Những xấp tiền lẻ nuôi lớn ước mơ

Từng cọc tiền lẻ đồng mệnh giá được cẩn thận giữ gìn

Bà tôi từng có một quán bán hàng. Đó chỉ là một căn chòi nhỏ đơn sơ dựng trên mảnh đất sát đường làng. Mấy chục năm trước, hàng hóa không phong phú như bây giờ. Trên chiếc kệ gỗ cũ kỹ, bà bày biện vài mặt hàng quen thuộc: muối, bột ngọt, dầu ăn, thuốc lá, kim chỉ... Ở phía trên cùng có thêm mấy bịch bánh ú, vài gói kẹo chanh, kẹo me… - những món quà vặt giản dị dành cho trẻ con trong làng.

Quán không quá đông khách nhưng lúc nào cũng rộn ràng tiếng nói cười nhờ nằm ngay vị trí ngã ba, nơi mọi người trong làng đi chợ, đi làm đồng hay ghé lại trò chuyện.

Chiều xuống, khi đường làng thưa dần bóng người, bà bắt đầu thu dọn hàng hóa rồi ngồi đếm tiền. Trên chiếc phản gỗ thấp, bà tỉ mỉ phân mỗi tờ tiền thành từng xấp nhỏ đồng mệnh giá. Những tờ tiền đã nhàu vì qua tay nhiều người được vuốt phẳng, xếp ngay ngắn rồi cột lại bằng dây thun. Từng xấp tiền lẻ ấy được đặt gọn gàng vào chiếc hộp gỗ. Có lần tôi hỏi: “Bà ơi, sao bà phải phân riêng, cột kỹ từng loại vậy?”. Bà cười hiền: “Để như vậy cho dễ tính toán, cất đặt. Tiền nhỏ mà gom lại cũng thành tiền lớn”.

Lúc ấy, tôi chưa hiểu hết ý nghĩa câu nói của bà. Với một đứa trẻ, những đồng tiền lẻ chỉ đủ mua vài viên kẹo, vài gói bánh. Nhưng đối với bà, mỗi đồng tiền đều là công sức và sự tích góp cho ngày mai. Chính những xấp tiền lẻ của bà đã giúp gia đình vượt qua biết bao việc lớn nhỏ. Khi con cháu trong nhà cần tiền đóng học phí; khi sửa lại mái nhà sau một mùa mưa bão; khi cha tôi cần tiền mua cây giống, trâu bò… bà lại lặng lẽ mở chiếc hộp gỗ, lấy ra từng xấp tiền đã cột sẵn để gom góp. Tất cả đều là tiền bán hàng ngày qua ngày.

Sự tần tảo của bà dạy cho tôi nhiều điều hơn cả những lời dạy bảo. Bà không nói nhiều về tiết kiệm nhưng cách bà chắt chiu từng đồng tiền nhỏ đã trở thành bài học sinh động. Tôi hiểu rằng phụ nữ không chỉ là người chăm lo bữa cơm giấc ngủ mà còn là tay hòm chìa khóa, người biết vun vén tích góp và lo toan cho tương lai. Bà đã tạo nên giá trị từ cách sắp xếp và giữ gìn từng đồng tiền nhỏ một cách cẩn thận, khoa học và đầy trách nhiệm.
Thời gian trôi qua, cái quán nhỏ ven đường làng năm nào không còn nữa. Sau này, mẹ tôi tiếp nối việc buôn bán của bà bằng cách dựng lại một quán tạp hóa khang trang hơn với đủ loại mặt hàng. Từ quán nhỏ ấy, mẹ đã nuôi đàn con ăn học để rồi chúng tôi trưởng thành mỗi người một hướng, một con đường lập nghiệp.

Bây giờ, mỗi lần trở về quê, ngang qua góc đường làng quen thuộc, trong tôi vẫn hiện lên hình ảnh bà ngồi bên chiếc phản gỗ, cẩn thận đếm từng tờ tiền lẻ. Những xấp tiền được cột bằng dây thun giản dị ấy đã nuôi lớn bao ước mơ của con cháu, âm thầm xây dựng, vun đắp, chắp cánh ước mơ và hạnh phúc cho từng thành viên.

Minh Thi