Việc có con ảnh hưởng đến sự nghiệp học thuật của phụ nữ hơn nam giới

30/03/2026 - 06:35

PNO - Từ lâu, giới nghiên cứu đã đề cập đến “hình phạt cho người làm mẹ” - hiện tượng phụ nữ sau khi sinh con thường nhận lương thấp hơn, ít cơ hội thăng tiến hơn và khó duy trì năng suất nghiên cứu so với nam giới.

Chăm con khiến phụ nữ mất nhiều cơ hội nghề nghiệp - Nguồn ảnh: Getty Images
Chăm con khiến phụ nữ mất nhiều cơ hội nghề nghiệp - Nguồn ảnh: Getty Images

Một nghiên cứu mới được công bố vào tháng Ba bởi Trung tâm Hiệu suất Kinh tế thuộc Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London (Anh) đã củng cố nhận định ấy bằng những dữ liệu chi tiết và quy mô.

Nhóm nghiên cứu do nhà kinh tế học Sofie Cairo tại Trường Kinh doanh Copenhagen dẫn đầu đã phân tích dữ liệu của 13.347 nghiên cứu sinh tiến sĩ tại các trường đại học Đan Mạch trong giai đoạn 1996-2017. Tất cả những người này đều có con đầu lòng sau năm đầu tiên học tiến sĩ.

Kết quả cho thấy, trước khi có con, quỹ đạo sự nghiệp của nam và nữ gần như tương đồng. Nhưng sự khác biệt xuất hiện ngay sau khi họ có đứa con đầu lòng. 8 năm sau thời điểm này, phụ nữ có khả năng được tuyển dụng vào vị trí học thuật thấp hơn 29% so với khi họ không có con, trong khi mức giảm ở nam giới chỉ là 14%.

Không dừng lại ở cơ hội việc làm, tác động còn lan sang thu nhập và khả năng duy trì sự nghiệp nghiên cứu. Những phụ nữ rời khỏi môi trường học thuật sau khi sinh con bị giảm trung bình 12% thu nhập và ít có khả năng tiếp tục làm việc trong các viện nghiên cứu hoặc phòng thí nghiệm. Điều này cho thấy nhiều bà mẹ không chỉ rời khỏi đại học mà còn rời bỏ hoàn toàn con đường nghiên cứu khoa học.

Những phụ nữ tiếp tục ở lại với học thuật cũng đối mặt với bất lợi đáng kể. Cơ hội đạt được vị trí lâu dài giảm, thấp hơn 35% trong vòng 3-4 năm sau sinh và vẫn thấp hơn 23% sau 8 năm. Trong khi đó, các ông bố hầu như không bị ảnh hưởng rõ rệt về triển vọng này.

Một điểm đáng chú ý khác là năng suất nghiên cứu. Nam giới duy trì số lượng công bố khoa học ổn định sau khi trở thành cha, nhưng phụ nữ lại chứng kiến sự sụt giảm mạnh. 8 năm sau khi sinh con đầu lòng, số lượng bài báo của các bà mẹ thấp hơn khoảng 31% so với các ông bố.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự phân bổ không đồng đều trách nhiệm chăm sóc con. Trên thực tế phụ nữ có xu hướng đảm nhận nhiều hơn các nhiệm vụ như chăm con vào ban đêm, chăm sóc khi trẻ ốm, đưa đón và lo các cuộc hẹn y tế.

Nghiên cứu kết luận: để thu hẹp khoảng cách giới trong học thuật, cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn nhằm phân bổ lại trách nhiệm chăm sóc con cái, đồng thời hỗ trợ các bà mẹ duy trì sự nghiệp nghiên cứu. Nếu không, “hình phạt làm mẹ” sẽ tiếp tục là rào cản lớn đối với phụ nữ trong khoa học.

Thanh Trà (theo Natural, Women’s Health)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI