởng hình ảnh bản thân.

Những năm tháng cuối đời, ông Nguyễn Văn T. lao đao “đáo tụng đình” với nguyện vọng ly hôn và đòi lại nhà từ con gái - ẢNH: DIỆU HIỀN

Giải thoát để còn kịp sống cho mình

Ở xã Long Kiến, tỉnh An Giang, người dân đã quen thuộc với hình ảnh bà Hai ngày ngày được con gái chở ra chợ An Quới ăn sáng, nhâm nhi cà phê và chuyện trò rôm rả với người quen. Trưa về, bà rảnh rang chơi với cháu. Ít ai biết trước khi chạm được sự thong dong này, bà đã đi qua nửa cuộc đời trong cay đắng.

Từng là đào chính của một gánh hát, suốt hơn 30 năm, bà sống trong cảnh chồng ngoại tình công khai và thường xuyên chịu đựng những trận đòn roi, lời lăng mạ. Ở tuổi 61, bà quyết định ly hôn. Chính các con đã tiếp thêm sức mạnh để bà mạnh mẽ giải thoát đời mình. Bà chấp nhận ra đi tay trắng, đánh đổi gia sản để tìm lại sự thanh thản và chưa từng hối hận.

Mới đây, chị Minh T. (tỉnh Vĩnh Long) cũng chia sẻ về cuộc đào thoát ngoạn mục của người mẹ 63 tuổi. Cha chị vốn là người vô trách nhiệm, chìm đắm trong cờ bạc và có tật vũ phu. Giữa năm 2025, sau một trận đòn của chồng, mẹ chị quyết định ra đi, quyết liệt và nhanh gọn đến mức cả nhà ngỡ ngàng.

Tình cờ mở camera giám sát gia đình ở quê, chị H. - con gái đầu của cô giáo Thu Loan - bàng hoàng thấy cảnh cha bạo hành mẹ và đã chia sẻ với phóng viên - Ảnh chụp màn hình điện thoại

“Tôi tưởng mẹ đau khổ, vật vã nhưng mẹ khá bình tĩnh. Có lẽ sự dồn nén, khổ sở quá lâu khiến bà chai sạn. Việc đầu tiên mẹ làm là đi tiệm cắt tóc, rồi mặc váy chụp hình làm ảnh đại diện trên mạng xã hội - những điều 30 năm qua mẹ chưa từng hoặc chẳng bao giờ dám làm” - chị Minh T. kể. Sau đó, cha chị nhắn tin cầu xin mẹ chị quay về, hứa ký tên sang nhượng nhà đất nhưng bà kiên quyết ly hôn.

Bà Tào Ngọc Phượng - nguyên Chánh án Tòa án nhân dân huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu (nay là tỉnh Cà Mau) - cho biết, trong các vụ ly hôn ghi nhận tại tòa, không hiếm trường hợp ly hôn trong độ tuổi từ 50 trở lên. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến ly hôn ở NCT, đa số các cặp đã ly thân trước đó hoặc sống chung nhưng không còn tình cảm. Đến khi 1 trong 2 tìm được người thương mới, họ mới làm thủ tục ly hôn. Có thể nói, việc ra tòa chỉ là bước cuối cùng để hợp thức hóa sự tự do sau khi tìm thấy một bến đỗ mới.

THÙY DƯƠNG - NHÃ CHÂN

Ý kiến:

CHA MẸ HẠNH PHÚC, CON CHÁU MỚI ĐƯỢC SỐNG BÌNH YÊN

Ai cũng muốn thấy cha mẹ yêu thương, yên ấm sống với nhau đến cuối đời nhưng tôi lại mong cha mẹ chồng ly hôn để giải thoát cho nhau bởi mẹ chồng tôi càng già càng ghen. Cha chồng tôi là nhà giáo về hưu, đã 85 tuổi mà suốt ngày bị vợ “tra tấn” bằng những từ ngữ thô tục. Có khi nửa đêm đang ngủ, bà cũng dựng ông dậy để chất vấn.

Thậm chí bà còn văng tục, chì chiết ông cả trong bữa ăn hoặc khi đang ngồi cùng con cháu. Có lúc ông giãi bày nỗi lòng với tôi để tìm sự an ủi. Dù rất thương nhưng phận dâu con, tôi cũng không thể làm gì hơn.

Điều đáng buồn là các con ruột lại không chịu đưa bà đi khám, càng không cho ông bà ly hôn. Họ nghĩ người già mà thôi nhau thì con cháu bị mất phước. Tôi cho rằng người già giữ cho không khí gia đình bình yên mới là tạo phước cho con cháu.

