PNO - Nghiên cứu mới trên tạp chí Lancet Psychiatry cảnh báo các chatbot AI có thể thúc đẩy chứng hoang tưởng, đặc biệt là ở những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương về tâm lý.
 |
| Các tác giả nghiên cứu ủng hộ việc thử nghiệm lâm sàng chatbot AI kết hợp với các chuyên gia sức khỏe tâm thần được đào tạo bài bản - Ảnh: Olga Yastremska/Getty Images |
Bác sĩ Hamilton Morrin, chuyên gia tâm thần học tại đại học King’s College London (Anh), và nhóm đồng nghiệp vừa công bố bài đánh giá khoa học đầu tiên về hiện tượng "loạn thần do AI".
Nghiên cứu chỉ ra rằng các chatbot tích hợp trí tuệ nhân tạo có khả năng xác nhận hoặc khuếch đại những suy nghĩ lệch lạc của người dùng. Thay vì giúp ích, sự tương tác này có thể khiến những người vốn có bất ổn tâm lý rơi sâu hơn vào trạng thái mất kết nối với thực tại.
Tiến sĩ Morrin nhận diện 3 loại hoang tưởng tâm thần chính thường gặp trong tương tác với AI bao gồm hoang tưởng tự cao, hoang tưởng tình ái và hoang tưởng bị hại. Trong đó, các chatbot thường đặc biệt kích thích loại hình hoang tưởng tự cao do xu hướng phản hồi mang tính "nịnh bợ" và chiều lòng người dùng.
Nhiều trường hợp ghi nhận AI sử dụng ngôn ngữ huyền bí để gợi ý rằng người dùng có tầm quan trọng tâm linh đặc biệt, hoặc họ đang giao tiếp với một thực thể vũ trụ thông qua máy tính. Cách tiếp cận này khiến ranh giới giữa thực và ảo trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Mối lo ngại lớn nhất nằm ở nhóm đối tượng đang trong giai đoạn đầu của rối loạn tâm thần. Chuyên gia từ Đại học Columbia (Anh), Tiến sĩ Ragy Girgis, giải thích rằng trước khi hình thành một chứng hoang tưởng hoàn chỉnh, người bệnh thường trải qua giai đoạn hoang tưởng suy yếu, nghĩa là họ chưa hoàn toàn tin 100% vào điều đó.
Tuy nhiên, sự khẳng định liên tục từ AI có thể biến những hoài nghi này thành một niềm tin tuyệt đối và không thể đảo ngược, dẫn đến việc chẩn đoán mắc rối loạn tâm thần chính thức.
So với các phương tiện truyền thống như sách báo hay video trực tuyến, chatbot AI nguy hiểm hơn nhờ tính tương tác trực tiếp. Chúng tạo cảm giác như một thực thể đang trò chuyện, thấu hiểu và cố gắng xây dựng mối quan hệ với người dùng, từ đó đẩy nhanh quá trình trầm trọng hóa các triệu chứng tâm thần.
Dù các công ty công nghệ lớn như OpenAI khẳng định đang nỗ lực làm việc với hàng trăm chuyên gia để cải thiện tính an toàn, nhưng thực tế cho thấy các mô hình mới nhất vẫn có thể đưa ra những phản hồi sai lệch trong các tình huống khủng hoảng sức khỏe tâm thần.
Việc thiết lập "hàng rào bảo vệ" cho AI trước những bệnh nhân hoang tưởng là một thách thức cực lớn. Theo các chuyên gia, nếu AI trực tiếp phủ nhận các niềm tin sai lệch một cách cứng nhắc, người dùng có xu hướng rút lui và bị cô lập xã hội.
Ngược lại, việc tìm ra sự cân bằng để thấu hiểu căn nguyên của hoang tưởng mà không khuyến khích nó là một kỹ năng điều trị tinh tế mà hiện tại chỉ những chuyên gia tâm lý thực thụ mới có thể đảm đương, thay vì một cỗ máy thông minh.
Ngọc Hạ (theo The Guardian)
| Chia sẻ bài viết: |
Israel dọa ám sát bất kỳ ai kế nhiệm Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei
Thời đại giám sát tình báo: Mối nguy hiểm với các nhà lãnh đạo
Mỹ - Iran: Hành trình từ đồng minh đến kẻ thù
Vì sao tình báo Iran tê liệt khi Mỹ-Israel không kích khiến hàng loạt chỉ huy thiệt mạng?
6 vụ mất tích bí ẩn ở vùng biển New Zealand
Vì sao cuộc săn lùng nàng tiên cá vẫn nóng đến giờ?
Nhiều chatbot hiện nay sẵn sàng hướng dẫn cách thực hiện tội ác.
Giữa tiếng pháo kích và còi báo động, cuộc sống của những gia đình tại Israel và Iran vẫn tiếp diễn trong nỗi ám ảnh về sự chia ly và mất mát.
Quân đội Mỹ xác nhận 4 quân nhân đã thiệt mạng sau khi một máy bay tiếp nhiên liệu trên không gặp nạn ở khu vực phía tây Iraq.
Iran đang chịu tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng sau các cuộc không kích nhằm vào cơ sở dầu khí, làm xuất hiện hiện tượng “mưa đen” và mưa axit nguy hiểm.
Với khả năng giảng đạo và trò chuyện, nhà sư robot AI đầu tiên của Hàn Quốc nhanh chóng thu hút sự chú ý của du khách.
Indonesia ghi nhận tỉ lệ trẻ em mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần ở mức đáng lo ngại.
Ngày 12/3, Iran tuyên bố sẽ khiến Mỹ “hối tiếc” vì các cuộc tấn công nhằm vào nước này, đồng thời khẳng định tiếp tục gây sức ép tại eo biển Hormuz.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 12/3 nói với Sky News rằng Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu hộ tống các tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz...
Bộ Ngoại giao Iran cho biết nước này sẽ tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz, bất cứ tàu thuyền nào muốn đi qua đều phải phối hợp với hải quân
Xung đột tại Trung Đông đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào vòng xoáy biến động, khiến cuộc sống người dân thêm khó khăn.
Tân Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei khẳng định sẽ trả thù cho các "tử sĩ" và tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz.
Chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ đang đẩy nhiều người cao tuổi tại Seoul vào vòng xoáy nợ nần, thậm chí buộc phải tuyên bố phá sản.
Một phụ nữ 63 tuổi ở Trung Quốc vừa sinh hạ một bé gái khỏe mạnh bằng phương pháp IVF, sau khi mất người con trai duy nhất vào năm ngoái.
Chính phủ Mỹ đang điều tra thương mại 15 quốc gia và Liên minh châu Âu (EU), nhằm dọn đường cho làn sóng áp thuế nhập khẩu mới.
Nhà báo Stephen Collinson- phóng viên cấp cao của CNN đã có bài bình luận trên đài này nói về lý do và khả năng Mỹ cần kết thúc cuộc chiến.
Tại Trung Quốc, ngày càng nhiều người cao tuổi tìm thấy niềm vui mới trong cuộc sống từ các lớp học AI, làm video ngắn hay bán hàng qua livestream.
Xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran đang tạo ra cú sốc dây chuyền đối với ngành hàng không toàn cầu.
Lãnh tụ tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, được cho là đã bị gãy chân và chịu nhiều vết thương nhẹ trong ngày đầu tiên Mỹ và Israel không kích.
