Giữa thời bão giá, gen Z “quay cuồng” với nhiều nghề

Gen Z ngày càng đa năng hơn trong công việc để đối phó với tình hình kinh tế khó khăn hiện nay - Ảnh: Rita Liu/The Guardian

Aashna Doshi, 23 tuổi, là kỹ sư phần mềm phụ trách bộ phận bảo mật và trí tuệ nhân tạo tại Google. Công việc đầy áp lực khiến cô luôn trong trạng thái kiệt sức về cả thể chất lẫn tinh thần.

Để tìm sự cân bằng cho mình, cô duy trì một lúc cả 3 vai trò trong một ngày làm việc: vừa hoàn thành công việc chính tại gã khổng lồ công nghệ, vừa làm nhiệm vụ của một nhà sáng tạo nội dung trên mạng xã hội và sản xuất podcast.

Aashna là đại diện tiêu biểu cho một thế hệ trẻ đa năng hiện nay, thuộc nhóm 57% gen Z (những người sinh từ 1997 - 2012) tại Mỹ có nghề tay trái - theo kết quả khảo sát mới nhất do Harris Poll thực hiện.

"Với nghề tay trái, giờ đây tôi đã có nơi để sáng tạo và thể hiện bản thân mà không bị gò bó" - Aashna chia sẻ. "Tôi có thể giới thiệu bản thân mình với mọi người như là một người trẻ có nhiều tham vọng và kỹ năng, thay vì chỉ là một kỹ sư phần mềm".

Với Sen Ho, 25 tuổi, ngoài 8 tiếng làm việc tại một cửa hàng văn phòng phẩm, anh dành thời gian cho nghề phụ với công việc đồ họa kỹ thuật số cho một trang thương mại điện tử.

Thu nhập từ nghề tay trái giúp nhiều người trẻ vượt qua giai đoạn khó khăn của thời bão giá - Ảnh: Getty Images

Theo nhận xét của chuyên gia ngân hàng Mark Valentino thì gen Z đang tư duy theo hướng “tạo lập danh mục sự nghiệp cho cuộc đời của mình". Họ không chọn một công việc duy nhất làm theo giờ hành chính như cách mà thế hệ bố mẹ họ đang theo đuổi. Thế hệ trẻ hiện nay mong muốn làm nhiều việc cùng một lúc để không chỉ thỏa mãn đam mê của bản thân mà còn vì áp lực kinh tế ngày càng trở nên khắc nghiệt.

Daniel Zhao - chuyên gia kinh tế trưởng tại Glassdoor - cho biết, nhiều người trẻ không còn dám "dựa vào một công việc duy nhất để đảm bảo an ninh tài chính". Công thức thành công truyền thống như tốt nghiệp đại học, kiếm một việc văn phòng ổn định... đã không còn là tấm vé bảo đảm cho khả năng đối phó với các khoản vay và thị trường lao động ngày càng khó khăn như hiện nay.

Chẳng hạn với ngành Công nghệ - nơi AI đang tái định hình mọi thứ - làn sóng sa thải đã khiến cho hơn 150.000 người mất việc làm trong 2025. Chính vì vậy, nghề tay trái đang trở thành "tấm lưới an toàn" cho nhiều người trẻ trong bối cảnh thị trường lao động bấp bênh hiện nay.

"Hôm nay bạn đang làm việc, nhưng rất có thể ngày mai bạn đã bị sa thải. Đó là lý do khiến chúng tôi không thể an tâm bỏ trứng vào một giỏ được. Nghề tay trái mang lại cảm giác an toàn trong một nền kinh tế khó đoán" - Aashna thẳng thắn.

Làm nhiều công việc một lúc khiến cho nhiều bạn trẻ bị kiệt sức - Ảnh: Pixels

Yeong Yuh Lee, 23 tuổi, một họa sĩ làm việc tự do, cho biết hợp đồng lao động cho công việc toàn thời gian của cô bị chấm dứt đột ngột. Cô đang phải tìm công việc mới suốt 6 tháng nay mà chưa có kết quả. “Nếu không có các dự án làm thêm bên ngoài, tôi sẽ hoàn toàn trắng tay”.

Còn với Sen Ho, tiền thù lao kiếm được từ nghề tay trái đang giúp anh trang trải chi phí sinh hoạt đắt đỏ tại New York.

Thế nhưng, làm nhiều công việc cùng lúc đồng nghĩa với việc phải đánh đổi thời gian nghỉ ngơi.

Ngay sau khi tan ca ở cửa hàng văn phòng phẩm, Sen Ho liền "vào ca" công việc thứ hai: mở máy tính, tìm kiếm khách hàng, hoặc đăng bài lên mạng xã hội. "Có nghĩa là tôi không bao giờ được tan sở theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Và dù thật sự mệt mỏi, tôi vẫn luôn nhắc mình phải cố gắng”.

Các chuyên gia việc làm dự đoán xu hướng “nhân viên đa nhiệm” sẽ không dừng lại ít nhất trong 10 năm tới. Theo Daniel Zhao, các nhà tuyển dụng nên cởi mở với việc nhân viên có nghề tay trái, miễn là không có xung đột lợi ích với công việc chính mà họ đang đảm nhận.

Nguyễn Thuận (theo The Guardian)