Tiến độ mở rộng cao tốc TPHCM - Long Thành còn chậm, nhiều nhà thầu bị cảnh cáo

Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho biết, dự án mở rộng đoạn cao tốc TPHCM - Long Thành đã được khởi công từ ngày 19/8/2025. Sau hơn 7 tháng triển khai, đạt khoảng 40% thời gian hợp đồng, tiến độ tổng thể vẫn chưa đạt kỳ vọng, dù các nhà thầu đã có nhiều nỗ lực trong thi công.

Công trình mở rộng cao tốc TPHCM - Long Thành đoạn qua nút giao với Quốc lộ 51 - Ảnh: Nguyễn Văn

Theo VEC, hiện một số nhà thầu đang đáp ứng hoặc vượt tiến độ, gồm Công ty 368 và Trung Chính. Trong khi đó, các đơn vị như Đèo Cả, Phương Thành, Thăng Long và Vinaconex vẫn đang chậm so với kế hoạch chung. Các nhà thầu này đã triển khai nhiều giải pháp để bù tiến độ và được kỳ vọng sẽ cải thiện trong thời gian tới.

Đáng chú ý, một số đơn vị chậm tiến độ kéo dài đã bị cảnh cáo nhiều lần, gồm Công ty Khang Nguyên (Gói thầu XL01) và Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn (Gói thầu XL02). Hiện các đơn vị này đang bị theo dõi, giám sát chặt chẽ.

Để khắc phục tình trạng chậm tiến độ, VEC đã tổ chức họp kiểm điểm hàng tuần với các nhà thầu, tư vấn thiết kế và tư vấn giám sát nhằm xác định nguyên nhân và đề ra giải pháp cụ thể. Song song đó, chủ đầu tư liên tục ban hành văn bản chỉ đạo yêu cầu các đơn vị khẩn trương huy động tối đa nguồn lực thi công; rà soát, điều chỉnh tiến độ chi tiết; đề xuất giải pháp bù phần khối lượng bị chậm; tăng tốc thi công trong mùa khô. Mục tiêu là đảm bảo tiến độ tổng thể đã được phê duyệt, đồng thời kiểm soát chặt chẽ chất lượng công trình.

Nhiều nhà thầu bị cảnh báo do thi công chậm dự án mở rộng cao tốc TPHCM - Long Thành - Ảnh: Nguyễn Văn

Tổng giá trị giải ngân từ đầu dự án đến nay đạt hơn 3.613 tỉ đồng. Tiến độ giải ngân nhìn chung bám sát kế hoạch, tuy nhiên vẫn cần đẩy nhanh trong các tháng tới để đáp ứng yêu cầu thi công.

VEC cũng cho biết, một trong những khó khăn lớn của dự án là công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Thời gian đầu triển khai còn chậm, nhưng hiện đã có chuyển biến tích cực khi nhiều hộ dân tại TPHCM đã bàn giao một phần mặt bằng. Tuy nhiên, việc hoàn tất phê duyệt chi phí đền bù và thu hồi đất vẫn cần được đẩy nhanh hơn. VEC cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với địa phương và vận động người dân để sớm bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch.

Bên cạnh đó, nguồn cung vật liệu xây dựng cũng gặp nhiều trở ngại. Dù các nhà thầu đã ký hợp đồng với các mỏ đất, đá và cơ bản đáp ứng nhu cầu, nhưng việc vận chuyển gặp khó khăn do nguồn vật liệu tập trung chủ yếu tại khu vực mỏ Tân Cang (Đồng Nai), lưu lượng xe vận chuyển lớn, quy trình kiểm soát khai thác khoáng sản chặt chẽ. Điều này khiến tiến độ cung ứng vật liệu ra công trường bị ảnh hưởng.

Một khó khăn khác là vấn đề giá vật liệu xây dựng. Trong năm 2025, do dự án chưa được phân bổ đầy đủ, các nhà thầu phải mua vật liệu theo giá thị trường, dẫn đến khó kiểm soát chi phí và thiếu ổn định nguồn cung.

Ngoài ra, chỉ số giá xây dựng quý I/2026 tại TPHCM và Đồng Nai vẫn chưa được công bố, trong khi giá nhiên liệu biến động mạnh. Điều này gây khó khăn cho việc lập dự toán và điều chỉnh chi phí thi công.

Trước tình hình này, VEC đã có văn bản đề nghị các Sở Xây dựng TPHCM và Đồng Nai sớm ban hành chỉ số giá để làm cơ sở triển khai.

Với khối lượng công việc còn lớn và tiến độ hiện tại chưa đạt yêu cầu, áp lực đối với các nhà thầu trong thời gian tới là rất lớn. Việc tận dụng mùa khô, tháo gỡ các điểm nghẽn về mặt bằng, vật liệu và cơ chế giá sẽ là yếu tố then chốt để dự án mở rộng cao tốc TPHCM - Long Thành có thể tăng tốc, đảm bảo hoàn thành đúng kế hoạch.

Tứ Quý