GIANG ANH

(phường Xóm Chiếu, TPHCM)

HÃY SUY NGHĨ THẬT KỸ TRƯỚC KHI QUYẾT ĐỊNH

Người ta nói người già cũng như trẻ con. Vợ chồng già vì trái tính trái nết mà khó chiều nhau, dễ phát sinh mâu thuẫn ngay cả với những chuyện vặt vãnh, nhỏ nhặt. Tuy nhiên, nên suy nghĩ thật kỹ trước khi quyết định rời xa nhau để không đánh mất tất cả.

Ông Lê Bằng Yên (thứ hai từ phải qua) tặng xe lăn cho người bệnh nghèo - Ảnh do nhân vật cung cấp

Mới đây, khi chở xe lăn tặng người bệnh nghèo, tôi không may bị tai nạn. Nhìn cách vợ ân cần chăm sóc, động viên, lo lắng, tôi thực sự cảm động, càng thấm nghĩa phu thê. Với tôi, hôn nhân của NCT quý như ngọc đã mài giũa qua năm tháng.

Ông LÊ BẰNG YÊN

- cán bộ Hội Người cao tuổi phường Hòa Hưng, TPHCM

BẢO VỆ HÔN NHÂN TỰ NGUYỆN, TIẾN BỘ CỦA NGƯỜI CAO TUỔI

Trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, theo nguyên tắc chung, mọi công dân Việt Nam đều bình đẳng về quyền và nghĩa vụ. Tuy nhiên, Nhà nước và xã hội có trách nhiệm hỗ trợ, bảo vệ NCT thực hiện các quyền về hôn nhân.

Luật sư Nguyễn Thị Ngọc Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) - Ảnh do nhân vật cung cấp

Xét về pháp lý, việc con cái hay người thân ngăn cản cha mẹ kết hôn hoặc ly hôn là hành vi “cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ”. Tuy nhiên, xét về thực tế, phản ứng này có thể thấu hiểu được ở góc độ quan tâm, lo ngại cha mẹ sẽ phạm sai lầm và không còn nhiều cơ hội để sửa chữa. Ngoài ra, áp lực từ dư luận và tâm lý sợ xã hội chê cười cũng là tác nhân dẫn đến hành vi ngăn cản của con cái.

Trong trường hợp NCT vẫn quyết tâm ly hôn để chung sống với người khác, gia đình chỉ nên dừng lại ở việc khuyên giải, phân tích thẳng thắn các nguy cơ bị lợi dụng tài sản để họ cân nhắc. Tuyệt đối không được ngăn cản bằng cách trái pháp luật. Thay vào đó, cần tìm phương án bảo toàn và giữ gìn tài sản để tránh rủi ro mất trắng; còn quyền quyết định về hôn nhân vẫn phải thuộc về chính chủ thể.

Pháp luật luôn bảo vệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, trong đó đặc biệt tôn trọng quyền kết hôn và ly hôn của công dân, nhất là đối với NCT. Cần đề cao vai trò hỗ trợ của hội NCT và tăng cường công tác truyền thông nhằm xóa bỏ rào cản, định kiến ly hôn tuổi xế chiều; thay đổi căn bản nhận thức của xã hội, gia đình và chính bản thân họ.

Luật sư NGUYỄN THỊ NGỌC HÀ

(Đoàn Luật sư TPHCM)

CÂN NHẮC KHẢ NĂNG SỐNG ĐỘC LẬP, AN TOÀN

Cốt lõi của hôn nhân hạnh phúc là sự yêu thương, sẻ chia và đồng thuận trong các quyết định. Nếu cuộc hôn nhân không còn tồn tại những yếu tố trên, ly hôn là giải pháp tốt để đôi bên không còn trở thành “gánh nặng” cho nhau, không còn phải chịu đựng nhau. Với tôi, ly hôn không có tuổi. Đừng vì những định kiến, xoi mói của xã hội mà áp đặt lên người già. Người già vẫn có quyền con người - quyền được mưu cầu tự do, quyền được ly hôn khi không còn tìm thấy hạnh phúc ở đối phương.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Từ An - Ảnh do nhân vật cung cấp

Người già ly hôn có thể phải đối mặt với những lời dị nghị, đàm tiếu từ những người xung quanh, có thể gặp phải sự phản kháng của con cái. Đồng thời, họ có thể gặp khó khăn về tài chính hoặc thiếu sự trợ giúp trong cuộc sống. Do vậy, khi quyết định ly hôn, người trong cuộc cần cân nhắc xem bản thân có thể “sinh tồn” một cách độc lập và an toàn hay không.

Tiến sĩ nhân học NGUYỄN THỊ TỪ AN
- cán bộ nghiên cứu tại Trường đại học Monash, Úc