Tổ hợp môn lớp Mười: Chọn sao cho trúng?

Trường học chủ động tư vấn

Theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, học sinh sẽ học 8 môn bắt buộc là: ngữ văn, toán, tiếng Anh, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp, nội dung giáo dục địa phương. Ngoài ra, học sinh phải chọn 4 trong 9 môn học tự chọn theo năng lực, định hướng nghề nghiệp, gồm: địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật, vật lý, hóa học, sinh học, công nghệ, tin học, âm nhạc, mỹ thuật. Dựa trên cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, nhà trường xây dựng các tổ hợp để học sinh lựa chọn.

Giáo viên Trường THPT Ten Lơ Man (phường Bến Thành, TPHCM) tư vấn tổ hợp môn cho học sinh năm học 2025-2026

Dù đã được thầy cô lớp Chín giới thiệu, song nhiều học sinh, phụ huynh vẫn hoang mang khi lựa chọn các môn học này. Trên diễn đàn Facebook dành cho học sinh TPHCM, em Hoàng Huy - học sinh tại phường Thủ Đức - đặt câu hỏi: “Khi nhập học rồi mới bắt đầu đăng ký chọn tổ hợp môn cho năm lớp Mười hay bắt buộc phải học theo những tổ hợp mà mình đã đăng ký trên hệ thống tuyển sinh? Em mạnh về ngữ văn, lịch sử thì cứ theo đó mà chọn hay cần cân nhắc thêm các yếu tố khác”.

Tương tự, em Thiên Kim - học sinh tại phường Phú Nhuận - chia sẻ: “Trên mạng, em thấy có người viết rằng ngoài các môn bắt buộc thì mình chọn thêm các môn mà mình có năng khiếu, nhưng em chỉ thấy mình hơi thích môn tiếng Anh, còn lại thì không biết gì nữa”.

Bà Nguyễn Thị Túy Phượng - Hiệu trưởng Trường THPT Thoại Ngọc Hầu (phường Tân Phú, TPHCM) - cho biết: khi học sinh có kết quả trúng tuyển lớp Mười, trường sẽ tổ chức họp toàn thể phụ huynh để giới thiệu về chương trình giáo dục phổ thông 2018, điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và các tổ hợp môn học dự kiến triển khai.

Phụ huynh được cung cấp thông tin về đặc điểm từng môn học lựa chọn, đồng thời được giới thiệu những tổ hợp xét tuyển đại học tương ứng để có cơ sở định hướng cho con em. Sau đó, khi đến lúc nộp hồ sơ trực tiếp, phụ huynh và học sinh sẽ tiếp tục được giáo viên trao đổi, hỗ trợ cá nhân. Mỗi em được đăng ký 3 nguyện vọng vào 3 tổ hợp khác nhau và sắp xếp theo thứ tự ưu tiên. Trên cơ sở này, kết hợp với điều kiện nhân lực, trường sẽ xếp lớp học phù hợp hoặc cho học sinh học chạy một số lớp.

Tương tự, ông Trần Công Bình - Hiệu trưởng Trường THPT Tân Phong (phường Tân Hưng, TPHCM) - thông tin: ở bậc THCS, học sinh chỉ được học các môn tích hợp như khoa học tự nhiên, khoa học xã hội nên chưa hình dung đầy đủ sự khác biệt giữa từng môn học riêng lẻ ở bậc THPT. Do đó, trước khi cho học sinh chọn tổ hợp, trường phải giải thích rõ nội dung của các môn: lịch sử, địa lý, vật lý, hóa học… Sau đó, trường tiến hành khảo sát nguyện vọng, năng lực học tập của học sinh, đồng thời trao đổi với phụ huynh để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất.

Căn cứ theo nghề nghiệp mơ ước

Ông Nguyễn Hùng Khương - Hiệu trưởng Trường THPT Ten Lơ Man (phường Bến Thành, TPHCM) - chia sẻ: thực tế cho thấy, nếu học sinh tùy ý chọn 4 môn học lựa chọn mà không có định hướng rõ ràng, rất dễ dẫn đến tình trạng thiếu liên kết với mục tiêu học tập và ngành nghề các em muốn theo đuổi sau này. Điều này không chỉ gây khó khăn trong việc học mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình xét tuyển đại học về sau.

Do đó, các trường THPT chú trọng công tác tư vấn hướng nghiệp ngay từ đầu năm lớp Mười. Học sinh được khuyến khích tìm hiểu các trường đại học có đào tạo ngành nghề mình quan tâm, tra cứu phương thức xét tuyển và các tổ hợp môn tương ứng.

Trường xây dựng 7 tổ hợp môn học lựa chọn, gồm các tổ hợp về khoa học tự nhiên (như vật lý, hóa học, sinh học); tổ hợp về khoa học xã hội (như lịch sử, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật) hoặc kết hợp cả hai. Việc này tạo thuận lợi khi lựa chọn tổ hợp xét tuyển đại học.

Ví dụ, học sinh lựa chọn vật lý, hóa học có thể kết hợp với các môn bắt buộc như: toán, ngữ văn và ngoại ngữ để hình thành nhiều tổ hợp xét tuyển như: A00 (toán - vật lý - hóa học), A01 (toán - vật lý - tiếng Anh), D07 (toán - hóa học - tiếng Anh) hay D01 (toán - ngữ văn - tiếng Anh).

“Việc lựa chọn môn học nên đi từ ngành học, đến trường đại học, đến tổ hợp xét tuyển cần thiết rồi suy ra môn học phù hợp, chứ không nên chọn một cách cảm tính hay theo bạn bè” - ông nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Trần Khánh Bảo - Hiệu trưởng Trường THPT Marie Curie (phường Xuân Hòa, TPHCM) - hướng dẫn học sinh 3 bước để chọn nguyện vọng phù hợp. Đầu tiên, học sinh cần dựa vào quá trình học ở bậc THCS để xác định có năng lực, sở trường nổi bật ở các môn khoa học tự nhiên hay khoa học xã hội.

Thứ hai, học sinh nên tìm hiểu ngành nghề mình quan tâm có tuyển sinh bằng tổ hợp môn nào để lựa chọn môn phù hợp. Thứ ba, cần lựa chọn dựa trên sự yêu thích để duy trì động lực học tập. Lưu ý, 4 môn lựa chọn cần bổ trợ lẫn nhau, tránh “đối nghịch” để duy trì đam mê học tập suốt 3 năm.

Dù trường xây dựng nhiều bước tư vấn, bà Nguyễn Thị Túy Phượng thừa nhận, hằng năm vẫn sẽ có số ít trường hợp chuyển đổi môn. Sau khi làm việc trực tiếp với phụ huynh để đảm bảo việc này xuất phát từ nhu cầu thực tế, phù hợp với năng lực học tập của học sinh, nhà trường sẽ tạo điều kiện để học sinh chuyển đổi.

Cụ thể, học sinh có 3 mốc thời gian đề xuất thay đổi môn: sau khoảng 1 tháng đầu năm học lớp Mười, kết thúc học kỳ I lớp Mười và kết thúc năm học lớp Mười. Giáo viên sẽ hỗ trợ học sinh ôn luyện, làm bài kiểm tra đánh giá năng lực, nếu đạt từ 5 điểm trở lên thì cho phép chuyển đổi.

Tuy nhiên, bà nhấn mạnh: “Học sinh sẽ phải dành thêm thời gian và công sức để hoàn thành khối lượng kiến thức của môn học mới mà các bạn đã học qua. Do đó, phải hết sức cẩn trọng và nghiêm túc khi đưa ra lựa chọn”.

Trang Thư