Không để người dân vất vả hơn khi làm thủ tục trực tuyến

Đưa dịch vụ công đến tận khu dân cư

Sáng 12/6, UBND TPHCM tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ trọng tâm công tác cải cách hành chính năm 2026. Nhiều mô hình mới, cách làm sáng tạo từ cơ sở đã được chia sẻ, cho thấy quyết tâm chuyển từ tư duy “giải quyết hồ sơ” sang “phục vụ người dân” trên nền tảng số.

Chủ tịch UBND phường Phú Nhuận Nguyễn Thị Như Ý tham luận tại hội nghị - Ảnh: T.T

Bà Nguyễn Thị Như Ý - Chủ tịch UBND phường Phú Nhuận - cho rằng, yêu cầu của người dân hiện nay không chỉ dừng ở việc hồ sơ được giải quyết đúng hạn, mà còn phải thuận tiện, nhanh chóng và mang lại sự hài lòng.

Theo bà, cải cách hành chính không còn đơn thuần là xử lý thủ tục mà cần chuyển mạnh sang mô hình phục vụ. Từ thực tiễn đó, phường Phú Nhuận triển khai 3 chuyển đổi lớn: từ người dân tự làm thủ tục sang chính quyền đồng hành cùng người dân làm thủ tục; từ xử lý hồ sơ giấy sang vận hành trên dữ liệu số; từ phục vụ tại trụ sở sang mang dịch vụ công đến tận khu dân cư.

Điểm nhấn của mô hình là việc triển khai các tổ công nghệ số cộng đồng “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, trực tiếp hỗ trợ người dân tạo tài khoản định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Trong đợt thí điểm tại 5 khu phố, địa phương đã hỗ trợ hơn 500 lượt người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến và giải quyết ngay trong ngày.

“Giá trị của chuyển đổi số không nằm ở số lượng phần mềm hay tỉ lệ số hóa, mà ở việc người dân giảm được bao nhiêu giấy tờ, giảm bao nhiêu lần đi lại và tiết kiệm được bao nhiêu thời gian” - bà nhấn mạnh.

Từ quan điểm này, phường Phú Nhuận tập trung khai thác và tái sử dụng dữ liệu điện tử đã được xác thực; ưu tiên sử dụng dữ liệu dân cư và dữ liệu chuyên ngành để hạn chế việc người dân phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Không chỉ giải quyết hồ sơ đúng hạn, nhiều địa phương tại TPHCM đang chủ động đưa dịch vụ công đến tận khu dân cư, giúp người dân giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian và chi phí - Ảnh: Thanh Tâm

Từ ngày 1/7 đến nay, phường đã tiếp nhận và giải quyết khoảng 22.000 hồ sơ hành chính. Trong đó, gần 2.000 hồ sơ hộ tịch được giải quyết trong ngày; hơn 4.500 hồ sơ được rút ngắn thời gian xử lý từ một ngày làm việc trở lên. Tỉ lệ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 100%.

Địa phương cũng hỗ trợ hơn 31.000 lượt người dân thực hiện hồ sơ trực tuyến; tỉ lệ tái sử dụng dữ liệu điện tử đạt trên 80%, giúp giảm khoảng 12.000 lượt giấy tờ phải nộp lại. Thời gian xử lý ở một số lĩnh vực như hộ tịch, hộ kinh doanh, bảo trợ xã hội được rút ngắn trung bình 30%; tỉ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 98%.

Khai thác dữ liệu để giảm gánh nặng thủ tục

Theo bà Vũ Thị Huỳnh Mai - Phó chánh văn phòng UBND TPHCM - hiện thành phố đã triển khai dịch vụ công trực tuyến đối với 2.042 trong tổng số 2.188 thủ tục hành chính. Đặc biệt, 100% thủ tục liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, tương ứng 1.301 thủ tục, đã được xử lý trên môi trường điện tử.

Từ đầu năm 2026 đến ngày 18/5, toàn thành phố tiếp nhận hơn 1,67 triệu hồ sơ. Trong số hồ sơ đã giải quyết, gần 1,5 triệu hồ sơ được xử lý đúng hạn; hơn 10.000 hồ sơ quá hạn.

Các cơ quan hành chính đã cấp khoảng 1,4 triệu bản điện tử kết quả giải quyết thủ tục hành chính; gần 1,8 triệu thành phần hồ sơ được khai thác, tái sử dụng thông tin từ cơ sở dữ liệu thay thế cho hồ sơ giấy.

Về tiến độ làm sạch dữ liệu, ông Võ Minh Thành - Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM - cho biết, thành phố đã tạo lập và đồng bộ lên Trung tâm Dữ liệu quốc gia hàng chục triệu dữ liệu quan trọng. Trong đó có 13,4 triệu dữ liệu hộ tịch, 4,2 triệu dữ liệu đất đai, 7,4 triệu dữ liệu hôn nhân, 3,7 triệu hồ sơ người lao động đã được số hóa; hơn 4,1 triệu sổ sức khỏe điện tử và trên 125.000 văn bằng tốt nghiệp THPT đã sẵn sàng tích hợp.

Ông Thành đề nghị các sở, ngành và địa phương tăng cường khai thác, tái sử dụng nguồn dữ liệu đã được kết nối từ các bộ, ngành nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết công việc và giảm yêu cầu cung cấp hồ sơ cho người dân.

Ông Phạm Minh Hùng - Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính (Bộ Nội vụ) - phát biểu tại hội nghị - Ảnh: Thanh Tâm

Ông Phạm Minh Hùng - Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính (Bộ Nội vụ) - đánh giá, việc đơn giản hóa thủ tục trên cơ sở dữ liệu là giải pháp quan trọng để giảm gánh nặng cho cả cơ quan quản lý và người dân.

Theo ông, khi các cơ quan nhà nước đã có dữ liệu thì người dân không nên phải kê khai hoặc nộp lại nhiều lần. Trong bối cảnh khối lượng công việc ngày càng tăng trong khi biên chế ngày càng tinh gọn, việc khai thác hiệu quả dữ liệu sẽ góp phần nâng cao năng suất và chất lượng phục vụ.

Ông cũng lưu ý TPHCM cần tiếp tục đầu tư hạ tầng số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và xây dựng các dịch vụ công trực tuyến thân thiện, dễ sử dụng. “Nếu làm hồ sơ trực tuyến mà khó hơn, phức tạp hơn so với nộp trực tiếp thì người dân sẽ không tham gia” - ông Phạm Minh Hùng nhấn mạnh.

Thanh Tâm