Bế tắc ngoại giao Mỹ - Iran: Ông Trump bác đề xuất hòa bình mới của Iran, căng thẳng lan sang quan hệ đồng minh

02/05/2026 - 10:42

PNO - Ngày 1/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không hài lòng với đề xuất hòa bình mới nhất do Iran đưa ra thông qua trung gian Pakistan, cho thấy tiến trình đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 2 tháng giữa 2 nước vẫn rơi vào bế tắc.

 Iran Iran đưa ra đề xuất hòa bình mới cho Mỹ nhưng Trump 'không hài lòng'. Ảnh: Getty Images
Iran đưa ra đề xuất hòa bình mới nhưng ông Trump 'không hài lòng' - Ảnh: Getty Images

Đàm phán chưa triển vọng

“Chúng tôi đang đàm phán, nhưng họ chưa đạt được điều đó… họ đang yêu cầu những điều mà tôi không thể đồng ý”- ông Trump nói tại buổi họp báo ở Nhà Trắng, đồng thời nhấn mạnh lựa chọn của Washington vẫn là “đạt được thỏa thuận hoặc hành động quân sự”.

Theo truyền thông Iran, Tehran đã chuyển đề xuất hòa bình cho Pakistan vào tối 30/4 để chuyển tiếp tới Mỹ. Dù nội dung cụ thể chưa được công bố, nhưng Islamabad cho biết họ tin một thỏa thuận vẫn “trong tầm tay”, đồng thời đóng vai trò kênh liên lạc chính giữa 2 bên khi các cuộc đàm phán trực tiếp bị đình trệ.

Những ngày gần đây, Pakistan tăng cường nỗ lực ngoại giao, không chỉ làm trung gian mà còn vận động sự ủng hộ từ các nước như Ả Rập Saudi, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Nhật Bản nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình.

Các bất đồng cốt lõi vẫn xoay quanh chương trình hạt nhân của Iran và quyền kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.

Mỹ yêu cầu Iran cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân, bao gồm việc dừng làm giàu uranium và xử lý kho dự trữ uranium làm giàu cao. Trong khi đó, Iran muốn giữ quyền làm giàu cho mục đích dân sự và từng đề xuất mở lại eo biển nhưng trì hoãn vấn đề hạt nhân.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tuyên bố Tehran sẵn sàng ngoại giao nếu Mỹ từ bỏ “cách tiếp cận quá mức và mang tính đe dọa”, nhưng cũng nhấn mạnh lực lượng vũ trang Iran vẫn sẵn sàng đối phó mọi kịch bản.

Căng thẳng lan sang quan hệ đồng minh

Dù lệnh ngừng bắn từ ngày 8/4 vẫn được duy trì, 2 bên chưa đạt được thỏa thuận cho vòng đàm phán tiếp theo sau cuộc gặp cấp cao tại Islamabad hồi tháng trước. Các nguồn tin cho biết Iran đã tăng cường phòng không và chuẩn bị phương án đáp trả trong trường hợp bị tấn công.

Mỹ hiện tiếp tục phong tỏa xuất khẩu dầu của Iran, chặn hàng chục tàu thương mại và cảnh báo trừng phạt các công ty trả phí cho Tehran để đi qua eo biển.

Trên thị trường, giá dầu đã hạ nhiệt nhẹ sau thông tin về đề xuất mới, nhưng vẫn ở mức cao do lo ngại nguồn cung bị gián đoạn.

Cùng lúc, quan hệ giữa Washington và các đồng minh châu Âu xấu đi khi Mỹ tuyên bố rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức, sau bất đồng với Thủ tướng Friedrich Merz. Ông Merz trước đó chỉ trích Mỹ thiếu chiến lược rút lui và bị Iran “làm nhục”.

Một quan chức Lầu Năm Góc gọi những phát biểu này là “không hữu ích”, trong khi cho rằng phản ứng của ông Trump là phù hợp.

Áp lực kinh tế và ngoại giao toàn cầu

Tại Washington, ông Trump cũng gây tranh cãi khi cho rằng ông không cần xin phép Quốc hội để kéo dài chiến dịch quân sự sau thời hạn 60 ngày, lập luận rằng lệnh ngừng bắn đã “tạm dừng” nghĩa vụ pháp lý này.

Cuộc xung đột, bắt đầu từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel ngày 28/2, đã khiến hàng ngàn người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại suy thoái kinh tế toàn cầu, đặc biệt khi eo biển Hormuz bị gián đoạn.

Dù chịu áp lực lớn, Iran được cho là vẫn có thể duy trì đối đầu trong ngắn hạn. Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei kêu gọi các doanh nghiệp hạn chế sa thải lao động để ổn định kinh tế trong nước.

Trọng Trí (theo Guardian)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI