Bollywood trở thành phòng thí nghiệm AI

14/05/2026 - 16:00

PNO - AI đang được đưa vào ngành phim Ấn Độ với tốc độ rất nhanh, vừa mở ra nhiều cơ hội, vừa đặt ra hàng loạt câu hỏi gai góc về bản quyền, đạo đức nghề nghiệp và sinh kế của người làm nghề.

Công nghệ mở ra hướng đi mới

Một trong những tranh cãi gây chú ý nhất là việc thay đổi cái kết của Raanjhanaa (2013) - bộ phim nổi tiếng của đạo diễn Aanand L. Rai. Bản gốc kết thúc bằng cái chết bi kịch của nhân vật Kundan, được xem là tinh thần tác phẩm. Song, phiên bản tiếng Tamil mới của phim có cái kết được thay đổi bằng AI, nhân vật nam chính tỉnh dậy trên giường bệnh và mỉm cười.

Phim Raanjhanaa 2025 gây tranh cãi khi nhà sản xuất Eros International dùng AI để thay đổi kết thúc phim so với bản gốc năm 2013 - Nguồn ảnh: Social Ketchup
Phim Raanjhanaa 2025 gây tranh cãi khi nhà sản xuất Eros International dùng AI để thay đổi kết thúc phim so với bản gốc năm 2013 - Nguồn ảnh: Social Ketchup

Sự thay đổi này vấp phải phản ứng dữ dội từ đạo diễn và diễn viên chính. Tuy nhiên, Eros International khẳng định họ là nhà tài trợ, nhà sản xuất và chủ sở hữu bản quyền nên có quyền khai thác tác phẩm. Việc này trở thành một tiền lệ đáng suy nghĩ. Nếu một hãng phim có thể dùng AI để thay đổi cái kết, trẻ hóa diễn viên, chỉnh sửa lời thoại hay dựng thêm cảnh mới mà không cần sự đồng thuận của đạo diễn, diễn viên, ranh giới giữa quyền sở hữu và quyền sáng tạo sẽ nằm ở đâu?

Dù còn nhiều tranh cãi, AI vẫn được nhiều nhà làm phim Ấn Độ đón nhận như một công cụ sáng tạo mới. Tại Mumbai, Studio Blo phát triển nền tảng Kubrick nhằm hỗ trợ đạo diễn tạo bản phác thảo từ bảng phân cảnh, mô tả nhân vật và bối cảnh, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị. Ở hậu kỳ, các phần mềm hỗ trợ AI như DaVinci Resolve và Baselight cũng giúp xử lý các chi tiết hình ảnh nhanh hơn.

Một trường hợp gây chú ý khác là phim Rekhachithram (2025). Bộ phim sử dụng AI để tạo phiên bản thời trẻ của siêu sao Mammootty. Ê kíp còn dùng AI chỉnh khẩu hình cố biên kịch John Paul trong tư liệu lưu trữ, khiến ông như đang nói những câu thoại mới.

Đạo diễn Rahi Anil Barve đã làm bộ phim AI dài 80 phút Mann Pishach với chi phí chỉ khoảng 360 USD. Ông quay 2 diễn viên bằng iPhone, sau đó dùng AI tạo trang phục, bối cảnh... Để tránh điểm yếu của AI trong biểu cảm khuôn mặt và lời thoại, ông chọn làm phim không thoại, dựa vào giọng kể…

AI có thể giúp làm được điều từng bất khả thi nhưng cũng có thể lấy đi công việc, làm mờ quyền sáng tạo và biến tác phẩm thành thứ có thể chỉnh sửa vô hạn theo ý chủ sở hữu. Nó có thể mở rộng trí tưởng tượng, đồng thời có thể làm nghèo đi lao động nghệ thuật nếu mọi thứ chỉ còn là bài toán chi phí và tốc độ.

Tương lai điện ảnh cần luật chơi mới

Những người ủng hộ AI cho rằng công nghệ này có thể giúp nhiều nhà làm phim trẻ, nhất là những người không có điều kiện tiếp cận trường quay hay kinh phí lớn. Với một thị trường đông dân, đa ngôn ngữ và có sản lượng phim rất lớn như Ấn Độ, AI giúp các hãng phim nghĩ đến những dự án trước đây bị xem là quá tốn kém.

Mann Pishach được sản xuất nhờ sự hỗ trợ của AI với kinh phí chỉ khoảng 360 USD - Nguồn ảnh: M9.news
Mann Pishach được sản xuất nhờ sự hỗ trợ của AI với kinh phí chỉ khoảng 360 USD - Nguồn ảnh: M9.news

Việc sử dụng AI cũng kéo theo nhiều mối lo. Các tập đoàn lớn, các hãng phim có tiềm lực tài chính và công nghệ đang rất mặn mà với AI. Nếu họ đồng loạt đưa AI vào sản xuất, những vị trí như kỹ thuật viên, nghệ sĩ lồng tiếng, họa sĩ, nhân sự hậu kỳ có nguy cơ mất việc.

Ngành lồng tiếng Ấn Độ chịu áp lực rõ nhất. Ấn Độ có khoảng 20.000 nghệ sĩ lồng tiếng tự do phục vụ thị trường có hơn 10 ngôn ngữ. Thế nhưng, công nghệ lồng tiếng và đồng bộ khẩu hình bằng AI cho phép một phim Hindi phát hành gần như đồng thời bằng Telugu, Tamil, Kannada, Malayalam và nhiều ngôn ngữ khác.

Phim War 2 của Yash Raj Films đã tiên phong sử dụng công cụ VisualDub để điều chỉnh môi và biểu cảm gương mặt diễn viên, giúp lời thoại ở ngôn ngữ khác trông tự nhiên như được nói trực tiếp. Các nền tảng lớn như JioHotstar cũng đang thúc đẩy công nghệ nhân bản giọng nói và đồng bộ khẩu hình để bản địa hóa nội dung ở quy mô lớn.
Tốc độ dùng AI ở Bollywood rất nhanh nhưng luật chơi vẫn chưa theo kịp. Nhiều nhà làm phim kêu gọi một cách tiếp cận thận trọng hơn, bởi nếu không có chuẩn mực cụ thể, công nghệ này rất dễ trở thành công cụ xâm phạm thay vì hỗ trợ.

Bollywood và điện ảnh Ấn Độ đang trở thành nơi thế giới nhìn vào để thấy trước tương lai. Những gì đang diễn ra tại Ấn Độ có thể là gợi mở, cũng có thể là lời cảnh báo cho ngành điện ảnh toàn cầu. Điều quan trọng nhất không phải là công nghệ làm được gì mà là con người còn giữ quyền quyết định đến đâu.

Minh Phát

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI