PNO - Một nghiên cứu mới đưa ra cảnh báo về "hóa chất vĩnh cửu" tồn tại trong nhiều đồ gia dụng. Chúng không chỉ tàn phá môi trường mà còn đẩy nhanh quá trình lão hóa sinh học, đặc biệt là ở nam giới tuổi trung niên.
 |
| Các hợp chất PFAS có thể xuất hiện trong nhiều sản phẩm gia dụng và cả nước đóng chai - Ảnh: Guido Mieth/Getty Images |
Những “sát thủ” thầm lặng
Từ những thập niên 1940 và 1950, một nhóm hợp chất nhân tạo với tên gọi PFAS (các chất per- và polyfluoroalkyl) đã bắt đầu len lỏi vào đời sống của mọi người nhờ đặc tính bền bỉ đáng kinh ngạc.
Với cấu trúc carbon-fluorine cực kỳ vững chắc, chúng có khả năng chịu nhiệt, chống ăn mòn và bảo vệ bề mặt khỏi nước, lửa hay dầu mỡ.
Đặc tính này đã khiến PFAS hiện diện khắp nơi, từ lớp vải chống thấm của những chiếc áo mưa, nệm ghế sofa êm ái, cho đến lớp chống dính của chảo hay bao bì thực phẩm và bọt chữa cháy.
Tuy nhiên, sự bền bỉ ấy lại là một "lời nguyền" khi chúng phải mất đến hàng nghìn năm mới có thể phân hủy, khiến giới khoa học đặt cho chúng cái tên đầy ám ảnh là "hóa chất vĩnh cửu".
Khi tuổi sinh học chạy nhanh hơn thời gian
Nhóm nghiên cứu từ Đại học Giao thông Thượng Hải (Trung Quốc) vừa công bố những phát hiện đáng lo ngại trên tạp chí Frontiers in Aging.
Thông qua việc phân tích mẫu máu của hơn 300 người từ khảo sát quốc gia tại Mỹ, các nhà khoa học đã tìm thấy sự hiện diện của hai loại hóa chất cụ thể là PFNA và PFOSA trong máu của 95% tình nguyện viên.
Đáng chú ý, nồng độ các chất này tỉ lệ thuận với tốc độ lão hóa biểu di truyền - một thước đo cho thấy cơ thể đang già đi nhanh hơn so với tuổi thật trên giấy khai sinh.
Nghiên cứu chỉ ra rằng nam giới ở độ tuổi từ 50 - 64 là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Các chuyên gia lý giải rằng tuổi trung niên vốn là giai đoạn sinh học nhạy cảm, khi cơ thể bắt đầu dễ bị tổn thương trước các tác nhân gây căng thẳng từ môi trường.
Bên cạnh đó, các yếu tố lối sống như thói quen hút thuốc cũng có thể cộng hưởng với sự độc hại của hóa chất, khiến nam giới đối mặt với nguy cơ lão hóa sớm cao hơn so với phụ nữ.
Hành động để bảo vệ người thân
Dù hiện nay đã có một số chính sách quốc tế nhằm cắt giảm sản xuất các loại PFAS đời cũ, nhưng thị trường vẫn còn tồn tại hơn 12.000 biến thể khác nhau.
Sự thay đổi nhỏ trong cấu trúc phân tử cho phép các nhà sản xuất lách luật, tạo ra những loại PFAS mới mà chúng ta vẫn chưa thể hiểu hết tác hại của chúng đối với sức khỏe lâu dài như ung thư hay bệnh tim mạch.
Để giảm thiểu rủi ro cho gia đình, thành viên nhóm nghiên cứu, nhà dịch tễ học Xiangwei Li đưa ra lời khuyên, thay vì lạm dụng các loại thực phẩm đóng gói sẵn vốn chứa nhiều hóa chất trong bao bì, chúng ta nên ưu tiên thực phẩm tươi sống.
Đặc biệt, người nội trợ cần lưu ý tuyệt đối không hâm nóng các hộp đựng thức ăn nhanh bằng lò vi sóng, bởi nhiệt độ cao chính là chất xúc tác khiến các hóa chất độc hại dễ dàng giải phóng và xâm nhập vào cơ thể.
Việc thay đổi những thói quen nhỏ trong sinh hoạt chính là cách mỗi người thiết lập rào chắn, bảo vệ sức khỏe và tuổi thanh xuân cho chính mình cũng như những người thân yêu.
Linh La (theo Science Alert)
| Chia sẻ bài viết: |
Không chỉ dẫn dắt đội tuyển Mỹ trên cương vị huấn luyện viên trưởng, Mauricio Pochettino còn có sự đồng hành của con trai cả trong đội ngũ hậu trường.
Hàng trăm người dân Thái Lan trong trang phục màu đen đã tập trung trước Hoàng cung ở Bangkok ngày 13/6 để chờ đón linh cữu của Công chúa Bajrakitiyabha.
Một xét nghiệm máu mới giúp phát hiện hàng ngàn bệnh di truyền ở thai nhi, mở ra hy vọng thay thế các thủ thuật xâm lấn tiềm ẩn rủi ro.
Không dám đối diện với người mình đã làm tổn thương, nhiều người Nhật chọn cách thuê người khác nói lời xin lỗi thay mình.
Cùng tuyển Bồ Đào Nha tham dự World Cup 2026, Cristiano Ronaldo khẳng định thể lực của anh vẫn hoàn toàn đảm bảo trước hành trình chinh phục danh hiệu thế giới.
Rời bỏ phòng gym nhàm chán, một xu hướng tập luyện được đông đảo người trẻ hưởng ứng đó là các buổi tập yoga, pilates được hướng dẫn bởi... chó mèo.
Ngày 13/6, Mỹ và Iran đồng loạt phát tín hiệu cho thấy một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa 2 nước đang ở rất gần.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc Israel đang tìm cách phá hoại thỏa thuận đang được đàm phán giữa Tehran và Washington.
Trận động đất mạnh 7,8 độ Richter xảy ra ở đảo Mindanao phía nam, khiến ít nhất 55 người thiệt mạng và gây tàn phá nghiêm trọng trên diện rộng.
Trong thế giới ngập tràn các hình thức giải trí, Liên Hợp Quốc lại phải nhắc người lớn một điều hiển nhiên: Trẻ em cần được chơi.
Nền nông nghiệp toàn cầu được dự báo sẽ gặp nhiều rủi ro, khi El Niño khiến thời tiết càng trở nên phức tạp, khắc nghiệt và cực đoan hơn.
Mỹ và Iran được cho là đang tiến gần tới việc ký kết một Biên bản ghi nhớ (MoU) nhằm tạo khuôn khổ cho các cuộc đàm phán tiếp theo.
Các nền kinh tế lớn đang thiếu trẻ em. Nhưng thứ họ thiếu hơn cả là một xã hội khiến phụ nữ không phải từ bỏ chính mình khi làm mẹ.
Ngày càng nhiều cha mẹ Nhật tìm đến các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hiểu rõ hơn những thông điệp từ tiếng khóc của trẻ sơ sinh.
Khi World Cup 2026 khởi tranh, nỗi lo về dịch Ebola bất ngờ trở thành chủ đề nóng khi Mỹ tăng cường các biện pháp kiểm soát nhập cảnh.
Ngôi sao Tây Ban Nha, Lamine Yamal, đã trở thành tâm điểm trên mạng xã hội sau khi đi mua sắm tại siêu thị Walmart ở bang Georgia (Mỹ).
Tại Tijuana (Mexico), các cầu thủ Iran đang tập luyện trong điều kiện an ninh được thắt chặt.
