Đề xuất miễn phản biện độc lập cho nghiên cứu sinh có 3 bài báo quốc tế

Bộ GD-ĐT vừa công bố dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tuyển sinh và đào tạo sau đại học.

Dự thảo được xây dựng trên cơ sở Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục năm 2025 và Luật Giáo dục đại học sửa đổi năm 2025, nhằm hoàn thiện khung pháp lý thống nhất cho hoạt động tuyển sinh, đào tạo trình độ thạc sĩ và tiến sĩ.

Nếu được ban hành, Thông tư mới sẽ thay thế Thông tư số 23/2021/TT-BGDĐT về tuyển sinh và đào tạo trình độ thạc sĩ và Thông tư số 18/2021/TT-BGDĐT về tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là chuyển mạnh từ quản lý quy trình sang quản lý chất lượng đào tạo, chuẩn đầu ra và trách nhiệm giải trình của cơ sở đào tạo. Dự thảo chỉ quy định các yêu cầu, nguyên tắc và chuẩn tối thiểu để các trường chủ động xây dựng quy định phù hợp với điều kiện thực tiễn và đặc thù chương trình đào tạo.

Các cơ sở đào tạo được trao quyền chủ động quyết định hình thức, phương thức tổ chức đào tạo, kế hoạch học tập toàn khóa và thời gian đào tạo chuẩn của từng chương trình, song phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và công bằng trong tuyển sinh, đào tạo.

Dự thảo cũng tăng cường trách nhiệm của cơ sở đào tạo và các đơn vị chuyên môn trong quản lý học thuật, quản lý quá trình học tập, nghiên cứu của học viên và nghiên cứu sinh. Đồng thời cho phép ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyển sinh, đăng ký dự tuyển, quản lý và lưu trữ hồ sơ người học khi bảo đảm độ tin cậy và tính xác thực.

Dự thảo lần đầu đưa ra cơ chế miễn phản biện độc lập đối với nghiên cứu sinh có kết quả nghiên cứu xuất sắc đạt chuẩn quốc tế cao - Ảnh: N.L

Để tăng tính liên thông và linh hoạt trong đào tạo, dự thảo quy định kết quả học tập và chứng chỉ giáo dục đại học dùng để công nhận, chuyển đổi tín chỉ có giá trị trong vòng 60 tháng kể từ ngày hoàn thành học phần hoặc được cấp chứng chỉ.

Người học phải hoàn thành chương trình trong thời gian tối thiểu bằng 2/3 và tối đa không vượt quá 2,5 lần thời gian đào tạo chuẩn. Nếu quá thời gian tối đa mà chưa hoàn thành chương trình, người học phải xét lại điều kiện đầu vào theo quy định của cơ sở đào tạo và chỉ được bảo lưu các học phần, chứng chỉ còn thời hạn công nhận.

Đối với chương trình đào tạo tích hợp, người học tích lũy đủ số tín chỉ ở trình độ nào sẽ được xem xét công nhận và cấp bằng ở trình độ tương ứng theo quy định của chương trình đào tạo.

Ở bậc tiến sĩ, dự thảo quy định chỉ tổ chức đào tạo theo hình thức chính quy nhằm tăng cường môi trường học thuật và bảo đảm chất lượng nghiên cứu sinh. Dự thảo tiếp tục siết chặt yêu cầu về năng lực học thuật, năng lực nghiên cứu khoa học và trách nhiệm của giảng viên hướng dẫn. Đồng thời bổ sung quy định về giảng viên hướng dẫn đồng cơ hữu và giảng viên hướng dẫn là người nước ngoài.

Đáng chú ý, dự thảo lần đầu đưa ra cơ chế miễn phản biện độc lập đối với nghiên cứu sinh có kết quả nghiên cứu xuất sắc đạt chuẩn quốc tế cao. Nghiên cứu sinh phải có ít nhất 3 bài báo WoS/Scopus liên quan trực tiếp đến luận án, trong đó tối thiểu 2 bài thuộc nhóm Q1.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về tổ chức bảo vệ luận án trực tuyến trong trường hợp cần thiết, nhưng phải đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, tính khách quan, công khai và minh bạch.

Nguyễn Loan