PNO - Liên quan đến câu chuyện nâng cao độ tuổi lao động, tăng tuổi nghỉ hưu, phóng viên Báo Phụ nữ TPHCM đã có cuộc trao đổi với bà Phạm Minh Thu - Viện Khoa học Tổ chức Nhà nước và Lao động (Bộ Nội vụ).
Phóng viên: Quan điểm của bà ra sao về việc tăng tuổi nghỉ hưu lên 65 tuổi?
Bà Phạm Minh Thu: Tuổi nghỉ hưu phụ thuộc vào nhiều vấn đề. Khách quan mà nói, nếu chỉ nhìn vào vấn đề dân số già hóa, thiếu lao động để đề xuất thì chưa hợp lý vì hiện nay và cả tương lai gần, dân số vẫn đáp ứng được nguồn cung lao động, chỉ thiếu lao động kỹ thuật cao, lao động chất lượng.
Không phải cứ tăng tuổi nghỉ hưu sẽ đáp ứng được nguồn cung lao động. Vấn đề cần giải quyết là câu chuyện chất lượng nguồn lao động.
 |
| Bà Phạm Minh Thu - Viện Khoa học Tổ chức Nhà nước và Lao động (Bộ Nội vụ) - ẢNH: H.A. |
* Vì sao bà cho rằng tăng tuổi nghỉ hưu lên 65 tuổi ở thời điểm này là chưa hợp lý?
- Về vấn đề này, phải xem thể chất của người Việt Nam có đáp ứng được không. Đây là yếu tố đầu tiên, tức là bản thân người lao động có đủ sức khỏe để làm việc tới tuổi 65 không. Nếu đáp ứng được thì các vấn đề khác về năng suất, tiền lương ra sao?
Thứ hai, cần nghiên cứu kỹ về thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi xem văn hóa làm việc và nghỉ ngơi ra sao? Phải xem người lao động muốn làm việc và nghỉ ngơi thế nào chứ không phải cứ áp đặt là được.
* Nhiều người cho rằng hiện nay công việc vất vả, môi trường làm việc khắc nghiệt khiến nhiều người không còn muốn làm việc khi mới ở độ tuổi 45-50. Bà nghĩ sao về vấn đề này?
- Theo tôi, nếu môi trường làm việc tốt, trong lành, thu nhập tốt, công việc không áp lực, không nặng nhọc…, người lao động hoàn toàn có thể làm tới tuổi 65, còn không thì người ta muốn nghỉ là chuyện đương nhiên.
Phải thừa nhận rằng không phải công việc nào cũng có thể làm tới tuổi 65. Hiện nay, tại các khu công nghiệp, đa phần người lao động đều “tự sa thải” khi chưa tới 50 tuổi.
Doanh nghiệp cũng chẳng muốn tuyển dụng người lao động ngoài 45 tuổi. Đối với những công việc tay chân như vậy, nếu tăng tuổi nghỉ hưu sẽ ảnh hưởng tới quyền lợi người lao động. Thứ nhất là nhiều người lao động không còn đáp ứng được yêu cầu công việc. Thứ hai là nếu buộc phải nghỉ việc sớm, họ sẽ sống bằng gì, tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội ra sao và làm gì trong quãng thời gian chờ đến tuổi nhận lương hưu?
 |
| Một kỹ sư cao tuổi đang làm việc tại một nhà máy sản xuất phụ tùng ô tô của Nhật Bản - Nguồn ảnh: Getty Images |
* Theo bà, việc tăng tuổi nghỉ hưu sẽ tác động mạnh nhất tới nhóm lao động nào?
- Phải thừa nhận rằng việc tăng tuổi nghỉ hưu sẽ không tác động đến toàn bộ thị trường lao động bởi chỉ nhóm lao động có hợp đồng và tham gia bảo hiểm xã hội mới chịu ảnh hưởng, còn lực lượng lao động phi chính thức gần như đứng ngoài chính sách này.
Thị trường lao động hiện đối mặt nhiều vấn đề. Chỉ khoảng 28% người lao động có trình độ chuyên môn, tới 72% là lao động phổ thông, không có bằng cấp hay chứng chỉ. Điều đó cho thấy lực lượng lao động hiện nay vẫn chủ yếu là lao động phổ thông.
Việc nâng tuổi nghỉ hưu sẽ ảnh hưởng nhiều tới nhóm lao động chính thức, có hợp đồng lao động, đóng bảo hiểm xã hội chứ không phải là toàn thị trường. Bộ phận lao động phi chính thức vẫn chiếm tới hơn nửa thị trường. Do vậy, việc tăng tuổi nghỉ hưu cũng không tác dụng nhiều tới việc giải quyết vấn đề thiếu hụt lao động.
Riêng nhóm lao động trí thức có thể làm việc tới 65 tuổi nhưng nhóm đó không nhiều, nên xem xét bao nhiêu người làm được ở tuổi này. Với nhóm đó, dù không cần tăng tuổi nghỉ hưu, nhiều người vẫn đang làm việc sau tuổi nghỉ hưu.
