Bền bỉ vun trồng tình yêu sách trong trường học

Đọc sách trở thành kỹ năng sống

Xác định kỹ năng sống và thói quen đọc sách là một trong những trọng tâm bên cạnh chương trình chính khóa, các hoạt động liên quan đến sách và văn hóa đọc được xây dựng thành hệ thống, gắn với những hoạt động hằng ngày.

Học sinh đọc sách ở không gian đọc mở trong lúc chờ cha mẹ - ẢNH: T.V.

Mỗi sáng, trước khi bắt đầu tiết học, toàn bộ học sinh, giáo viên và nhân viên cùng dành 10 phút đọc sách. Chia sẻ về điều này, cô Phạm Thị Thiếp - Hiệu trưởng Trường tiểu học Lômônôxốp - cho biết: “Chúng tôi không đặt mục tiêu các em phải đọc thật nhiều ngay từ đầu mà ưu tiên xây dựng thói quen. Khi việc đọc diễn ra mỗi ngày, các em sẽ dần yêu sách một cách tự nhiên. Không chỉ dừng ở việc đọc giải trí, nhà trường còn hướng các em đến việc đọc hiểu, ghi nhớ, suy nghĩ, phát triển tư duy qua từng trang sách”.

Việc rèn thói quen đọc sách còn được nhà trường đặt ra với cả đội ngũ giáo viên, nhân viên... Tại văn phòng và nhiều khu vực trong trường, những kệ sách với đủ thể loại, chủ đề được bố trí để giáo viên, nhân viên có thể đọc bất cứ lúc nào.

"Học sinh khó yêu thích đọc sách nếu giáo viên và nhân viên không làm gương. Vì vậy, chúng tôi trực tiếp tham gia đọc cùng các em. Khi người lớn duy trì nếp đọc, trẻ cũng dễ dàng xem đó là điều tự nhiên, gần gũi trong đời sống hằng ngày” - cô Phạm Thị Thiếp nói thêm.

Ở Trường tiểu học Lômônôxốp có một vị trí rất đặc biệt: giáo viên thư viện. Tiết đọc sách đã được nhà trường đưa vào chương trình chính khóa trong nhiều năm. Trong những tiết này, học sinh được hướng dẫn chọn sách phù hợp, làm quen với cách đọc sách và tóm tắt nội dung, bày tỏ quan điểm, chia sẻ cảm nhận về cuốn sách đã đọc.

Tiết học đọc sách của học sinh ở thư viện. Ảnh: Phan Ngọc

Thủ thư khi đó đã trở thành giáo viên thư viện vì không chỉ đơn thuần làm công việc quản lý, sắp xếp sách mà còn có chuyên môn sư phạm, đồng hành cùng học sinh trong việc hình thành thói quen đọc sách và đọc chủ động.

Từ cách chọn sách, cách đọc đến việc hiểu nội dung, ghi nhớ và viết cảm nhận… đều được giáo viên thư viện hướng dẫn từng bước, giúp việc đọc trở thành một kỹ năng, một thói quen được rèn luyện.

Tiết học thư viện được xây dựng từ đầu năm học theo từng tuần, từng tháng với các chủ đề cụ thể, gắn với các thời điểm trong năm. Chẳng hạn, chủ đề xoay quanh văn hóa, phong tục, ẩm thực ngày tết vào dịp tết Nguyên đán; chủ đề thầy cô, nhà trường dịp 20/11; chủ đề về phụ nữ, về mẹ dịp 8/3…

Từ thói quen nhỏ mở ra thế giới tri thức rộng lớn

Cùng với việc vun đắp tình yêu và thói quen đọc sách, nhà trường còn chú trọng xây dựng không gian đọc phù hợp cho học sinh. Thư viện hiện có hơn 3.000 đầu sách, được bổ sung thường xuyên. Bên cạnh đó, các góc đọc được bố trí ngay trong lớp học và khu vực sân chơi, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận sách dễ dàng. Các em có thể đọc sách trong giờ chơi hoặc lúc chờ phụ huynh đến đón, khiến việc đọc dần trở thành một nếp sinh hoạt quen thuộc.

Những điều thú vị từ sách được học sinh thể hiện bằng tranh vẽ. Ảnh: T.V

Mỗi học sinh đều có thẻ đọc sách để ghi lại những cuốn đã đọc cùng cảm nhận. Những chia sẻ này được khuyến khích thể hiện bằng nhiều hình thức: vài dòng cảm nhận, một bài đánh giá ngắn hoặc một bức tranh vẽ điều các em nhớ nhất từ cuốn sách ấy. Cuối tháng, nhà trường tổng kết và vinh danh những học sinh đọc được nhiều sách, có bài cảm nhận tốt và biết lan tỏa những điều tích cực đến bạn bè. Việc khen thưởng không đặt nặng thành tích, chỉ nhằm khuyến khích, tạo động lực để các em duy trì thói quen đọc mỗi ngày.

Nhiều năm gắn bó với các hoạt động phát triển văn hóa đọc cho học sinh, cô Trần Thị Bích Lan - giáo viên thư viện - cho biết, thông qua việc đọc và kể về những cuốn sách mình yêu thích, học sinh vừa rèn luyện kỹ năng đọc hiểu, diễn đạt, tư duy sáng tạo và sự tự tin, vừa học cách cảm nhận sâu sắc hơn về những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống. Việc hình thành thói quen đọc cũng như chăm sóc một mầm cây, cần có sự kiên trì, đồng hành của gia đình, thầy cô.

Giáo viên thư viện Nguyễn Thị Huyền (trái), Trần Thị Bích Lan và 3 học sinh đạt giải cuộc thi Kể chuyện sách thiếu nhi lần 1- 2025 (đợt 3). Ảnh: Phan Ngọc

Từ thực tế đó, vai trò của cha mẹ trong việc duy trì và lan tỏa văn hóa đọc ngày càng rõ nét. “Nhiều cha mẹ không chỉ đọc sách cùng con ở nhà mà còn chủ động đóng góp sách cho thư viện hoặc khuyến khích con mang sách đến lớp để chia sẻ với bạn bè. Chính sự đồng hành ấy giúp việc đọc không chỉ diễn ra ở trường mà còn được duy trì ở gia đình, từ đó hình thành thói quen một cách tự nhiên cho các em” - cô Phạm Thị Thiếp chia sẻ.

Hoa Nguyễn