Gánh nặng chiến sự Trung Đông trên vai người dân thế giới

Hàng quán chật vật giữ bếp ăn

Tại nhiều quốc gia, những người kinh doanh ẩm thực quy mô nhỏ đang phải đếm từng ngày trôi qua khi nguồn cung khí đốt hóa lỏng (LPG) bị gián đoạn. Không ít quán ăn và các tổ chức hỗ trợ người nghèo bắt đầu thiếu hụt nhiên liệu. Nhiều nơi phải thu hẹp hoạt động hoặc quay lại phương thức nấu nướng truyền thống như đun củi.

Không chỉ gây thiếu hụt xăng dầu, căng thẳng ở Trung Đông đe dọa đẩy lạm phát toàn cầu lên cao - Ảnh: KAYLA BARTKOWSKI (Los Angeles Times/Getty Images)

Ông Pragada Vasu - thành viên Hiệp hội Phát triển đô thị và bộ lạc, người quản lý một mái ấm xã hội ở TP Visakhapatnam (Ấn Độ) - cho biết, họ đang khó khăn với các phương án thay thế. Cơ sở này cưu mang gần 200 người già, người vô gia cư, những người có vấn đề về tâm lý, nhưng chỉ còn đúng 1 bình gas công nghiệp vì đại lý gas đã tạm ngừng cung cấp. Với tần suất nấu ăn 3 bữa mỗi ngày, bình gas cuối cùng của họ chỉ trụ được tối đa 2 ngày nữa.

Nỗi lo cũng bao trùm lên những tiểu thương buôn bán nhỏ lẻ. Ông P. Rama Rao - chủ một quán ăn vặt ở khu MVP Colony (Ấn Độ) - cho biết, quán ăn là nguồn thu nhập duy nhất của gia đình ông. Trước tình hình khó khăn, ông đang lên kế hoạch cắt giảm các món tốn nhiều nhiên liệu, chỉ tập trung bán các món hấp và áp chảo nhẹ nhàng.

Tại bang Kerala, Ấn Độ, ông Shahul Hameed - chủ cơ sở Foodwey Catering - cho biết, họ cần khoảng 7 bình gas mỗi ngày để hoạt động, nhưng hiện nhà cung cấp chỉ có thể rót cho 1 bình. Sự thiếu hụt khí đốt trầm trọng khiến nhiều cơ sở phục vụ ăn uống phải đối mặt với nguy cơ đóng cửa.

Giá cả tăng, đời sống chật vật

Không dừng lại ở các tiểu thương, sự biến động của giá nhiên liệu đang len lỏi vào từng bữa cơm và chi phí sinh hoạt thường nhật của các gia đình. Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran có lúc đã đẩy giá dầu thô gần chạm mốc 120 USD/thùng, kéo theo giá xăng dầu và cước vận tải tăng vọt. Tại Pakistan, sự biến động này phá vỡ hy vọng về một cuộc sống dễ thở hơn sau những nỗ lực kiểm soát lạm phát của chính phủ.

Căn bếp của một nhà hàng tại đường Beach Road, TP Visakhapatnam, Ấn Độ phải tạm nghỉ vì không còn nguồn cung cấp gas - Ảnh: V. RAJU (The Hindu)

Anh Muhammad Irfan - chủ một tiệm tạp hóa nhỏ - than thở trước tình trạng giá nhiên liệu tăng kéo theo giá cả mọi thứ đều tăng: các nhà bán buôn tăng giá, giá vận chuyển cũng tăng theo, và cuối cùng, những người bán lẻ như anh phải hứng chịu sự phàn nàn từ khách hàng. Anh Sajid Mehmood - một công nhân xây dựng, phải đi lại mỗi ngày bằng xe buýt - cho biết, tiền lương của anh không tăng từ nhiều tháng nay, trong khi giá vé xe buýt thì liên tục tăng, khiến đồng lương chẳng còn lại bao nhiêu.

Những người mẹ, người vợ trong gia đình cũng đang cảm nhận rõ áp lực. Chị Sadia Sheikh - một giáo viên và là mẹ của 2 đứa trẻ tại Pakistan - trăn trở: gia đình chị bắt đầu tiết kiệm, lên kế hoạch cho việc học của con cái và dự định mua 1 chiếc xe nhỏ, nhưng lạm phát ập đến phá tan mọi hy vọng.

Nỗi lo lạm phát

Nguyên nhân sâu xa của bão giá đến từ sự đình trệ tại eo biển Hormuz - tuyến đường thủy huyết mạch chiếm tới 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu và là cửa ngõ quan trọng cho khí tự nhiên hóa lỏng cũng như phân bón. Lo ngại rủi ro an ninh, nhiều tàu chở hàng đã phải chuyển hướng đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở châu Phi. Quãng đường dài thêm 6.000km không chỉ kéo dài thêm 2 tuần di chuyển mà còn kéo theo chi phí bảo hiểm và nhiên liệu tăng vọt. Sự chậm trễ này tác động mạnh đến giá cả của nhóm thực phẩm tươi sống và hàng thiết yếu.

Không chỉ vậy, nguồn cung phân bón toàn cầu cũng đang bị đe dọa, báo hiệu mức giá lương thực sẽ tiếp tục lập đỉnh. Eo biển Hormuz là nơi trung chuyển của gần 50% lượng phân bón ure và lưu huỳnh toàn cầu. Sự đình trệ trong lưu thông hàng hóa đã ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp.

Ông Mark Pousson - nông dân trồng lúa ở bang Louisiana, Mỹ - cho biết, chi phí nhiên liệu và phân bón tăng cao cùng với sự chững lại của giá lúa khiến công việc đồng áng trở nên vất vả hơn bao giờ hết.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo, một khi giá năng lượng tiếp tục ở mức cao, mọi chi phí từ điện, nước, vận chuyển đến sản xuất hàng hóa đều sẽ tăng theo.

Chuyên gia Bernard Aw từ tổ chức Coface (Pháp) nhận định, sự bất ổn này buộc các quốc gia và người dân phải dần học cách thích nghi với những biến động không ngừng của nền kinh tế, thay vì kỳ vọng vào một sự bình ổn trong ngắn hạn. Những bữa cơm gia đình, những gian bếp của các cửa hàng nhỏ và túi tiền của người lao động sẽ còn phải tiếp tục chống chọi và vượt qua nhiều thử thách.

Linh La (theo AOL, Sky News, Canberra Times, The Hindu, Business Insider, Global News, CNA, USA Today)