Áp lực gia đình khiến nhiều người Singapore rơi vào cảnh vô gia cư kéo dài

Tình trạng vô gia cư dài hạn tại Singapore bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, trong đó có những đổ vỡ trong gia đình - Ảnh: CNA

Một nghiên cứu kéo dài 3 năm do Viện Nghiên cứu Chính sách Singapore (IPS) thực hiện cho thấy tình trạng vô gia cư dài hạn tại đảo quốc này phức tạp và đa chiều hơn nhiều so với nhận thức trước đây. Vô gia cư không đơn thuần xuất phát từ thiếu thu nhập hay mất việc làm, mà còn là kết quả của những áp lực tích tụ trong suốt cuộc đời, đặc biệt liên quan đến gia đình.

Kết quả nghiên cứu được công bố cùng thời điểm Bộ Phát triển Xã hội và Gia đình Singapore (MSF) công bố thống kê người ngủ ngoài đường năm 2025, cho thấy vô gia cư vẫn là thách thức xã hội dai dẳng, đòi hỏi cách tiếp cận sâu và bền vững hơn.

Theo IPS, những biến cố trong gia đình như ly hôn, ly thân, mâu thuẫn kéo dài, bạo lực gia đình hay gánh nặng chăm sóc người thân cao tuổi là các yếu tố nổi bật khiến nhiều người mất đi chỗ dựa, từ đó rơi vào tình trạng không có nhà ở ổn định. Gia đình đơn thân được xác định là nhóm chịu nhiều áp lực nhất, khi phải đối mặt đồng thời với khó khăn tài chính, trách nhiệm nuôi con, xung đột gia đình và các vấn đề sức khỏe tinh thần.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những người đã ly hôn, đang trong quá trình ly thân hoặc góa bụa thường phải gánh nhiều dạng căng thẳng chồng chéo, làm tăng nguy cơ vô gia cư kéo dài. Dữ liệu từ giai đoạn đầu của nghiên cứu (2021-2022), dựa trên phỏng vấn những người từng sống trong các trung tâm tạm trú, cho thấy hơn một nửa số người tham gia đã trải qua ít nhất 5 yếu tố rủi ro khác nhau trong đời. Trong đó, mất thu nhập, trình độ học vấn thấp, mâu thuẫn gia đình và đổ vỡ hôn nhân là những khó khăn phổ biến nhất.

Đáng chú ý, tình trạng vô gia cư hiếm khi bắt đầu bằng việc ''ra đường'' ngay lập tức. Phần lớn người được khảo sát từng sống trong các nhà ở tạm bợ, không ổn định, trước khi buộc phải ngủ ngoài trời khi không còn lựa chọn nào khác. Điều này cho thấy vô gia cư là quá trình trượt dài chứ không phải hệ quả của một biến cố đơn lẻ.

IPS cũng cảnh báo nguy cơ vô gia cư có thể hình thành từ rất sớm. Những người lớn lên trong gia đình thu nhập thấp, bỏ học sớm, trải qua xung đột gia đình hoặc mất người chăm sóc từ nhỏ thường thiếu nền tảng giáo dục, kỹ năng nghề nghiệp và mạng lưới hỗ trợ xã hội. Khi trưởng thành, họ dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc như thất nghiệp, bệnh tật hay tan vỡ hôn nhân.

Nghiên cứu phân loại người vô gia cư thành 2 nhóm chính: nhóm thường xuyên ngủ ngoài đường và nhóm sống trong các trung tâm tạm trú. Cả 2 đều đối mặt với nhiều rào cản khi tìm cách tái hòa nhập. Người ngủ ngoài đường thường gặp vấn đề về sức khỏe thể chất, tinh thần và dễ hình thành những hành vi sinh tồn tiêu cực. Trong khi đó, người sống tại trung tâm tạm trú lại gặp khó khăn với việc sống chung, an toàn cá nhân và tính tạm thời của chỗ ở, khiến họ có nguy cơ quay trở lại cảnh vô gia cư.

Từ những phát hiện này, các nhà nghiên cứu kêu gọi thay đổi tư duy chính sách, chuyển trọng tâm từ can thiệp khi vô gia cư đã xảy ra sang phòng ngừa từ sớm, đặc biệt với những cá nhân và gia đình đang chịu áp lực cao.

Theo tiến sĩ Harry Tan, trưởng nhóm nghiên cứu, vô gia cư dài hạn không thể giải quyết bằng một chính sách đơn lẻ. ''Gia đình, cộng đồng và nhà nước đều đóng vai trò then chốt. Chỉ khi các mối quan hệ xã hội được nâng đỡ kịp thời, vòng xoáy vô gia cư mới có thể được chặn lại'' - ông nhấn mạnh.

Nhật Minh (theo CNA)