Thế giới phản ứng ra sao trước động thái thuế quan mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump?

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington vào ngày 20/2/2026 - Ảnh: EPA/POOL/YONHAP

Gánh nặng bủa vây người dân và doanh nghiệp

Đằng sau những quyết sách vĩ mô là những hệ lụy trực tiếp lên người dân. Cô Michelle Cook, một cư dân sống tại thành phố Raleigh, bang Bắc Carolina, ngán ngẩm chia sẻ với kênh ABC11 rằng giá cả mọi thứ đã tăng vọt do hệ lụy từ lạm phát và thuế.

Cô cho biết nhiều mặt hàng quen thuộc nay đã tăng giá gấp đôi, đắt thêm từ 10 đến 20 USD, gây ra khó khăn lớn cho cuộc sống thường nhật.

Trong khi đó, Sam Ratto, chủ xưởng sô-cô-la Videri ở trung tâm Raleigh, cho biết cơ sở của anh đã phải gồng gánh từ 50.000 - 100.000 USD tiền thuế cho hạt ca cao và bao bì nhập khẩu. Gánh nặng này buộc anh phải ngậm ngùi cắt giảm nhân sự.

Dù vui mừng vì phán quyết hủy bỏ lệnh thuế cũ của tòa án, anh vẫn đau đáu câu hỏi liệu số tiền thuế thu từ các doanh nghiệp nhỏ sẽ đi về đâu. Theo Andrew Greenland, giáo sư kinh tế tại Đại học Bang Bắc Carolina, dư luận lúc này vẫn đang phải nín thở chờ đợi thông tin chi tiết về cách thức chính phủ hoàn trả hàng tỷ USD tiền thuế đã thu trong năm qua.

Phản ứng đa chiều từ quốc tế và chuyên gia

Quyết định áp thuế mới 10% khiến bức tranh thương mại toàn cầu thêm phần rối ren. Tại Ấn Độ, Priyanka Chaturvedi, nghị sĩ thuộc đảng Shiv Sena UBT, đã gay gắt chỉ trích chính phủ vì vội vã ký kết thỏa thuận thương mại tạm thời thay vì chờ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.

Bà bức xúc chỉ ra thực tế bất công khi hàng hóa Ấn Độ hiện phải chịu thuế 10%, trong khi hàng Mỹ nhập vào Ấn Độ lại hưởng mức 0%, đồng thời ca ngợi Brazil vì đã kiên cường giữ vững chủ quyền thương mại.

Tại Hàn Quốc, Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Kim Jung-kwan đã ngay lập tức triệu tập một cuộc họp khẩn. Ông xác nhận mức thuế đối ứng 15% áp lên hàng hóa nước này đã bị vô hiệu hóa, mở ra hy vọng hoàn tiền cho khoảng 6.000 doanh nghiệp xuất khẩu.

Dù thừa nhận sự bất ổn gia tăng do lệnh thuế mới 10%, ông Kim vẫn tin tưởng các điều kiện xuất khẩu chung giữa hai nước sẽ được duy trì trọn vẹn.

Từ góc nhìn chuyên môn, giới phân tích cảnh báo về một tương lai đầy biến động. Michael Pearce, nhà kinh tế học tại tổ chức Oxford Economics, nhận định bất kỳ cú hích kinh tế ngắn hạn nào từ việc hủy bỏ mức thuế cũ cũng sẽ bị lu mờ bởi thời kỳ bất ổn kéo dài sắp tới.

Ông dự báo chính quyền của Tổng thống Donald Trump sẽ tìm cách xây dựng lại các rào cản thuế quan qua những công cụ pháp lý khác bền vững hơn.

Đồng tình với quan điểm này, Edward Fishman, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ, cho rằng dù phán quyết của tòa án giới hạn việc dùng thuế quan như công cụ phản ứng nhanh cho vấn đề địa chính trị lâu dài, chính phủ Mỹ vẫn có thể lách luật để sử dụng chúng trong các cuộc đàm phán thương mại.

Tòa án Tối cao Mỹ tại Washington, D.C., Mỹ - Ảnh: Aaron Schwartz/Xinhua

Tại châu Phi, các nhà kinh tế cho rằng phán quyết mới có thể mang lại một giai đoạn “dễ thở hơn” cho các nhà xuất khẩu, mặc dù lợi ích có thể khác nhau.

Andre Thomashausen, giáo sư danh dự về luật quốc tế tại Đại học Nam Phi, cho biết phán quyết có thể mở đường cho các công ty yêu cầu hoàn thuế và giúp khôi phục cạnh tranh công bằng hơn. Nhà kinh tế Nam Phi Chris Harmse lưu ý rằng các lĩnh vực như ô tô và nông nghiệp có thể được hưởng lợi nếu các rào cản thuế quan được dỡ bỏ.

Nhà kinh tế Rwanda Teddy Kaberuka dự báo thuế quan sẽ làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu bằng cách gây ra một cuộc chiến thương mại, làm mất lòng các đối tác thương mại, điều này cũng ảnh hưởng đến thị trường tài chính.

Ông nhấn mạnh rằng sự bất ổn kinh tế toàn cầu có thể làm gián đoạn tăng trưởng, đặc biệt là ở châu Phi, nơi các nền kinh tế đặc biệt dễ bị tổn thương.

Nhìn chung, bước đi "trả đũa" lập tức bằng mức thuế 10% của ông Trump đang đặt thương mại thế giới vào một ngã rẽ khó lường, buộc các doanh nghiệp và quốc gia đối tác phải thận trọng theo dõi.

Linh La (theo ABC, Xinhua, NDTV, Korea JoongAng Daily)