Đồng bộ giải pháp ứng phó xâm nhập mặn

Nâng cao năng lực xử lý nước tại các nhà máy

Hiện nay, TPHCM phụ thuộc chủ yếu vào nguồn nước mặt từ hệ thống sông Đồng Nai, sông Sài Gòn. Đây là nguồn cấp nước chính cho các nhà máy nước lớn như: Tân Hiệp, Thủ Đức, BOO Thủ Đức, Tân Hiệp 2 và Kênh Đông. Tuy nhiên, những năm gần đây, dưới tác động của biến đổi khí hậu, hạn hán kéo dài và ảnh hưởng từ thủy triều, tình trạng xâm nhập mặn trên sông Sài Gòn và sông Đồng Nai diễn ra ngày càng phức tạp, ảnh hưởng đến hoạt động khai thác nước thô phục vụ sản xuất nước sạch. Điều này đặt ra thách thức rất lớn đối với công tác đảm bảo an ninh nguồn nước cho TPHCM.

Trước tình hình đó, SAWACO đã chủ động xây dựng và triển khai nhiều kế hoạch ứng phó mặn một cách linh hoạt và khoa học. Trong đó, giải pháp quan trọng hàng đầu là tăng cường công tác quan trắc, giám sát chất lượng nguồn nước.

Nhân viên Nhà máy nước Thủ Đức kiểm tra nguồn nước đầu vào tại nhà máy - Ảnh: Đinh Bích

Theo đại diện SAWACO, đơn vị đặt hệ thống theo dõi chất lượng nước thường xuyên tại các vị trí lấy nước thô trên sông Sài Gòn và sông Đồng Nai nhằm cập nhật liên tục diễn biến chất lượng nước. Các dữ liệu đo đạc được truyền trực tiếp về trung tâm điều hành để phục vụ công tác phân tích, dự báo và đưa ra các phương án vận hành phù hợp theo từng thời điểm.

Bên cạnh việc theo dõi chất lượng nước trực tuyến, SAWACO còn phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng như: Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ, Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM và các đơn vị quản lý hồ chứa thượng nguồn để cập nhật thông tin về thủy văn, lưu lượng xả nước và tình hình xâm nhập mặn. Cùng với đó, SAWACO phối hợp với các hồ chứa đầu nguồn để tiến hành xả nước đẩy mặn khi cần thiết. Việc phối hợp liên ngành giúp nâng cao khả năng dự báo sớm và khả năng ứng phó, từ đó hỗ trợ các nhà máy nước chủ động điều chỉnh kế hoạch khai thác và vận hành hệ thống cấp nước.

Người dân cư xá Thanh Đa nhận túi nước đề phòng sự cố mất nước diện rộng tại chương trình diễn tập - Ảnh: Đinh Bích

Một trong những giải pháp kỹ thuật quan trọng được SAWACO triển khai là điều chỉnh linh hoạt chế độ lấy nước thô. Khi độ mặn tại các điểm khai thác có xu hướng gia tăng, các nhà máy nước sẽ linh hoạt trong việc điều tiết sản xuất và điều tiết nước trên mạng lưới cấp nước để đảm bảo lượng nước sản xuất và cung cấp cho người dân. Đồng thời, giảm hoặc tạm ngưng lấy nước trong các thời điểm độ mặn vượt ngưỡng cho phép nhằm tránh ảnh hưởng đến chất lượng nước đầu vào của nhà máy.

Ngoài ra, SAWACO cũng chú trọng nâng cao năng lực xử lý nước tại các nhà máy. Các quy trình xử lý được rà soát, điều chỉnh phù hợp với biến động chất lượng nguồn nước, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm xâm nhập mặn. Các chỉ tiêu và các thông số liên quan được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm đảm bảo chất lượng nước sau xử lý luôn đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống của Bộ Y tế.

Kiểm soát nghiêm ngặt

Song song với các giải pháp vận hành, SAWACO đã và đang nghiên cứu các giải pháp về nguồn nước nhằm giảm sự phụ thuộc vào một nguồn cấp duy nhất. Đây được xem là định hướng quan trọng trong chiến lược đảm bảo an ninh nguồn nước của thành phố trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp. Việc khai thác hợp lý nguồn nước dự phòng, tăng cường khả năng lưu trữ và nghiên cứu các giải pháp cấp nước bền vững sẽ góp phần nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống cấp nước đô thị.

Đại diện SAWACO cho biết, đơn vị cũng đầu tư mạnh mẽ vào công tác phát triển hạ tầng nhằm nâng cao khả năng ứng phó dài hạn với tình trạng xâm nhập mặn. Nhiều dự án tăng cường liên kết mạng lưới cấp nước giữa các khu vực đã và đang được triển khai nhằm nâng cao tính linh hoạt trong điều phối nguồn nước. Hệ thống truyền tải nước sạch được kết nối liên hoàn giúp hỗ trợ cấp nước chéo khi một khu vực gặp sự cố hoặc chịu ảnh hưởng từ nguồn nước nhiễm mặn.

Cùng với đó, SAWACO còn đặc biệt chú trọng công tác truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng. Trong các đợt cao điểm xâm nhập mặn, SAWACO thường xuyên cung cấp thông tin chính thức về tình hình chất lượng nước, công tác vận hành và các giải pháp ứng phó nhằm tạo sự yên tâm cho người dân. Đồng thời, đơn vị cũng khuyến khích người dân sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả và đồng hành cùng ngành cấp nước trong việc bảo vệ tài nguyên nước.

Trên thực tế, nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, SAWACO đã kiểm soát hiệu quả nhiều đợt xâm nhập mặn xảy ra, đảm bảo duy trì cung cấp nước sạch liên tục cho người dân thành phố. Dù tình hình nguồn nước có nhiều biến động phức tạp, chất lượng nước sạch cung cấp đến khách hàng vẫn luôn được kiểm soát nghiêm ngặt và đáp ứng các yêu cầu an toàn vệ sinh theo quy định.

Tuy nhiên, theo dự báo, nguy cơ xâm nhập mặn sẽ tiếp tục gia tăng do tác động của nước biển dâng, biến đổi khí hậu và quá trình khai thác tài nguyên nước ở thượng nguồn. Do vậy, công tác ứng phó mặn không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài đối với ngành cấp nước thành phố. Với vai trò là đơn vị chủ lực cung cấp nước sạch cho TPHCM, SAWACO đang từng bước khẳng định năng lực quản lý, vận hành và chủ động trước các thách thức về nguồn nước.

Ngọc Hân

Nguồn: Sawaco