Cú hích khổng lồ từ nền 'kinh tế mèo’ tại Nhật Bản

Những chú mèo Yanaka nổi tiếng thu hút du khách từ khắp nơi đến khu vực Tokyo - Ảnh: Alamy

Hiện tượng “Nekonomics” và những con số ấn tượng

Tại đất nước mặt trời mọc, tác động tài chính từ những chú mèo lớn đến mức giới chuyên gia đã tạo ra một thuật ngữ riêng là "Nekonomics".

Theo ước tính của giáo sư Katsuhiro Miyamoto từ Đại học Kansai, nền kinh tế mèo đóng góp gần 2 ngàn tỉ yên, tương đương hơn 14 tỉ USD mỗi năm cho Nhật Bản. Dòng tiền khổng lồ này không chỉ đến từ việc mua bán thú cưng mà còn bắt nguồn từ một chuỗi các dịch vụ và sản phẩm đa dạng.

Cụ thể, người dân sẵn sàng chi trả mạnh tay cho các khoản như thức ăn cao cấp, chi phí khám chữa bệnh thú y, phụ kiện thời trang, cho đến những dịch vụ giải trí ăn theo gồm quán cà phê mèo, sách ảnh, các chuyến du lịch đến đảo mèo và vô số món đồ lưu niệm mang hình dáng loài vật này.

Mọi nhu cầu xoay quanh việc chăm sóc và tôn vinh loài mèo đều được thương mại hóa một cách tinh tế, tạo ra nguồn thu khổng lồ cho các doanh nghiệp và thúc đẩy nền kinh tế nội địa.

Yanaka Ginza, một khu phố ở phía đông bắc Tokyo, đang chứng kiến sự bùng nổ du lịch nhờ mối liên hệ lịch sử với mèo, thú cưng phổ biến nhất ở Nhật Bản - Ảnh: Justin McCurry/The Guardian

Sức mạnh của những chú mèo đặc biệt thể hiện rõ ở một khu phố tự xưng là “thị trấn mèo” của thủ đô Tokyo.

Hàng ngàn lượt du khách Bắc Mỹ, Úc và châu Âu bị thu hút đến khu phố Yanaka Ginza bởi mối liên hệ lịch sử của nơi này với loài mèo. Hình ảnh mèo trang trí khắp các mặt tiền cửa hàng và biển báo đường phố.

Du khách có thể dừng chân tại các cửa hàng lưu niệm để mua nam châm tủ lạnh hình mèo đen “may mắn”, bưu thiếp, đũa và đồ gốm sứ, hay ăn bánh kẹo hình mèo và tự thiết kế con dấu hanko theo chủ đề tương tự.

Yumiko Yamashita, chủ sở hữu của cửa hàng Neco Action, cho biết: “Mèo gắn liền với Yanaka vì ở đây có rất nhiều chùa Phật giáo. Ngày xưa chúng đi lang thang khắp nơi và thậm chí vào nhà người khác, nhưng ngày nay chúng ít xuất hiện hơn. Chúng thích ở trong nhà vào những ngày nóng mùa hè”.

Sự bùng nổ toàn cầu của văn học Nhật Bản biến mèo thành một biểu tượng tiếp thị mạnh mẽ. Hơn 1 thế kỷ trước, nhà văn Natsume Sōseki đã viết một trong những tiểu thuyết nổi tiếng nhất của đất nước, "Tôi là một con mèo" - kể câu chuyện từ góc nhìn của một con mèo nhà.

Mèo cũng xuất hiện nổi bật trong các tiểu thuyết siêu thực của tác giả Haruki Murakami. Nhiều nhà xuất bản thậm chí còn khai thác sức mạnh tiếp thị của loài mèo để tạo ra bìa sách cho những cuốn sách hầu như không liên quan gì đến loài vật này.

Các mặt hàng có hình mèo thu hút du khách tham quan và mua sắm tại Yanaka Ginza - Ảnh: Justin McCurry/The Guardian

Động lực từ sự thay đổi cấu trúc xã hội

Sự bùng nổ của nền 'kinh tế mèo' không diễn ra ngẫu nhiên mà phản ánh sâu sắc những thay đổi trong cấu trúc xã hội Nhật Bản.

Động lực chính dẫn đến hiện tượng này xuất phát từ tình trạng dân số già hóa, tỷ lệ sinh giảm và số lượng người sống độc thân ngày càng tăng cao.

Trong bối cảnh nhịp sống đô thị hối hả và diện tích nhà ở chật hẹp, việc nuôi một chú chó thường đòi hỏi nhiều thời gian dắt đi dạo và không gian vận động. Ngược lại, mèo lại trở thành lựa chọn lý tưởng bởi bản tính độc lập, ít ồn ào và không yêu cầu không gian sống quá rộng lớn.

Đối với nhiều người trẻ bận rộn hay những người cao tuổi neo đơn, sự hiện diện của một chú mèo mang lại niềm an ủi tinh thần to lớn, giúp họ khỏa lấp nỗi cô đơn trong xã hội hiện đại.

Do đó, việc chi tiêu cho mèo không đơn thuần là một trào lưu mua sắm nhất thời, mà thực chất là cách người Nhật đầu tư cho sức khỏe tinh thần và tìm kiếm sự bình yên trong cuộc sống thường nhật.

Linh La (theo The Guardian)