PNO - Một nghiên cứu mới đưa ra cảnh báo về "hóa chất vĩnh cửu" tồn tại trong nhiều đồ gia dụng. Chúng không chỉ tàn phá môi trường mà còn đẩy nhanh quá trình lão hóa sinh học, đặc biệt là ở nam giới tuổi trung niên.
 |
| Các hợp chất PFAS có thể xuất hiện trong nhiều sản phẩm gia dụng và cả nước đóng chai - Ảnh: Guido Mieth/Getty Images |
Những “sát thủ” thầm lặng
Từ những thập niên 1940 và 1950, một nhóm hợp chất nhân tạo với tên gọi PFAS (các chất per- và polyfluoroalkyl) đã bắt đầu len lỏi vào đời sống của mọi người nhờ đặc tính bền bỉ đáng kinh ngạc.
Với cấu trúc carbon-fluorine cực kỳ vững chắc, chúng có khả năng chịu nhiệt, chống ăn mòn và bảo vệ bề mặt khỏi nước, lửa hay dầu mỡ.
Đặc tính này đã khiến PFAS hiện diện khắp nơi, từ lớp vải chống thấm của những chiếc áo mưa, nệm ghế sofa êm ái, cho đến lớp chống dính của chảo hay bao bì thực phẩm và bọt chữa cháy.
Tuy nhiên, sự bền bỉ ấy lại là một "lời nguyền" khi chúng phải mất đến hàng nghìn năm mới có thể phân hủy, khiến giới khoa học đặt cho chúng cái tên đầy ám ảnh là "hóa chất vĩnh cửu".
Khi tuổi sinh học chạy nhanh hơn thời gian
Nhóm nghiên cứu từ Đại học Giao thông Thượng Hải (Trung Quốc) vừa công bố những phát hiện đáng lo ngại trên tạp chí Frontiers in Aging.
Thông qua việc phân tích mẫu máu của hơn 300 người từ khảo sát quốc gia tại Mỹ, các nhà khoa học đã tìm thấy sự hiện diện của hai loại hóa chất cụ thể là PFNA và PFOSA trong máu của 95% tình nguyện viên.
Đáng chú ý, nồng độ các chất này tỉ lệ thuận với tốc độ lão hóa biểu di truyền - một thước đo cho thấy cơ thể đang già đi nhanh hơn so với tuổi thật trên giấy khai sinh.
Nghiên cứu chỉ ra rằng nam giới ở độ tuổi từ 50 - 64 là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Các chuyên gia lý giải rằng tuổi trung niên vốn là giai đoạn sinh học nhạy cảm, khi cơ thể bắt đầu dễ bị tổn thương trước các tác nhân gây căng thẳng từ môi trường.
Bên cạnh đó, các yếu tố lối sống như thói quen hút thuốc cũng có thể cộng hưởng với sự độc hại của hóa chất, khiến nam giới đối mặt với nguy cơ lão hóa sớm cao hơn so với phụ nữ.
Hành động để bảo vệ người thân
Dù hiện nay đã có một số chính sách quốc tế nhằm cắt giảm sản xuất các loại PFAS đời cũ, nhưng thị trường vẫn còn tồn tại hơn 12.000 biến thể khác nhau.
Sự thay đổi nhỏ trong cấu trúc phân tử cho phép các nhà sản xuất lách luật, tạo ra những loại PFAS mới mà chúng ta vẫn chưa thể hiểu hết tác hại của chúng đối với sức khỏe lâu dài như ung thư hay bệnh tim mạch.
Để giảm thiểu rủi ro cho gia đình, thành viên nhóm nghiên cứu, nhà dịch tễ học Xiangwei Li đưa ra lời khuyên, thay vì lạm dụng các loại thực phẩm đóng gói sẵn vốn chứa nhiều hóa chất trong bao bì, chúng ta nên ưu tiên thực phẩm tươi sống.
