Trung Quốc đề xuất hạ tuổi kết hôn xuống còn 16

Tỉ lệ sinh của Trung Quốc giảm vào năm 2025 xuống mức thấp nhất được ghi nhận, dẫn đến dân số giảm khi tỉ lệ tử vong tăng - Ảnh: France 24

Tại kỳ họp quốc hội thường niên tại Trung Quốc diễn ra hồi tuần này, nhiều đại biểu Trung Quốc đã đề xuất các chính sách mạnh tay hơn nhằm khuyến khích giới trẻ kết hôn và sinh con.

Một trong những đề xuất gây chú ý là việc hạ độ tuổi kết hôn tối thiểu đối với phụ nữ từ 20 xuống còn 16. Đồng thời, một số đại biểu cũng đề nghị tăng mạnh trợ cấp nuôi con, đặc biệt đối với các gia đình có nhiều con.

Theo số liệu chính thức được công bố vào tháng 1/2026, tỉ lệ sinh của Trung Quốc trong năm 2025 chỉ đạt 5,63 ca sinh trên mỗi 1.000 người - mức thấp nhất từng được ghi nhận. Con số này giảm đáng kể so với mức thấp trước đó là 6,39 vào năm 2023. Trong khi đó, tỉ lệ tử vong đã tăng lên 8,04 trên mỗi 1.000 người, khiến dân số nước này giảm khoảng 3,39 triệu người, xuống còn khoảng 1,4 tỉ người. Đây là năm thứ tư liên tiếp dân số Trung Quốc suy giảm.

Để khuyến khích các gia đình sinh con, từ năm 2025 chính phủ Trung Quốc đã triển khai chương trình trợ cấp 300 nhân dân tệ mỗi tháng cho mỗi trẻ em dưới 3 tuổi. Bộ trưởng Y tế Trung Quốc Lei Haichao nhấn mạnh rằng dù mức hỗ trợ này không lớn đối với từng gia đình, nhưng trên quy mô toàn quốc, đây là một cam kết tài chính rất lớn từ phía chính phủ. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đang mở rộng hệ thống chăm sóc trẻ em với 890.000 vị trí giữ trẻ giá rẻ được bổ sung chỉ riêng trong năm 2025, nâng tổng số lên khoảng 6,6 triệu chỗ trên toàn quốc.

Một số đề xuất khác cũng được đưa ra, bao gồm thành lập quỹ hưu trí bổ sung dành riêng cho các bà mẹ nghỉ việc để chăm sóc con cái, hỗ trợ tài chính cho các phương pháp hỗ trợ sinh sản, cũng như các chính sách thuế, nhà ở và giáo dục ưu đãi cho các gia đình có con nhỏ.

Ngoài ra, có ý kiến cho rằng các trường đại học nên đóng vai trò tích cực hơn trong việc khuyến khích sinh viên hình thành quan điểm tích cực về hôn nhân và gia đình, bởi nhiều nghiên cứu tại Trung Quốc cho thấy sinh viên hiện nay ít hẹn hò, ít kết hôn và có xu hướng không muốn sinh con do áp lực học tập và công việc.

Tuy nhiên, đề xuất hạ độ tuổi kết hôn xuống 16 đã gây ra nhiều tranh cãi trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều người cho rằng phụ nữ ở độ tuổi này chưa có đủ trải nghiệm sống để đưa ra quyết định quan trọng như kết hôn hay sinh con. Một số ý kiến khác cũng đặt câu hỏi về tính phù hợp của việc quan hệ tình dục dưới 18 tuổi - độ tuổi được coi là trưởng thành tại Trung Quốc - dù luật pháp nước này quy định độ tuổi đồng thuận tình dục là 14.

Theo các chuyên gia, chỉ tập trung vào các chính sách khuyến khích sinh con có thể chưa đủ để đảo ngược xu hướng giảm sinh. Phó giáo sư Mu Zheng, chuyên gia về gia đình và hôn nhân tại Đại học Quốc gia Singapore, cho rằng các nhà hoạch định chính sách cần tiếp cận vấn đề một cách toàn diện hơn.

Bà nhận định rằng chi phí nhà ở cao, áp lực công việc lớn, chi phí giáo dục và chăm sóc trẻ em đắt đỏ cùng với những bất ổn kinh tế - xã hội lâu dài đang ảnh hưởng mạnh đến quyết định sinh con của các cặp đôi trẻ.

Theo bà Mu, những chính sách giúp giảm áp lực công việc và cải thiện chất lượng cuộc sống có thể mang lại hiệu quả lâu dài hơn so với các biện pháp chỉ tập trung trực tiếp vào việc khuyến khích sinh con.

Thực tế, nhiều người trẻ tại Trung Quốc vẫn tỏ ra thận trọng trước việc lập gia đình và sinh con. Zhang Juan, 29 tuổi, sống tại thành phố Trùng Khánh, cho biết cô và chồng - kết hôn vào tháng 12/2025 - đã thống nhất với gia đình hai bên rằng họ sẽ hoãn kế hoạch sinh con ít nhất 3 năm.

Theo Zhang, vợ chồng cô muốn tận hưởng cuộc sống hôn nhân và có thêm thời gian tích lũy tài chính trước khi nghĩ đến việc nuôi con.

“Chúng tôi thực sự thấy ổn nếu không có con. Việc nuôi dạy trẻ quá tốn kém và gần như toàn bộ cuộc sống sẽ xoay quanh chúng” - cô chia sẻ.

Trọng Trí (theo Strait Times)