PNO - Nhiều người lớn cho rằng Gen Z “đụng khó là bỏ”, thiếu kiên trì và ngại cố gắng. Nhưng người trẻ lại phản biện: họ không lười!
 |
| Khác biệt thế hệ khiến cha mẹ trung niên khó hòa đồng với Gen Z - ảnh minh họa: Shutterstock |
“Ngày xưa ba mẹ quyết tâm lắm mới trụ được ở thành phố, sao tụi bây giờ con nhiều thuận lợi mà mới chút áp lực đã than?”, câu nói này không còn xa lạ trong nhiều gia đình. Nó thường xuất hiện trong những bữa cơm, trong những cuộc cãi vã giữa cha mẹ và con cái.
Với nhiều cha mẹ, đặc biệt là thế hệ từng trải qua thiếu thốn, Gen Z chỉ "quen sướng". Sinh ra trong thời đủ đầy hơn, có điện thoại thông minh, mạng xã hội, máy lạnh, xe máy, thậm chí là du học, con cái hôm nay bị cho là không thể chịu khổ, dễ nản và thiếu ý chí.
Chị Hồng Lê (48 tuổi, sống tại TPHCM) kể rằng con trai chị, sinh năm 2002, vừa nghỉ việc sau chưa đầy một năm làm công ty. “Nó nói stress, mất ngủ, không chịu nổi áp lực KPI. Tôi nghe mà giận sôi. Ngày xưa tôi vừa đi làm, vừa nuôi em, xe máy thì không có, đạp xe đi phát tờ rơi, lương chỉ vài ngàn đồng mỗi ngày mà vẫn phải cố”, chị Lê than thở. Theo chị, lớp trẻ bây giờ không có tinh thần chịu đựng áp lực, đám nhân viên Gen Z tại công ty chị cũng "siêng nghỉ việc, lười cố gắng".
Ở chiều ngược lại, con trai chị Hồng Lê nhìn câu chuyện rất khác. Cậu cho biết công việc không chỉ là áp lực doanh số, mà còn là môi trường cạnh tranh ngầm, sếp kiểm soát từng giờ online, tin nhắn công việc đến tận khuya. “Con không lười. Con chỉ không muốn đánh đổi sức khỏe tinh thần để mình kiệt quệ”, cậu trai nói.
Mâu thuẫn điển hình này cho thấy một sự thật: cha mẹ và con cái đang định nghĩa “khổ” và “cố gắng” theo 2 hệ quy chiếu khác nhau. Thế hệ cha mẹ từng khổ vì thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu cơ hội việc làm. Khổ của họ là lao động chân tay, là mưa nắng, là bươn chải mưu sinh. Còn Gen Z lớn lên trong bối cảnh khác: khổ của họ thường mang hình hài của áp lực vô hình: so sánh trên mạng xã hội, nỗi lo tụt hậu, áp lực thành công sớm, áp lực phải giỏi toàn diện.
Một nghiên cứu tâm lý chỉ ra rằng, người trẻ ngày nay phải tiếp nhận lượng thông tin và so sánh xã hội lớn gấp nhiều lần thế hệ trước. Điều đó khiến cảm giác căng thẳng, lo âu dễ xuất hiện hơn, dù điều kiện vật chất tốt hơn.
Anh Minh (52 tuổi, Hà Nội) cho biết con gái anh - một cô nàng Gen Z năm nay 25 tuổi - từ chối làm thêm vào cuối tuần vì “không muốn mệt”, trong khi vẫn xin cha mẹ tiền đi du lịch, học kỹ năng mềm, mua đồ online rất nhiều.
“Tôi sợ con quen sung sướng mà không biết gồng gánh, sau này làm vợ làm mẹ cũng quen sống như tiểu thư thế này thì gia đình đi về đâu”, anh Minh nói.
Ở đây, nỗi lo của cha mẹ Gen Z là có thật. Bởi sự đủ đầy, nếu không đi kèm trách nhiệm, liệu con có chịu được khó khăn khi bước ra đời?
Nhưng có lẽ, vấn đề không nằm ở việc con cái “khổ nổi hay không”, mà là cha mẹ và con cái có đang hiểu sai nỗ lực của nhau. Nhiều Gen Z không ngại làm việc, học hỏi, nhưng họ từ chối kiểu cố gắng đánh đổi toàn bộ đời sống cá nhân. Họ chọn giới hạn, chọn cân bằng, chọn bảo vệ sức khỏe tinh thần, đây chính là điều mà thế hệ trước hiếm khi có cơ hội làm.
