Nhân chứng chỉ vị trí nghi có hố chôn liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Mới đây, đoàn công tác Bộ Tư lệnh TPHCM do Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung - Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM - làm trưởng đoàn đã tiến hành khảo sát thực địa tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TPHCM) nhằm xác minh thông tin liên quan đến địa điểm nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Tham gia đoàn công tác có đại diện các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Tư lệnh TPHCM, các nhà nghiên cứu lịch sử, lãnh đạo địa phương cùng nhiều nhân chứng từng sinh sống tại khu vực Nghĩa địa Đô Thành trước đây.

Đoàn công tác Bộ Tư lệnh TPHCM khảo sát thực địa tại Công viên Lê Thị Riêng nhằm xác minh thông tin về khu vực nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ từ thời kháng chiến chống Mỹ - Ảnh: Bộ tư lệnh TPHCM

Công viên Lê Thị Riêng hiện được xây dựng trên phần đất cũ của Nghĩa địa Đô Thành - một trong những nghĩa trang lớn của Sài Gòn trước năm 1975. Khu vực rộng khoảng 8ha, nằm giữa các tuyến đường Cách Mạng Tháng Tám, Bắc Hải và Trường Sơn. Theo thời gian, nơi đây đã trở thành không gian sinh hoạt, vui chơi của người dân thành phố. Tuy nhiên, trong ký ức của nhiều nhân chứng, vùng đất này vẫn lưu giữ những dấu tích gắn với một giai đoạn chiến tranh khốc liệt.

Tại buổi khảo sát, đoàn công tác đã tổ chức dâng hương, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và đồng bào đã hy sinh trong chiến tranh. Trong không khí trang nghiêm, các đại biểu bày tỏ lòng thành kính và sự tri ân đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Ông Võ Huy Thịnh (áo xanh) khoang vùng vị trí từng chứng kiến cảnh chôn tập thể tại nghĩa trang Đô Thành ngày xưa để đối chiếu vị trí ở công viên Lê Thị Riêng - Ảnh: Bộ tư lệnh TPHCM

Đáng chú ý, đợt khảo sát lần này có sự tham gia trực tiếp của nhiều nhân chứng từng sinh sống tại khu vực Nghĩa địa Đô Thành. Các ông Nguyễn Thành Phước, Phan Văn Mưa (sinh năm 1962), ông Định (sinh năm 1951) và ông Nguyễn Văn Nhiều (sinh năm 1949) đã cùng đoàn công tác đối chiếu hiện trạng địa hình với ký ức cá nhân, tư liệu lịch sử và những bức ảnh được lưu giữ qua nhiều năm.

Theo lời kể của các nhân chứng, khu vực đoàn khảo sát hiện nay từng thuộc Nghĩa địa Đô Thành, còn được nhiều người gọi là Nghĩa địa Chí Hòa. Đây là địa điểm được cho là đã diễn ra hoạt động chôn cất tập thể trong thời kỳ chiến tranh, đặc biệt sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.

Từ những tư liệu còn lưu giữ, các nhân chứng đã xác nhận nhiều đặc điểm địa hình và bước đầu thống nhất nhận định về vị trí nghi vấn hố chôn tập thể được ghi lại trong các bức ảnh lịch sử. Song song đó, các nhà nghiên cứu lịch sử, kiến trúc sư và thành viên đoàn công tác cũng tiến hành giải mã các chi tiết trong ảnh tư liệu, đối chiếu với hiện trạng thực địa nhằm tìm thêm cơ sở phục vụ công tác xác minh.

Những tư liệu lịch sử và lời kể của nhân chứng được xem là cơ sở quan trọng phục vụ công tác tìm kiếm, xác minh thông tin về hố chôn tập thể liệt sĩ - Ảnh: Bộ tư lệnh TPHCM

Ông Trần Thanh Ngọc - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hòa Hưng - cho biết địa phương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong quá trình nghiên cứu, xác minh và triển khai các bước tiếp theo.

Phát biểu tại buổi khảo sát, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung nhấn mạnh, việc tìm kiếm, xác minh các địa điểm nghi có hài cốt liệt sĩ không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Mỗi nguồn tư liệu, mỗi lời kể của nhân chứng đều là những mắt xích quan trọng góp phần làm sáng tỏ những trang sử còn dang dở, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân liệt sĩ và đồng đội.

Từ những ký ức còn lưu giữ sau nhiều thập niên, ông Võ Huy Thịnh (áo xanh) hỗ trợ đoàn công tác xác định khu vực nghi vấn tại Công viên Lê Thị Riêng - Ảnh: Bộ tư lệnh TPHCM

Hoạt động khảo sát lần này là một phần trong quá trình tìm kiếm, xác minh thông tin phục vụ công tác quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn TPHCM. Những lời kể của nhân chứng, cùng các nguồn tư liệu lịch sử và kết quả nghiên cứu thực địa sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng tiếp tục đánh giá, xác minh, từng bước làm rõ những dấu tích còn nằm lại dưới lòng đất sau hơn nửa thế kỷ.

Thanh Tâm