Bình đẳng phải được nuôi dưỡng từ sự thấu cảm

09/03/2026 - 07:01

PNO - Hành trình đi tìm sự bình đẳng cho phái đẹp chưa bao giờ là con đường bằng phẳng. Ở đó, mỗi quốc gia vẫn cần thêm những nỗ lực bền bỉ và sự thấu cảm từ cộng đồng.

Pháp luật "bỏ rơi" một nửa thế giới

Trong báo cáo “Đảm bảo và tăng cường khả năng tiếp cận công lý cho tất cả phụ nữ và trẻ em gái” năm 2026, Cơ quan Liên hiệp quốc về bình đẳng giới (UN Women) cảnh báo: các hệ thống tư pháp đang thất bại trong việc hỗ trợ phụ nữ.

Khi phụ nữ bị từ chối công lý, niềm tin của công chúng vào các thể chế sẽ bị xói mòn, làm suy yếu nền tảng pháp quyền.

Bà Sima Bahous - Giám đốc điều hành UN Women

Thực tế đáng lo ngại khi tại hơn 54% quốc gia trên thế giới, hành vi cưỡng hiếp vẫn chưa được định nghĩa dựa trên sự đồng thuận. Điều này nghĩa là một phụ nữ có thể bị xâm hại nhưng pháp luật lại không công nhận đó là tội ác. Ngoài ra, tại gần 3/4 quốc gia, trẻ em gái vẫn có thể bị ép buộc kết hôn theo luật định, 44% quốc gia chưa có quy định về việc trả lương bình đẳng cho các công việc có giá trị tương đương. Đặc biệt, giữa các cuộc xung đột, bạo lực tình dục đã tăng vọt 87% trong vòng 2 năm qua, biến phụ nữ thành những nạn nhân trực diện của chiến tranh.

Một người mẹ và con gái trong khu trại Rabi Yasir dành cho người dân di tản nội địa ở thủ đô Mogadishu, Somalia - ẢNH: UNFPA/USAME NUR HUSSEIN
Một người mẹ và con gái trong khu trại Rabi Yasir dành cho người dân di tản nội địa ở thủ đô Mogadishu, Somalia - Ảnh: UNFPA/USAME NUR HUSSEIN

Nghịch lý ở sự kỳ vọng của giới trẻ

Nghiên cứu trên 23.000 người tại 29 quốc gia do công ty khảo sát Ipsos và Viện Lãnh đạo toàn cầu về phụ nữ thuộc Đại học King’s College London (Anh) thực hiện cho thấy một nghịch lý khó tin: thế hệ Z (sinh từ 1997-2012) vốn được coi là tiến bộ, lại đang có xu hướng quay lại với các giá trị truyền thống khắt khe. Cụ thể, 31% nam giới thế hệ Z vẫn mong muốn sự gắn kết gia đình theo lối cũ, nơi người vợ giữ vai trò hậu phương và nghe lời chồng.

Tại Hàn Quốc, cách biệt về nhận thức giới đang ngày càng trở nên gay gắt. Giáo sư Chung Hee-jung - Giám đốc Viện Lãnh đạo toàn cầu về phụ nữ - cho biết, xứ sở kim chi ghi nhận khoảng cách nhận thức lớn thứ hai thế giới, khi 65% nam giới nước này tin rằng bình đẳng giới đã đi quá xa, trong khi chỉ 42% phụ nữ đồng tình.

Những con số cho thấy, trong khi phụ nữ khao khát sự thay đổi, một bộ phận không nhỏ nam giới lại cảm thấy mình đang bị phân biệt đối xử bởi các phong trào bình đẳng. Thay vì xem đó là sự đối đầu, bà Chung Hee-jung nhận định đây là giai đoạn để 2 giới “thương lượng lại” các giá trị xã hội.

“Chính phủ cần những chính sách mềm mỏng hơn, như rút ngắn giờ làm việc hay tạo không gian cho sự sẻ chia công việc nhà, để cả nam và nữ đều cảm thấy hạnh phúc”.

Giáo sư Chung Hee-Jung


Hy vọng từ giáo dục và chính sách

Nghiên cứu của Viện George (Úc) chỉ ra, giáo dục chính là chìa khóa vàng. Một xã hội công bằng giúp giảm bớt áp lực trụ cột lên vai phái mạnh và mang lại sự ổn định cho gia đình.

Cứ 10% cải thiện về bình đẳng giới tổng thể sẽ giúp tăng tuổi thọ trung bình lên 3,7 năm cho phụ nữ và 2,9 năm cho nam giới.

Tại châu Phi, nhờ hoạt động đào tạo và cố vấn của Mạng lưới phụ nữ châu Phi trong giáo dục (AWEN), nhiều phụ nữ đã tự tin bước vào các vị trí lãnh đạo, thay đổi những luật lệ cũ kỹ thành những quy định nhân văn hơn. Cô Adama - 45 tuổi, giáo viên tại vùng Tây Phi - tâm sự: “Trước đây, tôi chưa bao giờ nghĩ tiếng nói của mình có thể vượt ra khỏi bốn bức tường. Nhưng khi được đào tạo và kết nối, tôi hiểu rằng mình có thể dẫn dắt và giúp đỡ những phụ nữ khác”.

Liên minh châu Âu (EU) đã công bố chiến lược bình đẳng giới giai đoạn 2026-2030, tập trung vào việc thu hẹp khoảng cách lương, thúc đẩy phụ nữ tham gia vào các lĩnh vực STEM và chính trị.

Tại Seoul (Hàn Quốc), các thành viên của Hội đồng Đoàn kết nữ công nhân tổ chức họp báo kêu gọi chính phủ đưa ra hệ thống công khai bình đẳng giới - Nguồn ảnh: Newsis
Tại Seoul (Hàn Quốc), các thành viên của Hội đồng Đoàn kết nữ công nhân tổ chức họp báo kêu gọi chính phủ đưa ra hệ thống công khai bình đẳng giới - Nguồn ảnh: Newsis

Cần 132 năm để lấp đầy khoảng cách giới

EU thừa nhận, với tốc độ thay đổi như hiện tại, sẽ phải mất thêm 50 năm nữa để đạt được sự bình đẳng hoàn toàn. Trên quy mô toàn cầu, Diễn đàn Kinh tế thế giới ước tính cần tới 132 năm để lấp đầy khoảng cách giới nếu không có những hành động đột phá.

AI làm sâu thêm định kiến về giới

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang vô tình làm trầm trọng thêm định kiến giới. Bạo lực trên không gian mạng, bao gồm cả các hình thức “deepfake” khiêu dâm, đang lan rộng mà chưa có khung pháp lý đủ mạnh để kiểm soát. Bên cạnh đó, tình trạng ẩn danh và các quy trình báo cáo phức tạp góp phần tạo ra một môi trường “ném đá giấu tay” cho những kẻ tấn công. Điều này không chỉ gây tổn thương cho nạn nhân mà còn khiến phụ nữ ngại lên tiếng.

Trước tình trạng này, Hội đồng châu Âu gần đây đã đưa ra các khuyến nghị nhằm ngăn chặn sự phân biệt đối xử ngay từ khâu thiết kế hệ thống AI, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình đối với các hành vi bạo lực được hỗ trợ bởi công nghệ.

Ngọc Hạ (theo UN Women, KCL, IPSOS, UN, COE, WEF, Korea Times, Brussels Times)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI