Lãi suất ngân hàng tăng cao, đừng dại dột đảo nợ

Tôi là một nhân viên văn phòng. Năm 2024 tôi mua nhà hồi cuối năm 2023 với lãi suất ưu đãi trong 2 năm đầu chỉ 7,5%/năm. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, sau khi hết thời gian ưu đãi, con số này đã vọt lên 13,5%/năm. Nhìn số tiền lãi phải trả hàng tháng tăng gần gấp đôi, tôi không khỏi sốt ruột.

Đừng vội vàng chuyển khoản vay tìm lãi suất thấp nếu chưa có sẵn tài chính

Nghe nhân viên tín dụng từ một ngân hàng quảng cáo về chương trình “cho vay trả nợ ngân hàng cũ” với lãi suất chỉ 9%/năm, tôi lập tức lên kế hoạch tất toán khoản vay cũ để chuyển sang ngân hàng mới. Tôi tính toán: Khoản vay 2 tỉ đồng, nếu giảm được 4,5% lãi suất mỗi năm, tôi sẽ tiết kiệm được gần 90 triệu đồng tiền lãi. Một con số quá hấp dẫn.

Nhưng khi bước vào làm thủ tục thì mới thấy thực tế lại không như là mơ. Sai lầm đầu tiên của tôi và nhiều người trẻ hiện nay chính là bỏ qua phí tất toán trước hạn. Hiện nay, để giữ chân khách hàng, các ngân hàng đã nâng mức phí này lên 3-4% trên dư nợ còn lại. Với 2 tỉ đồng, tôi mất ngay 60 - 80 triệu đồng tiền phí phạt. Con số này coi như đã "nuốt chửng" gần hết số tiền lãi tôi dự định tiết kiệm được trong năm đầu tiên.

Chưa dừng lại ở đó, quy trình “mua lại khoản vay” giữa các ngân hàng không hề đơn giản như lời quảng cáo. Thực tế, hầu hết các ngân hàng đều yêu cầu người vay phải có vốn tự có để tự tất toán khoản vay tại ngân hàng cũ, lấy sổ hồng ra đem thế chấp tại ngân hàng mới, sau đó ngân hàng mới mới tiến hành giải ngân khoản vay mới.

Do không có sẵn 2 tỉ đồng tiền mặt, nhân viên tín dụng mới giới thiệu tôi với một điểm dịch vụ vay bên ngoài. Nhân viên này cam kết, thời gian làm tất cả hồ sơ chỉ từ 2-3 ngày.

Đây chính là lúc bi kịch bắt đầu. Lãi suất vay bên ngoài hiện nay đang ở mức "cắt cổ", trung bình 0,5%/ngày. Tôi vay 2 tỉ đồng thì mỗi ngày tôi phải trả lãi là 10 triệu đồng.

Trên lý thuyết, quy trình giải ngân chỉ mất vài ngày. Nhưng thực tế tại ngân hàng lại khác xa. Hồ sơ của tôi gặp trục trặc ở khâu định giá lại tài sản và kiểm tra lịch sử tín dụng (CIC). Đồng thời do TPHCM đã thay đổi địa giới hành chính cũng khiến thủ tục chậm hơn. Hồ sơ bị "ngâm" lại 2 tuần để bổ sung giấy tờ.

Chỉ trong 14 ngày chờ đợi, số tiền lãi vay ngoài của tôi đã vọt lên 140 triệu đồng. Cộng với 80 triệu tiền phí phạt tất toán, tôi thấy mình đã lỗ nặng dù chưa biết khoản vay mới có thực sự giúp tôi tiết kiệm được gì trong dài hạn hay không.

Thực tế, việc chuyển khoản vay để hưởng lãi suất thấp hơn là một chiến thuật tài chính hợp pháp và có lợi, nhưng nó chỉ dành cho những người có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tài chính.

Người mua nhà thông minh phải luôn tuân thủ nguyên tắc: Chỉ thực hiện đảo nợ khi có sẵn tài chính tự thân và tuyệt đối không phải vay mượn bên ngoài.

Nếu bạn có sẵn một khoản tiền nhàn rỗi đủ để tất toán mà không ảnh hưởng đến quỹ dự phòng khẩn cấp, bạn có thể cân nhắc. Khi đó, bài toán kinh tế sẽ đơn giản hơn. Nhưng bạn phải nhớ kỹ bài toán: Phí tất toán cũ + Phí thẩm định mới + Phí công chứng/thuế < Tổng tiền lãi tiết kiệm được trong ít nhất 2 năm.

Nếu con số tiết kiệm không thực sự vượt trội (trên 2-3/năm), việc đảo nợ chỉ làm tiêu tốn thời gian và công sức.

Trong bối cảnh lãi suất biến động mạnh như hiện nay, thay vì vội vàng chạy theo những lời quảng cáo "lãi suất thấp", hãy bình tĩnh. Đừng để cái bẫy "tiết kiệm lãi suất" dẫn bạn vào con đường nợ nần chồng chất. Trong đầu tư và quản lý tài chính cá nhân, "thông minh" không chỉ là biết tìm nơi có lãi suất thấp, mà là biết khi nào nên đứng yên để bảo toàn nguồn lực. Nếu không có sẵn vốn tự có, việc đảo nợ trong giai đoạn này thực sự là một lựa chọn đầy rủi ro.

Nguyễn Quốc Anh (phường Bình Dương, TPHCM)