Cái đẹp dưới áp lực công nghệ

02/04/2026 - 19:52

PNO - Công nghệ ngày càng can thiệp vào cách con người nhìn về cái đẹp. Khi chuẩn mực do thuật toán định hình, quyền lựa chọn có còn thuộc về cá nhân?

Một chiếc khung kim loại ôm trọn khuôn mặt thoạt nhìn giống như dụng cụ tra tấn hơn là thiết bị làm đẹp. Nhưng đó là bí mật hậu trường của Hollywood thập niên 1930 - chiếc máy Beauty Calibrator do Max Factor tạo ra. Ít ai biết, đằng sau những gương mặt hoàn hảo của thời kỳ vàng son là cả một quá trình đo đạc tỉ mỉ. Cái đẹp khi đó đã bắt đầu được nhìn nhận theo cách có thể phân tích và tính toán.

Chuyên gia trang điểm Max Factor và chiếc máy Beauty Calibrator - công cụ giúp diện mạo của các minh tinh đẹp hoàn hảo - Ảnh tư liệu
Chuyên gia trang điểm Max Factor và chiếc máy Beauty Calibrator - công cụ giúp diện mạo của các minh tinh đẹp hoàn hảo - Ảnh tư liệu

Max Factor - người đặt nền móng cho nghề trang điểm trong điện ảnh hiện đại - đã nhìn khuôn mặt như một cấu trúc có thể phân tích, tính toán, hiệu chỉnh. Beauty Calibrator ra đời từ tư duy đó: một thiết bị với hàng chục điểm đo dùng để xác định những lệch chuẩn rất nhỏ trên gương mặt - từ sống mũi, khoảng cách 2 mắt đến độ cân xứng của cằm và gò má.

Dữ liệu thu được không nhằm thay đổi con người ngoài đời mà để tạo ra một hình ảnh đúng chuẩn khi lên phim. Trong bối cảnh ánh sáng, ống kính và chất liệu phim thời bấy giờ dễ làm biến dạng khuôn mặt, trang điểm trở thành công cụ hiệu chỉnh. Gương mặt của diễn viên không chỉ được trang điểm mà còn được “thiết kế” để phù hợp ngôn ngữ điện ảnh, bất chấp sự phóng đại của màn ảnh rộng. Ở mức độ nào đó, Hollywood thời kỳ ấy còn sản xuất cả chuẩn mực về cái đẹp.

Gần một thế kỷ sau, Beauty Calibrator không còn được sử dụng nhưng tư duy đứng sau nó vẫn tiếp tục tồn tại, chỉ thay đổi về hình thức. Những thanh kim loại ngày trước được thay bằng các bộ lọc làm đẹp trên Instagram, công cụ chỉnh sửa trên TikTok hay các hệ thống AI nhận diện khuôn mặt.

Các công nghệ vẫn thực hiện cùng một quy trình, phân tích tỉ lệ khuôn mặt, phát hiện điểm chưa hoàn hảo và đưa ra phương án điều chỉnh. Nếu trước đây, việc “đo gương mặt” chỉ diễn ra trong phim trường với một số ít minh tinh, nay diễn ra mỗi ngày, với hàng triệu người dùng.

Sự chuyển dịch đó khiến việc chuẩn hóa cái đẹp ngày càng phổ biến. Những gì được thuật toán ưu tiên hiển thị dần trở thành hình mẫu, tạo ra áp lực vô hình lên cách con người nhìn nhận chính mình. Khi mọi đường nét đều có thể được chỉnh sửa, ranh giới giữa khuôn mặt thật và khuôn mặt đã qua chỉnh sửa trở nên khó nhận diện.

Từ chiếc “lồng sắt” của Hollywood đến các bộ lọc trên điện thoại hôm nay, cái đẹp vẫn liên tục được đo đạc và điều chỉnh bằng công nghệ. Nhưng vì thế, việc chấp nhận những nét không hoàn hảo lại trở thành sự lựa chọn khó khăn hơn bao giờ hết.

Thanh Trang

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI