Cày đêm tìm thành công, người trẻ trả giá bằng sức khỏe

Bóng tối thành văn phòng thứ hai

23g, căn phòng trọ của Nguyễn Phan Khang Duy (TPHCM, sinh viên năm hai ngành truyền thông đa phương tiện) vẫn sáng đèn. Trên màn hình laptop là đoạn video đang dựng dang dở, bên cạnh là hàng loạt ảnh cần chỉnh sửa. Đây cũng là lúc Duy bắt đầu một “ca làm việc” khác.

Phần lớn thời gian ban đêm của Duy dành cho công việc tự do: quay - chụp - dựng video. Một ngày của anh bắt đầu từ sáng với các giờ học ở trường; buổi chiều thường dành cho việc đi quay, chụp hoặc làm việc nhóm; 20 - 22g là thời gian Duy ăn uống, tắm rửa... Ngay sau đó, guồng quay công việc lại tiếp tục đến 2 - 3g sáng hôm sau. Lịch trình này đã kéo dài khoảng 6 tháng. Mong muốn tích lũy kinh nghiệm và mở rộng cơ hội nghề nghiệp khiến anh nhận thêm nhiều công việc. Khi khối lượng công việc tăng lên mà thời gian không đổi, làm việc về đêm trở thành sự lựa chọn gần như bắt buộc.

Ban ngày, Khang Duy ưu tiên cho việc học và công việc quay chụp tự do - Ảnh do nhân vật cung cấp

Không riêng Duy, nhiều sinh viên và người trẻ trong các ngành sáng tạo, truyền thông, công nghệ… cũng đang sống trong nhịp sinh hoạt tương tự. Ban ngày dành cho học tập và các công việc cố định, ban đêm trở thành khoảng thời gian linh hoạt để họ làm thêm, chạy deadline.

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển, cơ hội việc làm mở rộng, người trẻ có nhiều sự lựa chọn để kiếm thêm thu nhập và tích lũy kinh nghiệm. Với nhiều người, đây không hẳn là sự lựa chọn theo sở thích mà là cách để kịp sống trong guồng quay ngày càng nhanh của xã hội.

Giấc ngủ và sức khỏe là món nợ phải trả

Dù mang đến cơ hội phát triển, việc sống về đêm cũng kéo theo nhiều hệ lụy rõ rệt về sức khỏe thể chất và tinh thần.

Duy chia sẻ: “Tôi luôn trong trạng thái thiếu ngủ, kém tập trung. Tinh thần cũng không ổn định, dễ cáu gắt và nhạy cảm, ảnh hưởng đến công việc ban ngày”. Những biểu hiện trên không hiếm gặp ở người trẻ sống lệch nhịp sinh học. Song, dù nhận thức được tác hại, nhiều người vẫn khó thay đổi.

Duy từng thử ngủ sớm nhưng rồi lại thức đến sáng vì lo công việc chưa xong và cũng không thể vào giấc. Ý định tập thể dục để cải thiện sức khỏe cũng bị trì hoãn vì “1 ngày 24 tiếng vẫn không đủ”.

Học tập và làm việc hiện là ưu tiên hàng đầu của Khang Duy - Ảnh do nhân vật cung cấp

Từ góc nhìn y khoa, bác sĩ thực hành Huỳnh Kiều Linh (Bệnh viện Nguyễn Tri Phương) cho rằng việc thức khuya, dù vì mục đích học tập hay công việc, đều mang lại những tác động tiêu cực. Nếu thức khuya mà còn đi kèm những yếu tố như ăn đêm hoặc áp lực kéo dài, nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe còn cao hơn.

Thiếu ngủ kéo dài ảnh hưởng đến cả thể chất và tâm thần. Về thể chất, người trẻ có thể gặp các cơn đau dạng căng cơ như đau đầu, đau cổ vai gáy cùng những ảnh hưởng đến tim mạch và chuyển hóa như rối loạn đường huyết, nội tiết.

Về tinh thần, thiếu ngủ tác động trực tiếp đến khả năng nhận thức và cảm xúc. Người trẻ có thể rơi vào trạng thái trì trệ, giảm tập trung, dễ nóng giận, mất hứng thú, thậm chí xuất hiện các biểu hiện lo âu hoặc hoảng sợ. Chu kỳ giấc ngủ bị rối loạn cũng khiến việc ngủ bù trở nên khó khăn hơn. “Thức khuya giống như bạn đang đi vay sức khỏe của tương lai” - bác sĩ Huỳnh Kiều Linh nhấn mạnh.

Trong trường hợp không thể tránh khỏi làm việc ban đêm, bác sĩ khuyến nghị người trẻ tìm cách giảm thiểu tác động tiêu cực. Có thể tận dụng các giấc ngủ ngắn (từ 15-30 phút) khi cơ thể quá mệt. Ngoài ra, nên ngủ trọn một chu kỳ giấc ngủ (khoảng 1,5 giờ) để cơ thể phục hồi tốt hơn. Bên cạnh đó, các bài tập thở hoặc thiền ngắn (khoảng 10-15 phút) có thể giúp giảm stress, ổn định tinh thần.

Câu chuyện “sống về đêm” của người trẻ không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn phản ánh áp lực từ môi trường học tập và làm việc. Theo bác sĩ Linh, việc thay đổi hoàn toàn nhịp sống xã hội là điều khó thực hiện trong ngắn hạn. Tuy nhiên, yếu tố cộng đồng - sự quan tâm, hỗ trợ lẫn nhau - sẽ góp phần giảm bớt áp lực.

Trong những môi trường có cường độ cao, việc xây dựng hệ thống hỗ trợ sức khỏe tinh thần, tạo điều kiện để người trẻ cân bằng cuộc sống là cần thiết.

Hải Quỳnh