Đặt văn hóa vào trung tâm chuyển đổi số

08/04/2026 - 16:42

PNO - Việc Chính phủ phê duyệt đề án Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 là tín hiệu đáng chú ý trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ ở nhiều lĩnh vực.

Lần đầu tiên chuyển đổi số trong văn hóa được thiết kế thành một hệ thống, từ di sản, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh đến thư viện, báo chí và văn hóa cơ sở. Tư duy cũng dịch chuyển, văn hóa không chỉ để lưu giữ mà còn là dữ liệu để khai thác, là hạ tầng phát triển và là trải nghiệm tiếp cận công chúng.

Đề án không dừng ở định hướng mà đi vào từng lĩnh vực với giải pháp cụ thể. Ở di sản, số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia và ứng dụng VR, AR giúp mở rộng cách tiếp cận. Các mô hình như tour đêm nhà tù Hỏa Lò hay bảo tàng ứng dụng công nghệ trình chiếu, tương tác cho thấy khi di sản được kể lại bằng công nghệ, lượng người quan tâm tăng rõ rệt, đặc biệt là người trẻ.

Các đêm nhạc cho thấy nội dung giải trí không dừng ở sân khấu mà tiếp tục lan tỏa sau khi chương trình kết thúc - Nguồn ảnh: DatVietVAC
Các đêm nhạc cho thấy nội dung giải trí không dừng ở sân khấu mà tiếp tục lan tỏa sau khi chương trình kết thúc - Nguồn ảnh: DatVietVAC

Trong nghệ thuật biểu diễn, cách tác phẩm đến với công chúng cũng thay đổi. Nhiều chương trình được ghi hình, phát lại trên các nền tảng số, tiếp cận hàng trăm ngàn lượt xem. Thành công của các đêm nhạc Anh trai vượt ngàn chông gai, Anh trai say hi, Em xinh say hi cho thấy nội dung không dừng ở sân khấu mà tiếp tục lan tỏa sau khi chương trình kết thúc.

Ở mỹ thuật, nhiếp ảnh, không gian trưng bày 3D mở ra cách tiếp cận mới, giúp triển lãm vượt khỏi giới hạn phòng trưng bày. Với điện ảnh, việc số hóa kho phim và xây dựng nền tảng số quốc gia là bước chuẩn bị để nội dung Việt tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái phân phối toàn cầu…

Trong lĩnh vực thư viện, việc liên thông dữ liệu và phát triển thư viện số hướng đến mục tiêu biến tri thức thành tài nguyên mở, giúp người đọc không còn bị giới hạn bởi không gian. Báo chí - truyền thông cũng đứng trước một bước chuyển, khi AI tham gia vào quy trình sản xuất và phân phối nội dung.

Với văn hóa các dân tộc thiểu số, số hóa tiếng nói, chữ viết và xây dựng cơ sở dữ liệu văn hóa phi vật thể vừa bảo tồn vừa giúp các giá trị này tiếp tục hiện diện trong đời sống hiện đại.

Quan trọng hơn, khi công nghệ, đặc biệt là AI và dữ liệu lớn, được đưa vào các lĩnh vực sáng tạo, văn hóa được nhìn như một nguồn lực phát triển. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, nội dung được số hóa và các nền tảng được kết nối, văn hóa có thể tham gia thị trường, tạo ra sản phẩm và giá trị kinh tế. Mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP vào năm 2030 vì thế có thêm cơ sở để thành hiện thực.

Thanh Tùng

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI