“Sống già độc lập” ngay giữa cộng đồng

Sự trỗi dậy của xu hướng "dưỡng già tại chỗ"

Mất cả 2 chân, bà C. - 85 tuổi, ở Singapore - từng sống cùng chồng và con trai út. Nhưng sau khi chồng qua đời, bà chuyển vào một viện dưỡng lão. Nơi đây an toàn nhưng quy trình sinh hoạt cứng nhắc khiến bà cảm thấy tù túng. Bà khao khát một nơi mà mình có thể tự đưa ra các lựa chọn cá nhân trong khi vẫn nhận được sự hỗ trợ cần thiết.

Cuối cùng, bà tìm thấy câu trả lời tại khu căn hộ chăm sóc cộng đồng Làng Harmony ở khu Bukit Batok. Từ khi mua căn hộ và dọn vào ở, bà vừa có người hỗ trợ các việc vặt như giặt giũ, nhắc uống thuốc, vừa có sự tự do để tự mình đi xe lăn đến khu ẩm thực, tập thể dục buổi sáng và chơi mạt chược cùng bạn bè. Mô hình này trả lại cho bà C. niềm vui sống và lòng tự trọng - điều mà các cơ sở y tế tập trung khó lòng mang lại.

Theo tiến sĩ Kelvin Tan (Đại học Khoa học xã hội Singapore), các viện dưỡng lão truyền thống thường tập trung vào sinh tồn y tế nhưng lại vô tình ngăn cách người cao tuổi khỏi các thói quen quen thuộc và khu vực sinh sống của họ. Bởi vậy, xu hướng “sống già độc lập” lên ngôi. Khác với viện dưỡng lão hay các khu hỗ trợ sinh hoạt chuyên sâu, mô hình này cung cấp nhà ở và tiện ích cho những người cao tuổi còn khỏe mạnh, năng động. Họ sống trong các căn hộ riêng hoặc khu cộng đồng được thiết kế chuyên biệt, nơi họ có thể tự thực hiện các sinh hoạt hằng ngày như ăn uống, tắm rửa nhưng vẫn được tiếp cận dịch vụ hỗ trợ như dọn dẹp, ăn uống chung và các hoạt động xã hội.

Ông Toshikatsu Nakazawa - Chủ tịch Hiệp hội Nhà ở trả phí cho người cao tuổi Nhật Bản - nhấn mạnh sự cần thiết của việc cung cấp các lựa chọn nhà ở phù hợp với nhiều phong cách sống khác nhau. Ở Nhật Bản - quốc gia “siêu già” đầu tiên trên thế giới - những ngôi nhà dành cho người cao tuổi được thiết kế không rào cản, tích hợp dịch vụ theo dõi cuộc sống và liên kết với cơ sở chăm sóc y tế, giúp người già sống an toàn ngay tại cộng đồng quen thuộc của họ.

Làn sóng đầu tư chỗ ở cho người già

Không chỉ đáp ứng nhu cầu xã hội, mô hình “dưỡng già tại chỗ” đang tạo ra cơn sốt trên thị trường bất động sản và dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Theo dữ liệu từ Trung tâm Đầu tư quốc gia về nhà ở và chăm sóc người cao tuổi Mỹ, thế hệ Baby Boomers (những người sinh từ năm 1946-1964) đang thúc đẩy tỉ lệ lấp đầy tại các cộng đồng sống độc lập lên mức gần 90% trong năm 2025. Ông Dwayne Clark - CEO của công ty cung cấp dịch vụ nhà ở cho người cao tuổi Aegis Living (Mỹ) - cho hay, giá thuê 1 căn hộ cao cấp dành cho người cao tuổi có thể lên tới 12.000 USD/tháng.

Ở châu Âu, nước Ý cũng đang tái định nghĩa việc chăm sóc tuổi già. Dự án Villaggio Novoli tại vùng Florence đã cải tạo một tòa nhà bỏ hoang thành 37 căn hộ hiện đại cho người trên 65 tuổi. Cư dân có không gian riêng tư nhưng vẫn được kết nối qua các phòng sinh hoạt chung ở mỗi tầng, dịch vụ y tế tại chỗ và các hoạt động như lớp học nấu ăn hay dã ngoại.

Ở Đông Nam Á, Malaysia cũng đang bắt nhịp với dự án thí điểm tại tỉnh Penang, trong đó xây dựng 290 đơn vị nhà ở độc lập trên diện tích 4,05ha, tích hợp các tiện ích chăm sóc sức khỏe và lối sống lành mạnh.

Mặc dù mô hình sống độc lập mang lại nhiều lợi ích cho người già, các chuyên gia cũng cảnh báo về những thách thức tiềm ẩn, đặc biệt là sự cô đơn. Một nghiên cứu năm 2020 trên tạp chí Aging and Mental Health chỉ ra rằng, ngay cả khi sống trong các cộng đồng đầy ắp hoạt động xã hội, người già vẫn có thể cảm thấy cô đơn.

Tiến sĩ Dilip Jeste - cựu Chủ tịch Hiệp hội Tâm thần Mỹ - cho biết, sự cô đơn mang tính chủ quan. Vì vậy, việc chỉ tăng cường các hoạt động bề nổi là chưa đủ. Người cao tuổi cần sự kết nối sâu sắc, lòng trắc ẩn và sự thấu hiểu để thực sự vượt qua cảm giác bị bỏ rơi.

Linh La (theo CNA, Marketin, The Florentine, NST, Mcknights Senior Living, Senior Housing News, CNBC)