Virus Corona yếu hơn SARS nhưng cũng khởi phát từ loài dơi

22/01/2020 - 18:57

Theo nghiên cứu mới nhất của các nhà khoa học Trung Quốc, virus đang gây "bệnh lạ” làm hoang mang toàn cầu được tìm thấy ở dơi và khả năng truyền sang người rất cao.

Mối liên hệ với loài động vật hoang dã nói trên đã được xác nhận vào hôm nay, 22/1 bởi Gao Fu - Tổng giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Trung Quốc. Theo đó, Corona có chung “tổ tiên” với virus gây Hội chứng viêm phổi cấp SARS, mang mã gen HKU9-1, được tìm thấy ở dơi.

Chủng virus mới liên quan tới loài dơi, theo các nhà khoa học Trung Quốc. Ảnh: Shutterstock
Chủng virus mới liên quan tới loài dơi - theo các nhà khoa học Trung Quốc. Ảnh: Shutterstock

Các nhà nghiên cứu tính toán, chủng mới này có khả năng liên kết với protein người cao bất thường. Gao cho hay, Corona - thủ phạm gây ra ổ dịch viêm phổi ở thành phố Vũ Hán đã làm hơn 440 người mắc bệnh trên khắp Trung Quốc, trong đó đã có 9 trường hợp tử vong.

“Virus có thể phát tán từ loài động vật hoang dã được bán tại một chợ hải sản ở Vũ Hán. Một thách thức lớn là chủng mới đang tỏ ra thích nghi và biến đổi” - Gao cảnh báo và xác nhận virus Corona có thể lây truyền giữa người với người.

Phát hiện của các nhà khoa học cho thấy mối nguy hiểm do virus tương tự virus gây ra dịch SARS có thể đã bị cộng đồng nghiên cứu đánh giá thấp. Nó chỉ được công bố vào hôm thứ Ba, 21/1, một ngày sau khi chính phủ Trung Quốc tuyên bố các biện pháp khẩn cấp để ngăn chặn sự lây lan.

Một nhóm nghiên cứu chung thuộc Viện Khoa học Trung Quốc, Bộ Quốc phòng và Viện Pasteur Thượng Hải đã mô phỏng chủng virus nói trên sẽ tương tác với các tế bào trong hệ hô hấp của người. Điều mà trước đây, hầu hết các nhà khoa học tin rằng virus mới không thể gây ra dịch bệnh nghiêm trọng như SARS vì gen của chúng khá khác nhau.

Nhưng nghiên cứu mới phát hiện ra rằng, hệt như SARS, virus Corona đã nhắm đến một loại protein có tên là ACE2. Mặc dù tương đối yếu hơn so với virus gây ra dịch SARS, nhưng protein CoVS của “virus Vũ Hán” được coi là có ái lực liên kết mạnh mẽ với ACE2 của người.

Tuy nhiên, điều làm các nhà khoa học ngạc nhiên nhất là virus có thể duy trì khả năng liên kết mạnh mẽ mặc dù có sự khác biệt lớn về cấu trúc so với SARS. Cụ thể, trong 5 axit amin đóng vai trò quan trọng trong quá trình liên kết, thì có 4 loại của Corona khác với SARS. Tuy nhiên, tổng thể protein liên kết của nó có độ tương đồng cao với SARS.

Các nhà nghiên cứu cũng truy tìm sự phát triển của virus mới trong cơ sở dữ liệu của chính phủ. Trên cây tiến hóa, virus mới thuộc nhánh Betacoronavirus, một nhánh gần nhưng khác với SARS. Hai loại chia sẻ khoảng 70-80% gen, ít hơn sự tương đồng giữa lợn và người.

Trong khi đó, một nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Siêu vi học Vũ Hán - người không tham gia vào nghiên cứu nói trên - cho tờ South China Morning Post biết chủng mới là virus RNA, có nghĩa là tốc độ đột biến của nó nhanh hơn 100 lần so với loại virus gây bệnh đậu mùa.

Nhà nghiên cứu yêu cầu giấu tên này thuộc về một trong những phòng thí nghiệm an toàn sinh học được bảo vệ nghiêm ngặt nhất Trung Quốc, ông cho hay, các liên kết protein rất quan trọng, nhưng nó chỉ là một trong nhiều thứ đang được nghiên cứu. “Chúng tôi cần rất nhiều mẫu, cần thời gian và cần đảm bảo kết quả là chính xác” - ông nói.

Các nhà khoa học vẫn đang tiến hành các thí nghiệm về Corona và hy vọng có được một bức tranh đầy đủ về cách thức lây nhiễm cho con người của nó, cũng như những căn bệnh mà virus có thể gây ra.

Trung Quốc đã thiết lập một hệ thống ứng phó khẩn cấp sau khi SARS bùng phát vào năm 2003. Và có vẻ công việc trong phòng thí nghiệm không thể theo kịp các diễn biến mà virus Corona đang lan rộng.

Quốc Ngọc (theo SCMP)

 
TIN MỚI