Giải mã bí ẩn trí nhớ của các 'siêu lão'

26/04/2026 - 17:34

PNO - Những người "siêu lão" tuổi 80 sở hữu trí nhớ như thuở 50 đang mở ra hy vọng mới cho y học trong việc đẩy lùi chứng sa sút trí tuệ ở người già.

Một số người trên 80 tuổi vẫn duy trì trí nhớ phi thường nhờ bộ não có khả năng chống lại hoặc thích nghi với những thay đổi liên quan đến bệnh Alzheimer - Ảnh: Shutterstock
Một số người trên 80 tuổi vẫn duy trì trí nhớ phi thường nhờ bộ não có khả năng chống lại hoặc thích nghi với những thay đổi liên quan đến bệnh Alzheimer - Ảnh: Shutterstock

Hơn 25 năm qua, các nhà khoa học tại Đại học Northwestern (Mỹ) đã bền bỉ nghiên cứu một nhóm người đặc biệt trên 80 tuổi được gọi là "SuperAgers" - những người siêu thượng thọ.

Thay vì trải qua quá trình suy giảm nhận thức thường thấy theo quy luật tự nhiên, họ lại sở hữu trí nhớ sắc bén tương đương với những người trẻ hơn mình từ 20 đến 30 tuổi. Khám phá này đã thách thức quan niệm lâu đời cho rằng sự minh mẫn chắc chắn sẽ phai nhạt dần theo năm tháng.

Qua nghiên cứu, các chuyên gia nhận thấy nhóm người siêu lão này mang những đặc điểm sinh học và lối sống rất khác biệt. Về cấu trúc, não bộ của họ hầu như không xảy ra tình trạng teo mỏng lớp vỏ theo tuổi tác như người bình thường.

Thậm chí, vùng vỏ đai não trước - nơi hỗ trợ việc ra quyết định và điều khiển cảm xúc - còn dày hơn cả ở người trẻ tuổi. Họ sở hữu số lượng tế bào thần kinh liên quan đến hành vi xã hội cao hơn và các tế bào thần kinh tại vùng vỏ não thùy thái dương đóng vai trò then chốt trong trí nhớ cũng có kích thước lớn hơn.

Bên cạnh yếu tố sinh học, điểm chung nổi bật ở họ là lối sống hướng ngoại, luôn duy trì những kết nối xã hội mạnh mẽ và các mối quan hệ thân thiết, giúp tinh thần luôn được kích thích và trẻ trung.

Phân tích sâu hơn từ các mẫu não hiến tặng, TS. Sandra Weintraub và cộng sự phát hiện ra 2 cơ chế bảo vệ kỳ diệu giúp các "siêu lão" chiến thắng thời gian.

Đầu tiên là khả năng "thải độc", giúp loại bỏ hoàn toàn các mảng bám và đám rối protein liên quan đến bệnh Alzheimer. Thứ hai là tính kiên cường, dù não bộ xuất hiện các dấu hiệu bệnh lý nhưng họ vẫn không bị ảnh hưởng đến chức năng nhận thức. Điều này chứng tỏ não bộ của những người siêu lão có một "lá chắn" đặc biệt trước tác động của bệnh tật.

Nghiên cứu về những người siêu lão không chỉ tôn vinh sự dẻo dai của con người mà còn cung cấp những dữ liệu quý giá để tìm ra phương pháp ngăn ngừa các bệnh suy giảm trí nhớ. Bằng việc hiểu rõ hồ sơ thần kinh sinh học đặc biệt này, các nhà khoa học hy vọng có thể mở ra những hướng can thiệp mới, giúp chúng ta bảo vệ sức khỏe não bộ và duy trì sự minh mẫn cho đến tận những năm cuối cuộc đời.

Ngọc Hạ (theo Science Daily)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI