Argentina truy vết nguồn lây vi rút Hanta khi bị nghi là điểm khởi phát ổ dịch

Giới chức y tế Argentina chạy đua truy nguồn lây vi rút Hanta - Ảnh: Misper Apawu

Du thuyền MV Hondius khởi hành từ thành phố Ushuaia ở cực nam Argentina hôm 1/4 để thực hiện hành trình tới Nam Cực. Theo điều tra ban đầu, các hành khách dương tính với chủng vi rút Andes - biến thể vi rút Hanta nguy hiểm phổ biến tại Nam Mỹ, đặc biệt ở Argentina.

Bộ Y tế Argentina cho biết nước này đã ghi nhận 101 ca nhiễm vi rút Hanta kể từ tháng 6/2025, gần gấp đôi năm trước. WHO cũng nhiều lần xếp Argentina là quốc gia có tỷ lệ vi rút Hanta cao nhất khu vực Mỹ Latin. Hiện giới chức đang rà soát toàn bộ lịch trình của hành khách trước khi lên tàu để xác định nơi phơi nhiễm vi rút.

Theo WHO, nạn nhân đầu tiên là 1 du khách Hà Lan 70 tuổi tử vong trên tàu hôm 11/4. Vợ ông sau đó bay tới South Africa và bất ngờ gục xuống tại sân bay Johannesburg trước khi qua đời trong bệnh viện ngày 26/4.

Một phụ nữ Đức cũng tử vong hôm 2/5. Ngoài ra, 1 người đang điều trị tích cực tại Nam Phi, 3 hành khách được sơ tán khẩn cấp, 1 trường hợp khác được xác nhận dương tính tại Thuỵ Sĩ.

Giới chức y tế quốc tế hiện theo dõi sát tình hình do vi rút Hanta có thời gian ủ bệnh kéo dài từ 1-8 tuần. Vi rút Hanta là vi rút lây từ loài gặm nhấm sang người thông qua tiếp xúc với nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh. Tại Nam Mỹ, chủng vi rút Andes có thể gây hội chứng phổi vi rút Hanta - bệnh hô hấp nặng với tỷ lệ tử vong cao.

Theo Bộ Y tế Argentina, gần 1/3 ca mắc năm ngoái đã tử vong. Đáng chú ý, vi rút Andes là một trong số ít biến thể vi rút Hanta từng ghi nhận khả năng lây truyền hạn chế giữa người với người trong một số ổ dịch trước đây.

Một trong những vấn đề khiến các cơ quan y tế lo ngại nhất là việc nhiều hành khách đã rời tàu trước khi ổ dịch được xác định. Theo truyền thông quốc tế, có ít nhất 23 người xuống tàu tại đảo Saint Helena hôm 23/4 rồi bay về nhiều nước khác nhau, trong đó có Mỹ.

Một số hành khách Mỹ hiện được theo dõi tại bang Georgia, California, Arizona. Dù chưa ghi nhận triệu chứng nghiêm trọng, giới chức vẫn giám sát y tế chặt chẽ nhằm ngăn nguy cơ lây lan.

Các chuyên gia Argentina cho rằng biến đổi khí hậu đang góp phần làm vi rút Hanta lan rộng hơn. Nhiệt độ tăng và thay đổi hệ sinh thái tạo điều kiện cho loài gặm nhấm mang vi rút phát triển ở nhiều khu vực mới.

Chuyên gia bệnh truyền nhiễm Hugo Pizzi nhận định Argentina đang dần "nhiệt đới hóa", kéo theo sự gia tăng của nhiều dịch bệnh như sốt xuất huyết, sốt vàng da và Hantavirus. Ông cảnh báo nguy cơ bùng phát vi rút Hanta có thể còn tăng mạnh trong tương lai nếu khí hậu tiếp tục biến đổi.

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết tổ chức này đang phối hợp với các quốc gia liên quan để theo dõi sức khỏe hành khách trên du tàu MV Hondius và hỗ trợ xét nghiệm.

Argentina cũng đã gửi dữ liệu gene vi rút và thiết bị xét nghiệm cho nhiều nước nhằm tăng khả năng phát hiện sớm. Dù WHO hiện đánh giá nguy cơ y tế công cộng ở mức thấp, vụ việc vẫn làm dấy lên lo ngại về tốc độ lây lan xuyên biên giới của các bệnh truyền nhiễm trong thời đại du lịch toàn cầu.

Nhật Minh (theo Guardian)