Trong khi đó, cha mẹ lại mang tâm thế “mình từng chịu được, con cũng phải chịu được”.
Có lẽ, thay vì hỏi Gen Z có “khổ nổi” hay không, câu hỏi nên là: xã hội hôm nay đang đặt lên vai người trẻ những áp lực gì, và họ đang chọn cách đối diện ra sao? Đồng thời, người trẻ cũng cần hiểu rằng, tự do và bình yên không thể tồn tại lâu dài nếu thiếu kỷ luật và trách nhiệm.
Cả cha mẹ lẫn con cái đều cần học cách lắng nghe, thay vì phán xét. Vì suy cho cùng, thế hệ nào cũng đang cố gắng, chỉ là theo những cách khác nhau.
Chị Hồng Lê kể rằng, con trai chị hay lý sự: Gen Z không hề ngại khổ, họ chỉ ngại những nỗi khổ vô nghĩa và không dẫn tới giá trị lâu dài. Vì luôn có cha mẹ "bao" cơm ăn áo mặc, nên họ cũng chẳng ngại nói không với các công việc có thể kiệt quệ cả thể chất lẫn tinh thần.
Tầm Xuân
| Chia sẻ bài viết: |
Sau khi có con đầu lòng, nhiều gia đình trẻ phát hiện ra một sự thật buồn cười, rằng nhà càng lúc càng giống siêu thị mẹ và bé.
Hạnh phúc của một người đàn ông, đôi khi chỉ đơn giản là được thấy Sài Gòn lạnh một chút, để thấy mình cần những vòng ôm nhỏ bé...
Có những cuộc hôn nhân kết thúc không phải vì hết yêu, mà vì không thể cùng nhau đứng vững trong lúc chông chênh.
Sự thiếu lãng mạn có thể phá hỏng cuộc ân ái vợ chồng, âm thầm ảnh hưởng đến hôn nhân.
Má tôi đeo vàng xi cho vui, còn tiền làm ra bao nhiêu, ba má dồn hết cho chị em tôi ăn học.
Anh cứ nghĩ việc mình về nhà 2 lần một tuần là đã thực hiện lời hứa nhưng không biết thái độ của mình đã bào mòn cảm xúc của vợ
Hóa ra chỉ cần còn một người gọi mình về ăn cơm đã là hạnh phúc - nghĩa là mình vẫn có giá trị, còn một nơi chốn đợi chờ mình.
Nhìn vào mẹ, cô như thấy mình của tương lai. Ở tương lai đó, cũng như mẹ bây giờ, cô sẽ là một bến đỗ bình yên cho các con mình.
Chị bình tĩnh nghĩ đến việc sắp xếp tài sản cho ngày mình không còn nữa, để an lòng người ở lại.
Mẹ tôi thường than thở: “Sao cả đời mẹ cứ phải mang niềm vui tới cho người khác?
Câu chuyện con dâu giành nuôi mẹ chồng cho thấy đối với người già, có lương hưu và kinh tế ổn định cũng là một lợi thế.
Nếu chị không phải là mẹ đơn thân, liệu hành lang hôm đó có trở thành nơi diễn ra bạo lực hay không?
Bà nội từng dặn mẹ phải giữ lại căn nhà là nơi thờ cúng và sum họp gia đình. Đứa nào về ở, làm ăn gì cũng được, nhưng bán thì không.
Thỉnh thoảng mẹ lại ngẩng lên nhìn về phía chiếc camera tôi lắp trước sân. Chỉ một khung hình tĩnh mà lòng tôi nghe dậy cả một mùa yêu thương.
Khi phát hiện chồng ngoại tình, tôi không mãi đắm chìm trong câu hỏi tại sao mà tìm giải pháp cho cuộc hôn nhân và chính cuộc đời mình.
Không ai có thể cảm nhận cơn mệt, cơn đau, sự bất an rõ hơn chính người mẹ mang thai. Không ai có quyền buộc mình phải “cố thêm chút nữa”.
Đó là những chuyến đi của nhiều năm trước. Chúng khiến cô sợ mỗi khi gần tới tết.
Một thời gian sau gặp lại, nhìn thần sắc của bạn đủ để người đối diện hiểu rằng bạn vừa trải qua một cuộc đau thương…