Theo tôi, không cần tăng tuổi nghỉ hưu lên 65 cho toàn thị trường, hãy để thị trường tự điều tiết, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang trong lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu. Quá trình này chưa kết thúc thì chưa nên tiếp tục tăng tuổi nghỉ hưu.
* Thưa bà, kinh nghiệm của các quốc gia trong khu vực và quốc tế khi thực hiện vấn đề này thế nào?
- Tại một số quốc gia châu Âu (Phần Lan, Bỉ, Tây Ban Nha, Thụy Điển), tuổi nghỉ hưu được quy định là 65. Tuy nhiên, cần nhìn xem trình độ phát triển của họ ra sao, dân số của họ thế nào, thực tế tiền lương, sức khỏe… Việt Nam có dân số đông và tỉ lệ tham gia thị trường lao động rất cao. Trong khi đó, tại một số nước phát triển, số người tham gia thị trường việc làm không nhiều, thậm chí có nơi lực lượng lao động chỉ chiếm khoảng một nửa dân số. Thực tế đó khiến họ phải nâng tuổi nghỉ hưu.
Theo tôi, Việt Nam có thể tham khảo tuổi nghỉ hưu ở các quốc gia trong khu vực và quốc tế nhưng phải dựa trên bối cảnh, thực tế và trình độ phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam và lựa chọn thời điểm phù hợp khi áp dụng.
* Cảm ơn bà đã chia sẻ.
"Nếu áp dụng việc tăng tuổi nghỉ hưu với tất cả lao động đang tham gia thị trường lao động vào lúc này thì chưa thật sự phù hợp. Trước hết, cần nâng cao chất lượng nguồn lao động, tạo thêm việc làm chất lượng cao, giảm thiểu sử dụng lao động phổ thông”. Bà PHẠM MINH THU |
MINH ANH (thực hiện)
| Chia sẻ bài viết: |
2 người mẹ, một sống ở Mỹ, một ở Nhật, cùng dạy con gìn giữ văn hóa Việt, sống thuận tự nhiên...
Thời tiểu học, cứ mỗi độ hè về, tôi lại náo nức chờ mẹ cho về nhà ngoại chơi bởi chúng tôi có hẹn cùng nhau… cất nhà, mở quán.
Tôi thường nói với con: “Mẹ không thể cho con tất cả nhưng có thể cho con một khoảng trời xanh”.
Trong tình yêu, có những sự chia ly không phải vì hết yêu hay những trận cãi vã mà đến từ việc một người không có ý định nghiêm túc.
Có thể gọi là dậy thì muộn với nam sinh tuổi 13 hay không? Tình cảm tuổi học trò có phải chỉ khởi động hậu dậy thì?
Bì đông - cái tên mộc mạc quê tôi vẫn gọi thay cho sữa chua túi - là thứ quà vặt đã đồng hành cùng bao đứa trẻ mỗi độ hè về.
Tuổi thơ của tôi sẽ không bao giờ trở lại nhưng tôi không muốn lại thêm một lần đánh mất tuổi thơ con.
Nhiều bậc cha mẹ đang rất phấn khởi, tưởng thoát cảnh đưa đón con học thêm khi cho con học với AI (trí tuệ nhân tạo) tại nhà.
Từ Threads đến TikTok, những khái niệm về tổn thương tâm lý bắt nguồn từ mối quan hệ với cha mẹ đang được người trẻ nhắc nhiều.
Diều không sặc sỡ nhưng lại đẹp như tiếng cười trong trẻo và ước mơ của mỗi đứa trẻ gửi vào.
Có lẽ chúng ta chỉ còn cách cố gắng đi cùng con những bước đầu tiên vào thế giới số muôn màu.
Nhiều người sợ yêu, sợ đời sống hôn nhân, sợ không tìm được người hòa hợp, không tìm được người tốt, đồng điệu.
Những buổi nhận thưởng trên sân trường đôi khi không chỉ phản ánh niềm vui trẻ nhỏ, mà còn cho thấy kỳ vọng và áp lực thành tích từ cha mẹ.
Nhóm đối tượng người bị bạo lực gia đình, người sau ly hôn, người bị xâm hại… sẽ được đưa vào diện theo dõi sức khỏe tâm thần.
Đứa trẻ dán mắt vào màn hình, há miệng ăn như một phản xạ rồi tiếp tục nhìn những chuyển động trên màn hình.
Phụ nữ không nên phản đối nhu cầu muốn được im lặng của chồng. Hãy đi làm việc của mình thay vì biến anh ta thành mối quan tâm duy nhất.
Quyền tự quyết đối với thân thể bị thay thế bởi quyền định đoạt của những người ở lại, tạo nên nút thắt pháp lý và đạo đức đầy trăn trở.
Một người trưởng thành có quyền tự quyết với cơ thể mình nhưng thực tế, nhiều di nguyện hiến tạng đã bị từ chối bởi chính người thân.
