Một mối quan hệ "gây căng thẳng" khiến bạn già thêm 9 tháng

16/03/2026 - 12:38

PNO - Một nghiên cứu mới cảnh báo rằng những mối quan hệ gây căng thẳng không chỉ làm mệt mỏi tinh thần mà còn trực tiếp đẩy nhanh quá trình lão hóa sinh học của cá nhân.

Các mối quan hệ của chúng ta ảnh hưởng đến sức khỏe theo nhiều cách - Ảnh: Peopleimages/Canva
Các mối quan hệ của mỗi người ảnh hưởng đến sức khỏe theo nhiều cách - Ảnh: Peopleimages/Canva

Trong cuộc sống, các mối quan hệ xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành sức khỏe. Bạn bè và gia đình có thể là nguồn cổ vũ lớn lao, nhưng không phải mọi kết nối đều mang tính tích cực.

Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí y khoa PNAS đã đi sâu tìm hiểu về những đối tượng được gọi là "người gây hấn” - những cá nhân thường xuyên gây căng thẳng hoặc khiến cuộc sống của người xung quanh trở nên khó khăn.

Các nhà khoa học nhận định rằng trong khi những áp lực ngắn hạn có thể giúp con người rèn luyện kỹ năng thích nghi, thì căng thẳng mãn tính từ các mối quan hệ độc hại lại bào mòn cơ thể tương tự như tình trạng nghèo đói hay thất nghiệp.

Bằng cách phân tích mẫu nước bọt để đo lường tuổi sinh học, nghiên cứu phát hiện gần 30% người tham gia có ít nhất một "người gây hấn" trong mạng lưới xã hội. Đáng báo động là cứ thêm một người gây căng thẳng, tuổi sinh học của cá nhân sẽ già đi khoảng 9 tháng và tốc độ lão hóa tự nhiên cũng tăng thêm 1,5%.

Tác động này thể hiện rõ rệt nhất trong các mối quan hệ gia đình hơn là bạn bè hay người quen. Điều này phản ánh một thực tế đau lòng là chúng ta rất khó để cắt đứt hoặc rời xa người thân, vốn là những mối liên kết tồn tại suốt đời và đan xen chặt chẽ với nhiều cam kết khác.

Thống kê cho thấy chỉ 3,5% các mối quan hệ bạn bè bị coi là nguồn gây căng thẳng, trong khi con số này ở mối quan hệ với cha mẹ hoặc con cái lên đến gần 10%.

Điều thú vị là sự căng thẳng từ bạn đời không gây ra tác động lão hóa tương tự, có lẽ bởi sự hỗ trợ và gắn bó trong hôn nhân đã phần nào xoa dịu những hệ quả sinh lý từ các cuộc xung đột.

Nghiên cứu cũng chỉ ra những nhóm đối tượng dễ gặp phải "người gây hấn" nhất bao gồm phụ nữ, những người hút thuốc và những cá nhân từng có tuổi thơ nhiều biến cố.

Sự hiện diện của những người gây áp lực này không chỉ khiến bạn già đi nhanh chóng mà còn liên quan trực tiếp đến việc suy giảm đánh giá sức khỏe bản thân, làm gia tăng các triệu chứng lo âu, trầm cảm và các tình trạng bệnh lý mãn tính hoặc tăng cân quá mức.

Thay vì chỉ nỗ lực mở rộng vòng bạn bè, các chuyên gia khuyến nghị chúng ta nên dành thời gian chiêm nghiệm và xem xét lại những kết nối đang mang đến phiền toái hàng ngày. Việc nhận diện và thiết lập ranh giới với những "người gây hấn" chính là một cách để bảo vệ tuổi xuân và sức khỏe dài hạn của chính mình.

Linh La (theo The Conversation)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI