Ngăn chặn đại dịch cận thị ở trẻ

12/06/2026 - 06:05

PNO - Tình trạng lạm dụng màn hình điện tử đang kéo theo “đại dịch” cận thị cho thế hệ tương lai. Để bảo vệ đôi mắt trẻ, việc hạn chế thiết bị công nghệ và tăng cường tiếp xúc với thiên nhiên là giải pháp cấp bách.

Hậu quả từ lối sống kỹ thuật số

Tại Singapore, tỉ lệ cận thị học đường đang ở mức báo động, gần 60% trẻ 12 tuổi và khoảng 80% thanh thiếu niên mắc tật khúc xạ. Bác sĩ Foo Li Lian - Trung tâm Nhãn khoa quốc gia Singapore - chia sẻ, bà từng xót xa chứng kiến nhiều bệnh nhi tiến triển từ cận thị nhẹ sang cận thị nặng chỉ trong vòng 1-2 năm.

Tại Singapore, trẻ em từ mẫu giáo đến lớp Bốn được khám sàng lọc cận thị hằng năm  - Nguồn ảnh: Straits Times
Tại Singapore, trẻ em từ mẫu giáo đến lớp Bốn được khám sàng lọc cận thị hằng năm - Nguồn ảnh: Straits Times

Nhiều phụ huynh coi việc tăng độ kính hằng năm là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, bác sĩ Foo Li Lian cho rằng, sự bình thường hóa này là vô cùng nguy hiểm. Cận thị không chỉ làm mờ tầm nhìn mà còn gây ra sự biến đổi cấu trúc khi nhãn cầu bị kéo dài bất thường. Trẻ mắc cận thị càng sớm, nhãn cầu càng có nhiều thời gian để tiếp tục kéo dài, dẫn đến nguy cơ cao mắc các bệnh thị lực nghiêm trọng khi trưởng thành, có thể dẫn đến mất thị lực như bong võng mạc hay tăng nhãn áp. Việc chần chừ điều trị và chỉ thay kính cận dày hơn không giải quyết được gốc rễ của căn bệnh.

Lập thói quen bảo vệ thị lực dài hạn

Các chuyên gia khuyên, để ngăn ngừa và kiểm soát cận thị, các bậc phụ huynh cần chủ động xây dựng môi trường sống lành mạnh, đồng thời khuyến cáo áp dụng quy tắc 20-20-20, nghĩa là sau mỗi 20 phút nhìn màn hình hoặc làm việc gần, trẻ cần nhìn ra xa một vật cách khoảng 6 mét trong vòng ít nhất 20 giây để cơ mắt được thư giãn, hoặc đơn giản là đi dạo ngoài trời và nhìn bao quát cảnh vật sau mỗi 30 phút.

Việc thiết lập các giới hạn sử dụng thiết bị điện tử là vô cùng cần thiết. Phụ huynh có thể tạo ra những khu vực không có màn hình trong nhà như phòng ngủ hay bàn ăn để khuyến khích thói quen tương tác gia đình.

Các tật khúc xạ mắt trở nên phổ biến khi thời gian tiếp xúc với màn hình của trẻ em vượt quá 6 giờ mỗi ngày, do áp lực học tập và thói quen giải trí trực tuyến.

Bác sĩ Namrata Sharma - giáo sư nhãn khoa ở Ấn Độ

Khi trẻ học tập, hãy ưu tiên dùng máy tính để bàn hoặc laptop thay vì điện thoại di động nhằm đảm bảo trẻ luôn giữ khoảng cách an toàn bằng một cánh tay. Tư thế ngồi thẳng lưng trong căn phòng ngập tràn ánh sáng tự nhiên cũng là yếu tố quan trọng giúp giảm căng thẳng thị giác.

Nếu thấy con thường xuyên nheo mắt, phàn nàn về việc nhức đầu, hay dụi mắt, cầm sách quá gần, khó tập trung khi đọc hoặc ngồi sát ti vi, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám mắt ngay. Hiện nay, y học đã có những can thiệp quang học cá nhân hóa như tròng kính chuyên dụng hay kính áp tròng ban đêm để làm chậm sự tiến triển của cận thị.

Cuối cùng, người lớn phải là tấm gương cho trẻ bằng cách đặt điện thoại xuống, cùng con tham gia các hoạt động thể chất, bởi việc nuôi dưỡng những thói quen nhỏ hằng ngày chính là chiến lược bảo vệ thị lực vững chắc nhất cho thế hệ tương lai.

Sức mạnh chữa lành của ánh nắng mặt trời

Không gian ngoài trời đóng vai trò như một liều thuốc thiết yếu cho đôi mắt. Bác sĩ Chase Ludwig - Đại học Stanford, Mỹ - giải thích, ánh sáng mặt trời rực rỡ sẽ kích hoạt giải phóng dopamine trong võng mạc, giúp điều chỉnh sự phát triển của mắt và ngăn chặn tình trạng nhãn cầu bị kéo dài. Việc tiếp xúc với ánh nắng còn hỗ trợ cơ thể sản xuất vitamin D, giúp củng cố các mô mắt, duy trì chức năng giác mạc và giảm viêm hiệu quả.

Giáo sư Maria Liu - Trường Khúc xạ nhãn khoa UC Berkeley, Mỹ - nhấn mạnh, việc nghỉ ngơi ngắn hạn ngoài trời, kéo dài từ 3-5 phút, ngay sau khi đọc sách hoặc dùng màn hình ở khoảng cách gần mang lại hiệu quả cao hơn rất nhiều so với việc trẻ ra ngoài chơi 2 giờ vào buổi sáng, nhưng lại ở trong nhà suốt phần thời gian còn lại trong ngày.

Linh La (theo CNA, Euractiv, National Geographic, Indian Express, India Today)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI