Hàn Quốc ban hành Luật AI, xử phạt nặng các tập đoàn công nghệ vi phạm

25/01/2026 - 16:54

PNO - Trong cuộc đua kiểm soát công nghệ toàn cầu, Hàn Quốc vừa chính thức trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới thực thi một đạo luật toàn diện trên quy mô toàn quốc về trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo luật, mới tại Hàn Quốc các hình phạt áp dụng cho các nhà cung cấp dịch vụ AI chứ không phải người dùng cuối. - Ảnh: Getty Images
Theo luật mới tại Hàn Quốc, các hình phạt áp dụng cho những nhà cung cấp dịch vụ AI chứ không phải người dùng cuối - Ảnh: Getty Images

Đạo luật "Luật Cơ bản về phát triển trí tuệ nhân tạo và xây dựng nền tảng tin cậy" chính thức có hiệu lực từ ngày 22/1. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển mình từ các thảo luận lý thuyết sang hành động thực tế, đi trước cả Đạo luật AI của Liên minh Châu Âu (vốn có lộ trình áp dụng dần đến năm 2027).

Ưu tiên bảo vệ con người trước "bão" Deepfake

Điểm đáng chú ý nhất trong luật của Hàn Quốc là sự phản ứng quyết liệt trước nạn tin giả và hình ảnh bị thao túng. Quyết định đẩy nhanh việc thực thi luật xuất phát từ con số báo động: chỉ trong một năm qua, cảnh sát Hàn Quốc ghi nhận hơn 3.400 vụ tội phạm tình dục mạng, trong đó hơn 35% liên quan đến công nghệ mô phỏng deepfake.

Điều này cho thấy, khung pháp lý về AI không chỉ là vấn đề kinh tế, mà còn là "tấm khiên" cấp thiết bảo vệ nhân phẩm và sự an toàn của người dân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em trên không gian số.

Nguyên tắc "Quản người tạo, không phạt người dùng"

Xuyên suốt đạo luật, tư duy quản lý tập trung vào gốc rễ vấn đề. Thay vì đổ trách nhiệm lên vai người dùng cuối - những người có thể vô tình sử dụng công cụ AI, luật pháp Hàn Quốc quy định rõ: chỉ các nhà cung cấp dịch vụ AI và đơn vị phát triển mới là đối tượng chịu phạt.

Tư duy này giúp trấn an người dân, đồng thời buộc các tập đoàn công nghệ (kể cả doanh nghiệp nước ngoài như Google, OpenAI) phải có trách nhiệm kiểm soát sản phẩm của mình trước khi tung ra thị trường. Mức phạt cho các vi phạm về minh bạch có thể lên tới 30 triệu won (khoảng 540 triệu đồng).

Cách Hàn Quốc xử lý vấn đề minh bạch thông tin là một tham chiếu hữu ích cho việc xây dựng văn hóa số. Luật quy định bất kỳ nội dung nào được tạo ra bởi AI khi chia sẻ ra cộng đồng đều phải được "dán nhãn".

Cụ thể, các văn bản phải ghi rõ nguồn gốc AI, video deepfake bắt buộc có hình mờ (watermark) xuyên suốt thời lượng phát, và tệp âm thanh phải có cảnh báo ngay từ đầu.

Quy định này nhằm mục đích giúp công chúng dễ dàng phân biệt đâu là sáng tạo của con người, đâu là sản phẩm của máy móc, từ đó giảm thiểu nguy cơ lừa đảo trực tuyến.

Thách thức từ thực tiễn

Dù mang tính tiên phong, việc áp dụng luật tại Hàn Quốc cũng để lại bài học về tính khả thi. Chính phủ nước này phải đưa ra "thời gian ân hạn" một năm trước khi chính thức xử phạt, bởi thực tế cho thấy chỉ khoảng 2% các startup AI trong nước kịp chuẩn bị quy trình tuân thủ.

Động thái của Hàn Quốc chỉ ra rằng việc xây dựng hành lang pháp lý cho AI là xu thế tất yếu nhưng đầy thách thức, đòi hỏi sự cân bằng khéo léo giữa việc siết chặt quản lý để bảo vệ xã hội và việc nới lỏng để nuôi dưỡng đổi mới sáng tạo.

Linh La (theo Korea JongAang Daily)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI