Triển lãm 'Minh họa trên báo' tôn vinh sự gắn bó giữa báo chí, văn chương và mỹ thuật

Minh họa trên báo chí từ lâu đã không còn là hình vẽ mang tính bổ trợ cho nội dung, mà đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật độc lập, giúp bạn đọc tiếp cận nội dung văn bản một cách dễ dàng, trọn vẹn và đa chiều hơn. Để có được một tác phẩm minh họa chất lượng, người họa sĩ phải dành nhiều thời gian để đọc, suy ngẫm về những câu chuyện, nhân vật, hàm ý cùng vẻ đẹp ngôn từ của văn bản. Từ đó, thông qua hình khối, đường nét và sắc màu, họ thể hiện cách cảm, cách nhìn rất riêng của mình về tác phẩm văn học, báo chí ấy.

Chính vì lẽ đó, công việc minh họa chưa bao giờ là điều đơn giản. Đó là một thử thách không hề nhỏ đối với các họa sĩ, bởi ngoài việc thấu hiểu văn bản, họ còn phải đối diện với áp lực về thời gian, nhưng chính điều đó cũng thúc đẩy các họa sĩ bật lên những ý tưởng táo bạo và xuất thần, tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho các bức tranh được trưng bày tại triển lãm lần này.

Quang cảnh buổi khai mạc Triển lãm - Ảnh: T.A

Sự gắn bó khăng khít, bền chặt

Tại không gian triển lãm, công chúng có cơ hội thưởng lãm những nét vẽ độc đáo từ 23 họa sĩ thuộc nhiều thế hệ thực hành nghệ thuật tại Việt Nam. Người xem có thể gặp lại những tên tuổi lớn của nền Mỹ thuật Việt Nam từ trước thời kỳ đổi mới, như PGS, Nhà giáo Nhân dân, họa sĩ Lê Anh Vân; hay những tác giả có đóng góp quan trọng vào sự tiến triển của mỹ thuật nước nhà từ sau thời kỳ đổi mới đến nay, như Đào Hải Phong, Phạm An Hải, Đặng Tiến...

Bên cạnh đó, triển lãm cũng quy tụ những cá tính hội họa đương đại đang nhận được sự quan tâm lớn từ giới chuyên môn và công chúng, như Bùi Tiến Tuấn, Nguyễn Dương Đính (Inh Nguyễn), Vũ Đình Tuấn... Sức hút thị giác của báo chí tiếp tục được nối dài bởi bảng màu phong phú, tươi mới từ thế hệ họa sĩ trẻ hơn, như Trần Xuân Bình, Nguyễn Văn Đức, Tùng Nguyễn, Thu Trang...

Đáng chú ý, nhiều tác giả tham gia triển lãm đã từng hoặc đang công tác tại các tòa soạn báo với nhiều vị trí khác nhau, từ phụ trách thiết kế trang báo, thư ký tòa soạn cho đến biên tập viên chuyên môn. Dù ở vị trí nào, họ cũng dành cho mỹ thuật một tình cảm đặc biệt sâu sắc.

Các tác phẩm tại triển lãm - Ảnh: T.A

Khẳng định bản sắc trước làn sóng công nghệ

Phát biểu tại buổi khai mạc triển lãm, ông Lê Quốc Minh - Tổng Biên tập Báo Nhân Dân - cho biết sự tham gia của các văn nghệ sĩ trên Báo Nhân Dân thật sự tạo nên sự khác biệt và định hình một bản sắc riêng biệt. Bên cạnh việc đăng tải thông tin đúng định hướng, Báo Nhân Dân luôn chủ động tham gia rất nhiều hoạt động văn hóa. Để đạt được những dấu ấn nổi bật đó, sự đóng góp thầm lặng nhưng to lớn của các văn nghệ sĩ, các nhà báo là vô cùng quý báu, góp phần tạo nên những nét riêng, độc đáo cho tờ báo.

Chia sẻ sâu hơn về nghề, họa sĩ Lê Anh Vân bày tỏ niềm xúc động: “Triển lãm giới thiệu những tác phẩm minh họa suốt thời gian qua là một điều rất thú vị. Nhờ sự kiện này, chúng ta mới có cơ hội xem lại và thực sự chiêm nghiệm những bản gốc quý giá mà các họa sĩ đã tâm huyết thực hiện để đóng góp cho các trang báo”.

Triển lãm diễn ra từ ngày 18 - 23/6/2026 - Ảnh: T.A

Đứng trước câu hỏi đang được quan tâm hiện nay về việc liệu rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế họa sĩ minh họa hay không, họa sĩ Lê Anh Vân chia sẻ rằng AI không thể thành người và không thay thế được họa sĩ. AI thiếu đi tình cảm - thứ cốt lõi làm nên cầu nối giữa họa sĩ, bài báo và bạn đọc.

Theo họa sĩ Lê Anh Vân, đối với thể loại minh họa, việc tìm ra một ngôn ngữ tạo hình phù hợp với đặc thù của báo chí là một câu chuyện rất vất vả của người nghệ sĩ. Bước vào giai đoạn mới, trước lượng bạn đọc ngày càng nâng cao tầm hiểu biết, người họa sĩ cũng cần không ngừng nâng cao tay nghề, đồng thời báo chí cũng ngày càng giữ vững vai trò, tầm ảnh hưởng của mình.

Triển lãm diễn ra từ ngày 18 - 23/6, tại trụ sở Báo Nhân Dân - 71 Hàng Trống, Hà Nội.

Nhật Thu