Iran cảnh báo eo biển Hormuz có thể đóng lại nếu Mỹ không chấm dứt phong tỏa

18/04/2026 - 10:20

PNO - Ngày 17/4, Iran thông báo mở cửa trở lại eo biển Hormuz sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời tại Lebanon, song cảnh báo tuyến đường huyết mạch này có thể bị đóng lại nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa hải quân đối với các cảng của Tehran.

Iran sẽ đóng cửa eo biển Hormuz trừ khi lệnh phong tỏa của Mỹ được dỡ bỏ, Chủ tịch Quốc hội Iran nói
Iran sẽ đóng cửa eo biển Hormuz trừ khi lệnh phong tỏa của Mỹ được dỡ bỏ, Chủ tịch Quốc hội Iran nói

Ngoại trưởng Iran, Abbas Araqchi, cho biết eo biển Hormuz sẽ được mở cho mọi tàu thương mại trong thời gian hiệu lực của lệnh ngừng bắn 10 ngày do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Lebanon. Thỏa thuận này được kỳ vọng tạo động lực cho các nỗ lực đàm phán hòa bình rộng hơn trong khu vực.

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, từng chiếm khoảng 1/5 lưu lượng dầu mỏ toàn cầu. Việc mở lại tuyến đường này ngay lập tức tác động đến thị trường: giá dầu giảm mạnh trong khi chứng khoán quốc tế tăng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh động thái từ Tehran, gọi đây là “một ngày tuyệt vời cho thế giới”. Tuy nhiên, ông khẳng định Washington sẽ duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận toàn diện.

Phía Iran phản ứng cứng rắn. Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Baqer Qalibaf, tuyên bố eo biển “sẽ không tiếp tục mở” nếu Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa. Ông cũng cáo buộc Washington đưa ra những phát biểu sai lệch về tiến trình đàm phán.

Trong khi đó, các điều kiện đi lại qua eo biển vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Iran yêu cầu tàu thuyền phải phối hợp với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, và cấm các tàu liên quan đến Mỹ hoặc Israel đi qua. Hải quân Mỹ cũng cảnh báo nguy cơ thủy lôi trong khu vực vẫn chưa được đánh giá đầy đủ.

Dữ liệu vận tải cho thấy một nhóm khoảng 20 tàu đã tiếp cận eo biển trong ngày 17/4 nhưng phần lớn phải quay đầu, phản ánh sự thận trọng của các hãng vận tải quốc tế. Nhiều công ty cho biết họ cần thêm đảm bảo an toàn trước khi nối lại hoạt động bình thường.

Về mặt ngoại giao, triển vọng đàm phán vẫn còn nhiều bất định. Một số nguồn tin cho biết các cuộc gặp có thể diễn ra tại Islamabad (Pakistan) trong thời gian tới, với khả năng đạt được thỏa thuận sơ bộ nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn.

Một trong những vấn đề then chốt là chương trình hạt nhân của Iran. Tổng thống Trump cho biết Mỹ muốn thu hồi lượng uranium làm giàu của Iran và đưa về Mỹ. Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, bác bỏ hoàn toàn đề xuất này, khẳng định Tehran sẽ không chuyển giao uranium dưới bất kỳ hình thức nào.

Theo các nguồn tin, Mỹ từng đề xuất đình chỉ chương trình hạt nhân Iran trong 20 năm, trong khi Iran chỉ chấp nhận tạm dừng từ 3–5 năm. Một phương án thỏa hiệp có thể là giảm một phần kho dự trữ uranium.

Dù có những tín hiệu tích cực, giới chức Iran cho biết vẫn còn “những khoảng trống cần giải quyết” trước khi đạt được thỏa thuận sơ bộ. Trong khi đó, các giáo sĩ cấp cao tại nước này tiếp tục thể hiện lập trường cứng rắn, nhấn mạnh Iran sẽ không đàm phán trong thế yếu.

Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon nhìn chung được duy trì, dù vẫn xuất hiện một số cáo buộc vi phạm. Cuộc xung đột bùng phát từ đầu tháng 3 đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Giới quan sát nhận định, việc mở lại eo biển là tín hiệu tích cực ban đầu, nhưng rủi ro địa chính trị và những bất đồng sâu sắc giữa Mỹ và Iran vẫn có thể khiến tình hình nhanh chóng đảo chiều.

Trọng Trí (theo CNN)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI