Trì hoãn làm cha và cuộc khủng hoảng tâm lý muộn

10/06/2026 - 06:16

PNO - Tại nhiều quốc gia, độ tuổi làm cha đang tăng cao do áp lực kinh tế và xã hội. Việc làm cha muộn tiềm ẩn nguy cơ trầm cảm.

Cuộc khủng hoảng đến muộn

Tuổi trung bình của nam giới khi lần đầu làm cha đang tăng đều đặn tại nhiều quốc gia. Tại Mỹ, dữ liệu cho thấy độ tuổi trung bình đã chạm mức 30,9. Về học vấn, những người có bằng đại học làm cha ở độ tuổi trung bình 33,3, trong khi nhóm chỉ tốt nghiệp trung học là 29,8 tuổi. Tương tự tại Hà Lan, độ tuổi trung bình của 77.000 người lần đầu làm cha vào năm 2024 cũng lên tới 32,9 tuổi. Việc trì hoãn làm cha phần lớn xuất phát từ áp lực tài chính, việc kéo dài thời gian học tập và những kỳ vọng mới của xã hội.

Các nghiên cứu đã chỉ ra, não bộ của người cha sẽ tự tái thiết lập cấu trúc trong những tuần và tháng đầu sau khi con chào đời. Lượng testosterone giảm xuống giúp họ bớt nóng giận và tập trung hơn vào trách nhiệm gia đình. Đồng thời, mạng lưới thần kinh được cắt tỉa và kết nối lại, giúp nam giới trở nên đồng cảm, dịu dàng, mang tính bảo vệ và phản xạ tốt hơn với nhu cầu của vợ con.

Nhiều nam giới cảm thấy chơi vơi khi lần đầu làm cha vì thiếu hệ thống hỗ trợ, tư vấn - Nguồn ảnh: Getty Images
Nhiều nam giới cảm thấy chơi vơi khi lần đầu làm cha vì thiếu hệ thống hỗ trợ, tư vấn - Nguồn ảnh: Getty Images

Tuy nhiên, dù đã có sự chuẩn bị để làm cha, sức khỏe tinh thần của nam giới vẫn đối mặt với một cú sốc âm thầm. Nguyên nhân của tình trạng này đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội như: sự thay đổi nội tiết tố ở nam giới, việc thiếu ngủ kéo dài, áp lực tài chính khi phải làm người chu cấp cho gia đình.

Thay vì buồn bã hay mệt mỏi như nữ giới, nam giới thường bộc lộ sự đau khổ qua những triệu chứng khác biệt. Họ trở nên cáu gắt, dễ tức giận, cố tình giữ khoảng cách với bạn đời, con cái, bạn bè, có những hành vi bốc đồng và gặp các vấn đề thể chất như đau đầu, đau dạ dày hay nhức mỏi cơ bắp. Đáng chú ý, nhiều người đã giấu đi các triệu chứng, vì cho rằng sức khỏe của vợ mới là ưu tiên cao nhất, dẫn đến việc khi được chẩn đoán thì bệnh tình đã trở nên nghiêm trọng.

Cần một điểm tựa cho những người cha

Tiến sĩ Zac Seidler - 34 tuổi, nhà tâm lý học lâm sàng (Úc) - vừa chào đón cậu con trai Arty vào đầu năm 2026. Dành gần 1 thập niên nghiên cứu về sức khỏe nam giới, Zac vẫn cảm thấy chao đảo trước sự thay đổi quá lớn. Zac chia sẻ, từ lúc vợ anh mang thai, cô đã nhận được vô số hướng dẫn thực tế chi tiết, trong khi anh chỉ nhận được những lời khuyên chung chung.

Theo các chuyên gia, nam giới rất cần được thấu hiểu và hỗ trợ khi chào đón con đầu lòng. Hệ thống y tế và xã hội hiện nay hầu như chỉ tập trung vào phụ nữ trong giai đoạn thai sản mà bỏ quên người cha. Để cải thiện sức khỏe của cả gia đình, việc sàng lọc sức khỏe tâm lý cho nam giới trong ít nhất 1 năm đầu sau sinh có thể cứu sống cả một tổ ấm. Hỗ trợ nam giới làm cha cũng chính là cách thiết thực nhất để nâng đỡ những người mẹ trong hành trình nuôi dưỡng thế hệ tương lai.

Theo dõi hơn 1 triệu người cha tại Thụy Điển cho thấy khó khăn tâm lý lớn nhất không đến ngay mà như một cơn sóng vào thời điểm em bé tròn 1 tuổi, với tỉ lệ chẩn đoán trầm cảm và rối loạn liên quan đến căng thẳng tăng hơn 30%.

Linh La (theo Fathercraft, Streamline, The Guardian)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI