Mỹ đau đầu tìm cách mở mạch dầu mỏ Trung Đông

Tổng thống Donald Trump và Phó Tổng thống JD Vance cùng tham gia buổi họp báo tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng - Ảnh: Alex Wong/Getty Images

Chiến sự kéo dài hơn dự tính

Tính đến trung tuần tháng 3/2026, chiến dịch quân sự của Israel nhắm vào Iran đã chính thức bước sang tuần thứ ba nhưng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Quân đội Israel (IDF) cho biết họ đã chuẩn bị sẵn sàng cho ít nhất 3 tuần tác chiến cao điểm tiếp theo với hàng ngàn mục tiêu tiềm năng.

Người phát ngôn quân đội Israel, ông Nadav Shoshani, khẳng định các kế hoạch tác chiến chi tiết đã được phê duyệt nhằm làm suy yếu tối đa năng lực phản công của Iran thông qua việc tấn công vào cơ sở hạ tầng tên lửa đạn đạo, các cơ sở hạt nhân và hệ thống an ninh của nước này.

Trong khi đó, phía Iran cũng không hề chùn bước. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã tiến hành hàng loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) và tên lửa nhắm vào các vị trí chiến lược tại Tel Aviv, các trung tâm tiếp nhiên liệu hàng không và cả những căn cứ quân sự của Mỹ tại Abu Dhabi và Bahrain.

Những đợt oanh tạc qua lại đã để lại những hậu quả đau lòng cho thường dân. Tại tỉnh Markazi, miền trung Iran, các báo cáo ghi nhận nhiều người thương vong sau các đợt không kích trúng vào khu dân cư và trường học.

Trong khi đó, những người dân tại Tehran chia sẻ rằng họ đang sống trong trạng thái bị cô lập hoàn toàn khi internet bị cắt đứt và nỗi sợ hãi bao trùm ngay trước thềm Tết Nowruz của người Ba Tư.

Cú sốc năng lượng và sự tê liệt cửa ngõ thương mại

Tác động của chiến sự không chỉ dừng lại ở biên giới các quốc gia trực tiếp tham chiến mà đang lan rộng, bóp nghẹt nền kinh tế toàn cầu. Việc eo biển Hormuz – nơi lưu thông của 20% lượng dầu mỏ và khí đốt hóa lỏng thế giới – bị đóng cửa đã tạo ra một cú sốc lớn.

Giá dầu Brent đã tăng vọt lên mức hơn 104,5 USD/thùng, trong khi dầu WTI cũng ghi nhận mức tăng đáng kể vào ngày 16/3. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng sự gián đoạn nguồn cung ở quy mô này là một trong những thách thức lớn nhất trong lịch sử năng lượng thế giới.

Tình hình trở nên tồi tệ hơn khi các cơ sở năng lượng tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) liên tục bị tấn công.

Mỏ khí Shah khổng lồ đã phải tạm dừng hoạt động để đánh giá thiệt hại sau một vụ hỏa hoạn do drone gây ra. Cùng lúc đó, khu công nghiệp dầu mỏ Fujairah, nơi có trữ lượng lưu trữ thương mại lớn nhất khu vực, cũng rung chuyển vì các vụ nổ.

Ngay cả hoạt động hàng không cũng không ngoại lệ khi sân bay quốc tế Dubai phải tạm dừng các chuyến bay trong nhiều giờ do khói đen từ các kho nhiên liệu bị tấn công gần đó bao phủ bầu trời.

Giá dầu tiếp tục tăng, bất chấp việc Mỹ cấp phép 30 ngày cho các quốc gia mua dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Nga trên biển - Ảnh: Bloomberg/Getty Images

Nỗ lực ngoại giao và sự chia rẽ của các đồng minh

Trước tình thế cấp bách, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang nỗ lực kêu gọi một liên minh quốc tế để bảo vệ tuyến đường hàng hải quan trọng qua eo biển Hormuz.

Các nhà ngoại giao Mỹ đã được chỉ thị làm việc ráo riết với chính phủ các nước để thúc đẩy việc liệt Iran và các nhóm ủy nhiệm vào danh sách khủng bố nhằm gia tăng áp lực kinh tế. Tuy nhiên, lời kêu gọi này đang vấp phải sự thận trọng từ nhiều đồng minh lâu đời.

Anh tuyên bố sẽ nỗ lực mở lại đường thủy nhưng không muốn bị kéo sâu vào một cuộc chiến toàn diện. Trong khi đó, Đức và Nhật Bản khẳng định không có kế hoạch cử lực lượng hải quân tham gia chiến dịch này.

Sự chia rẽ này phản ánh nỗi lo ngại về việc leo thang xung đột không kiểm soát. Bên cạnh những áp lực quốc tế, ông Trump còn đối mặt với những tranh cãi nội bộ khi tuyên bố về việc được các cựu Tổng thống Mỹ ủng hộ hành động quân sự đã bị phía các ông Bill Clinton, George W. Bush, Barack Obama và Joe Biden đồng loạt phủ nhận.

Thế giới đang hồi hộp theo dõi từng động thái tại Trung Đông. Khi các bên vẫn cứng rắn với mục tiêu của mình, tương lai về một giải pháp hòa bình dường như vẫn còn rất xa vời, để lại gánh nặng lên vai người dân vô tội và sự bất ổn của nền kinh tế toàn cầu.

Linh La (theo NBC, CNBC, CNN, the Guardian)