Báo động về khả năng đọc, phân tích của sinh viên Gen Z

24/01/2026 - 18:06

PNO - Nhiều giảng viên đại học tại Mỹ cho biết, một thực tế đáng lo ngại là sinh viên gen Z bước vào giảng đường với kỹ năng đọc suy giảm nghiêm trọng, đến mức có người không thể tự hiểu trọn vẹn một câu văn, buộc giáo sư phải đọc bài và phân tích từng dòng ngay trên lớp.

Một số sinh viên gặp khó khăn trong việc đọc hiểu các môn học ở trường đại học.
Nhiều sinh viên gen Z gặp khó khăn trong việc đọc hiểu các môn học ở trường đại học - Ảnh minh họa: Stock Adobe

Theo phản ánh của các giảng viên với tạp chí Fortune, tình trạng này xuất hiện không chỉ ở các trường đại học bình thường mà cả những cơ sở đào tạo hàng đầu. Thay vì thảo luận nội dung đã được chuẩn bị từ trước, nhiều tiết học nay biến thành buổi ''đọc cùng nhau'' vì sinh viên không thể tự xử lý văn bản.

''Vấn đề không còn nằm ở tư duy phản biện, mà là các em không đọc nổi câu chữ'' - bà Jessica Hooten Wilson, giáo sư chuyên ngành sách kinh điển tại Đại học Pepperdine, cho biết. Theo bà, để sinh viên hiểu bài, giảng viên buộc phải đọc to từng đoạn văn, phân tích từng câu chữ ngay trong lớp học.

Bà Wilson nói thêm rằng nhiều sinh viên đến lớp mà chưa hề mở tài liệu được giao từ trước. ''Tôi cảm giác như mình đang vừa giảng, vừa biểu diễn, vừa đọc hộ sinh viên, vì không còn cách nào khác" - bà chia sẻ.

Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại Trường Quản lý Kellogg thuộc Đại học Northwestern - một trong những trường kinh doanh hàng đầu nước Mỹ. Một giảng viên tại đây tiết lộ, mỗi học kỳ có tới một nửa sinh viên tự nhận mình là ''người đọc non kém hoặc miễn cưỡng đọc''.

Theo các nhà giáo dục, nguyên nhân bắt nguồn từ việc gen Z lớn lên cùng điện thoại thông minh, mạng xã hội ưu tiên video ngắn như TikTok, cùng với thói quen dựa vào bản tóm tắt do AI tạo ra. Điều này khiến sinh viên quen với việc “đọc lướt”, tìm từ khóa thay vì đọc sâu và đọc dài.

Ông Timothy O’Malley, giáo sư thần học tại Đại học Notre Dame, cho rằng hệ thống giáo dục thiên về thi cử trắc nghiệm và kỹ năng quét thông tin đã vô tình làm xói mòn năng lực đọc hiểu.

Thực trạng này diễn ra trong bối cảnh văn hóa đọc tại Mỹ đang suy giảm mạnh. Một khảo sát của YouGov cho thấy gần một nửa người Mỹ không đọc nổi một cuốn sách nào trong năm 2025. Riêng nhóm tuổi 18-29 chỉ đọc trung bình 5,8 cuốn sách mỗi năm.

Trước tình hình đó, một số giảng viên bị chỉ trích là đang ''nuông chiều'' sinh viên khi hạ thấp yêu cầu học tập. Tuy nhiên, cũng có những người cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận. Giáo sư Brad East từ Đại học Abilene Christian cho biết ông ưu tiên khơi gợi hứng thú đọc hơn là tạo áp lực điểm số.

''Điều tôi quan tâm không phải là bài thi căng thẳng hay điểm số đẹp, mà là sinh viên thực sự học được gì.'' - ông Brad nói.

Dù vậy, nhiều nhà giáo dục vẫn bày tỏ lo ngại sâu sắc. Theo bà Wilson, việc giới trẻ ngày càng xa rời việc đọc không chỉ ảnh hưởng đến học tập hay sự nghiệp, mà còn làm suy yếu khả năng kết nối xã hội.

''Một xã hội không còn đọc cùng nhau sẽ mất đi khả năng đối thoại, gia tăng sự cô lập, lo âu và thiếu gắn kết.'' - bà Wison cảnh báo.

Gia Vũ (theo NY Post)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI