U20 vào tứ kết, bóng đá nữ Việt Nam vẫn không thể lạc quan

Khi tấm vé đi tiếp có được nhờ “người khác quyết định” cùng phong độ thiếu thuyết phục, bóng đá nữ Việt Nam (BĐNVN) đang đối diện với cảnh báo nhiều hơn là hy vọng.

Tín hiệu không lạc quan

Đội bóng đá nữ U20 Việt Nam đã giành quyền vào tứ kết. Nhưng cách đi tiếp của thầy trò HLV Okiyama Masahiko lại phản ánh rõ sự mong manh về chuyên môn.

Sau chiến thắng 1-0 trước Bangladesh ở lượt cuối, Việt Nam chỉ có 3 điểm với hiệu số -5 và phải chờ kết quả từ các bảng khác. Bước ngoặt đến từ trận đấu giữa Ấn Độ và Đài Loan (Trung Quốc), khi Ấn Độ bất ngờ thắng 3-1. Kết quả này khiến Ấn Độ xếp thứ ba bảng với cùng 3 điểm nhưng hiệu số -9, thấp hơn Việt Nam.

Thùy Linh ghi bàn thắng vào lưới trống khi thủ môn Bangladesh sai lầm bắt vuột bóng - Ảnh: AFC

Nhờ đó, Việt Nam xếp trên Ấn Độ trong nhóm các đội hạng ba và chính thức lọt vào top 2/3 đội đứng thứ ba có thành tích tốt nhất để giành vé vào tứ kết, mà không cần quan tâm đến các kết quả còn lại.

Đây là lần thứ hai trong lịch sử, đội U20 Việt Nam vượt qua vòng bảng châu Á sau năm 2004. Tuy nhiên, rõ ràng tấm vé này mang nhiều yếu tố hoàn cảnh hơn là thực lực.

Ở vòng bảng, Việt Nam thua Trung Quốc 0-3, thua Thái Lan 1-4 và vất vả thắng Bangladesh 1-0 trong một trận đấu mà bàn thắng đến từ sai lầm của thủ môn đối phương. Nên nhớ rằng, Bangladesh là nền bóng đá có thư hạng thấp hơn rất nhiều so với Việt Nam khi họ đứng hạng 113 thế giới, còn Việt Nam là 37.

Đối thủ của Việt Nam ở tứ kết sẽ là Nhật Bản, đội đã thắng Úc 5-2 để giành ngôi nhất bảng C. Trận đấu này diễn ra lúc 20g ngày 11/4 trên sân Thammasat (Pathum Thani, Thái Lan). Nếu tạo nên bất ngờ, các cô gái Việt Nam sẽ lần đầu giành vé dự vòng chung kết U20 World Cup 2026.

Nhưng đây gần như là nhiệm vụ bất khả thi khi Nhật Bản quá mạnh: trong 3 kỳ World Cup gần nhất, họ vô địch năm 2018 và hai lần là á quân vào các năm 2022, 2024 (năm 2020 không tổ chức do đại dịch COVID-19).

Khoảng trống thế hệ

Ở cấp độ đội tuyển quốc gia, mọi vấn đề đã bộc lộ rõ. Không thể bảo vệ huy chương vàng tại SEA Games 2025, dừng bước sớm ở Asian Cup 2026 và lỡ hẹn World Cup - đó không còn là những cú sảy chân đơn lẻ.

Sau thế hệ của Huỳnh Như, câu hỏi về lực lượng kế thừa ngày càng trở nên cấp thiết. Thực tế từ đội U20 cho thấy khoảng cách giữa các thế hệ đang tồn tại ngày càng rõ rệt.

Điều đáng tiếc là bóng đá nữ Việt Nam (BĐNVN) từng có cơ hội rất lớn để bứt phá. Tấm vé dự FIFA Women's World Cup 2023 đã tạo ra sự quan tâm mạnh mẽ từ xã hội, truyền thông và các nhà tài trợ.

Nhưng nền tảng phát triển lại không theo kịp kỳ vọng. Giải vô địch quốc gia 2025 chỉ có 6 đội, trong đó TPHCM tham dự 2 đội, đồng nghĩa thực chất chỉ có 5 địa phương góp mặt. Ở các tuyến trẻ, tình hình còn hạn chế hơn. Đáng lo nhất là bóng đá nữ học đường gần như bỏ trống.

Đội nữ U20 Việt Nam tại Asian Cup 2026 - Ảnh: AFC

Một nền móng như vậy khó có thể tạo ra nguồn cầu thủ đủ dày và đủ chất lượng cho đội tuyển quốc gia.

Huấn luyện viên Mai Đức Chung - người đặt nền móng cho thành công của BĐNVN - từng cảnh báo rất rõ: “Không thể chỉ dựa mãi vào tinh thần”. Sau World Cup 2023, ông cũng nhấn mạnh rằng việc thua ít trước các đội mạnh không phải là thành công. Ở đẳng cấp cao, tinh thần quả cảm không thể bù đắp cho khoảng cách chuyên môn. Bóng đá nữ hiện đại đòi hỏi thể lực, tốc độ, sức mạnh và hệ thống đào tạo bài bản. Nếu không thay đổi, khoảng cách ấy sẽ ngày càng lớn.

Những gì đang diễn ra cho thấy khoảng cách chuyên môn đang ngày càng nới rộng nếu không có sự thay đổi về hệ thống.

Nguy cơ bị vượt qua ngay trong khu vực

Điều đáng lo không chỉ đến từ châu Á, mà còn từ Đông Nam Á. Trong khi Việt Nam còn loay hoay, Philippines đã vươn lên mạnh mẽ nhờ chiến lược phát triển bài bản và tận dụng tốt nguồn lực.

Không còn là cảnh báo xa xôi, Philippines đã trực tiếp vượt qua Việt Nam - từ chiến thắng ở trận chung kết SEA Games 2025 đến tấm vé dự World Cup 2027, trong khi Việt Nam trở thành khán giả.

Kết quả tại Asian Cup 2026 vì thế không đơn thuần là thất bại trước các đội mạnh như Nhật Bản, thậm chí thua cả đội trung bình như Đài Loan (Trung Quốc), mà là dấu hiệu cho thấy BĐNVN đang có nguy cơ bị vượt qua bởi chính các đối thủ trong khu vực như Philippines và Thái Lan.

***

Việc U20 nữ Việt Nam vào tứ kết là một điểm sáng, nhưng không đủ để che lấp thực tế. Khi tấm vé đi tiếp đến từ sự so sánh hiệu số và phụ thuộc vào kết quả của đối thủ khác, nó càng cho thấy ranh giới mong manh của thành tích.

BĐNVN chưa sụp đổ. Nhưng rõ ràng, hồi chuông cảnh báo đã vang lên - không phải từ thất bại, mà từ chính cách chúng ta đi tiếp.

Nếu không thay đổi mạnh mẽ, ngày BĐNVN mất vị thế ở Đông Nam Á không còn là cảnh báo mà sẽ trở thành thực tế.

Đặng Hoàng