Đặc biệt, người nội trợ cần lưu ý tuyệt đối không hâm nóng các hộp đựng thức ăn nhanh bằng lò vi sóng, bởi nhiệt độ cao chính là chất xúc tác khiến các hóa chất độc hại dễ dàng giải phóng và xâm nhập vào cơ thể.
Việc thay đổi những thói quen nhỏ trong sinh hoạt chính là cách mỗi người thiết lập rào chắn, bảo vệ sức khỏe và tuổi thanh xuân cho chính mình cũng như những người thân yêu.
Linh La (theo Science Alert)
| Chia sẻ bài viết: |
Israel dọa ám sát bất kỳ ai kế nhiệm Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei
Ảo ảnh hoang mạc tại Iran từng khiến đạo quân của Alexander Đại đế hoảng loạn
Thời đại giám sát tình báo: Mối nguy hiểm với các nhà lãnh đạo
Mỹ - Iran: Hành trình từ đồng minh đến kẻ thù
Vì sao tình báo Iran tê liệt khi Mỹ-Israel không kích khiến hàng loạt chỉ huy thiệt mạng?
Trước nguy cơ sốc nhiệt ở học sinh, các trường học triển khai một biện pháp đặc biệt là rung chuông định kỳ để nhắc uống nước.
Một sự cố an ninh hàng hải nghiêm trọng đã xảy ra gần eo biển Hormuz.
Để cải thiện tỷ lệ sinh giảm, Nhật Bản thử nghiệm thưởng tiền để khuyến khích người độc thân tìm kiếm bạn đời qua ứng dụng hẹn hò.
Mỹ đã kiểm soát tàu chở dầu M/T Tifani tại Ấn Độ Dương, đánh dấu bước leo thang mới trong nỗ lực gián đoạn các hoạt động vận chuyển liên quan Iran.
Một cố vấn cấp cao của Quốc hội Iran đã bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc gia hạn lệnh ngừng bắn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, để 2 nước tiếp tục đàm phán hòa bình.
Dù Pakistan nỗ lực trở thành trung gian hàn gắn, mối quan hệ Mỹ - Iran vẫn đứng trước vực thẳm do lòng tin cạn kiệt, lệnh ngừng bắn sắp hết hạn.
Ngày 21/4, Tổng thống Donald Trump cáo buộc Iran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn “nhiều lần” và khẳng định Tehran “sẽ đàm phán”.
Ngày 21/4, giới chức quân sự Iran tuyên bố sẵn sàng đưa ra phản ứng “ngay lập tức và dứt khoát” trước bất kỳ hành động thù địch nào.
Từ những thư viện làng quê giản dị đến các hội chợ sách quy mô lớn, người trẻ Trung Quốc đang từng bước xây dựng một xã hội yêu sách.
Ngày 20/4 (giờ Mỹ) Tổng thống Donald Trump cho biết một thỏa thuận liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran có thể được ký kết “ngay hôm nay” tại Pakistan
Căng thẳng tại Eo biển Hormuz tiếp tục leo thang sau khi Iran nổ súng cảnh cáo 2 tàu chở dầu của Ấn Độ.
Ngày 20/4, Iran chưa quyết định tham dự đàm phán với Mỹ, trong khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố không nới phong tỏa và cảnh báo nối lại không kích.
Tình hình Trung Đông vẫn đang căng thẳng khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sắp hết hạn, đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào trạng thái báo động.
Hàng triệu người cao tuổi phải nhịn ăn để mua thuốc hay chia sẻ không gian sống với người lạ đang trở thành thực tế khắc nghiệt tại nhiều quốc gia.
Các gia đình tại nhiều quốc gia châu Á đang phải chịu áp lực thuế và chi phí an sinh cao hơn so với các nước phương Tây...
Vị tỷ phú công nghệ bị triệu tập bởi những cáo buộc liên quan đến hình ảnh có yếu tố lạm dụng trẻ em trên mạng xã hội X.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản phát đi cảnh báo đặc biệt về nguy cơ xảy ra siêu động đất sau trận rung chấn mạnh 7,7 độ vào chiều ngày 20/4.
